
局米旁大师教言集MP3中观根本颂疏·明显实义·龙王意趋庄严
1-3-1a
中观根本颂疏·明显实义·龙王意趋庄严
序分
༄། །ནཱགེནྡྲཱཤཡཱལངྒཱརནཱམམདྷྱཱམཀམཱུལབྱཉྫནབྲྀཏྟིབིཥམསྡྱིཏིསུཔྲཀཊཱསྟི། །༄༅། །དབུ་མ་རྩ་བའི་མཆན་འགྲེལ་གནས་ལུགས་རབ་གསལ་ཀླུ་དབང་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
1-3-1b
༄༅༅། །བླ་མ་དང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་ཟབ་ཡངས་མཁྱེན་པའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །རྟག་ཆད་མུན་སྟུག་བསལ་བའི་འོད་སྟོང་པ། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ཉིན་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །ཀུན་མཁྱེན་ཐུབ་དབང་སྟོན་པ་ཟླ་མེད་མཆོད། །ཐོག་མེད་སྙིང་ལ་ཉལ་བའི་སྲིད་པའི་གདོན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འཆིང་བའི་དྲྭ་བ་བརྒྱ། །ཡེ་ཤེས་རལ་གྲི་རྣོན་པོས་གཅོད་མཁས་ལྷ། །འཇམ་
1-3-2a
དཔལ་མཁྱེན་པའི་གཏེར་གཅིག་གཙུག་ན་མཛེས། །དབུ་མ་རྩ་བའི་མཆན་འགྲེལ་གནས་ལུགས་རབ་གསལ་ཀླུ་དབང་དགོངས་རྒྱན། ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོར་བདེན་དོན་ནོར་བུའི་ཐོར་ཚུགས་མཛེས། །ཟབ་མོ་བཟོད་པའི་གདེངས་ཀས་རབ་བརྗིད་རྟེན་འབྱུང་གི། རིགས་ཚུལ་འབུམ་བརྒྱན་སྟོང་ཉིད་ཕུགས་སྒྲ་ཆེར་སྒྲོགས་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པར་བཅས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །དབུ་མའི་རྩ་བ་ལེགས་བཤད་པའི། །གཞུང་མང་བཅུད་བསྡུས་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་དབྱངས། །དགྱེ༷ས་པ༷འི་བློ་མཆོག་མངའ་བ་ཡི། །ཕྱག་བཏབ་མཆན་འགྲེལ་འདི་ན་དགོད། །
1-3-2b
དེ་ལ་འདིར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་འདི་འཆད་པ་ལ། ཀླད་དོན། གཞུང་དོན། མཇུག་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་སྨོས་པ་དང་། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྒྱ༷་ག༷ར་སྐ༷ད་དུ༷། པྲ༷ཛྙཱ༷་ནཱ༷་མ༷་མཱུ༷་ལ༷་མ༷་དྷྱཱ༷་མ༷་ཀ༷་ཀཱ༷་རི༷་ཀཱ༷། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། དབུ༷་མ༷་རྩ༷་བ༷འི་ཚི༷ག་ལེ༷འུ༷ར་བྱས༷་པ༷་ཤེས༷་ར༷བ་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲ་ཐད་ཀར་བསྒྱུར་ན། པྲཛྙཱ་དང་། ན་མ་དང་། མཱུ་ལ་དང་། མདྷྱཱ་མ་ཀ་དང་། ཀཱ་རི་ཀཱ་དང་ལྔ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། ཤེས་རབ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྩ་བ་དང་། དབུ་མ་དང་། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་དབུ༷་མ༷་ནི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའོ། །རྩ༷་བ༷་ནི་གཞུང་རིགས་ཚོགས་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཚི༷ག་ལེ༷འུ༷ར་བྱས༷་པ༷འང་། ལེའུ་གྲངས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཤོ་ལོ་ཀ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས། ངག་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡེབས་པའོ། །ཤེ༷ས་ར༷བ་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷་མིང་སྒྲོགས་པ་སྟེ་གཞུང་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞུགས་ན། 
1-3-3a
མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲས་བཏགས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་གཞོ༷ན་ནུར༷་གྱུར༷་པ༷་ལ༷་ཕྱག༷་འ༷ཚལ་ལོ༷། །ཞེས་སྔ་འགྱུར་གྱི་སྐབས་འགྱུར་བྱེད་པའི་དང་པོར་དེའི་བར་ཆད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོ་ཙཱ་བས་ཕྱག་མཛད་པའོ། །
正文
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དངོས་དང་། བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱག་མཆོད་དང་གསུམ།
着论支分礼敬
དང་པོ་ནི། མགོན་པོ་ག༷ང་གི༷ས་ཆོས་རྣམས་རྟེན༷་ཅི༷ང་འབྲེལ༷་བ༷ར་འབྱུང༷་བའི་ཚུལ་ཇི་བཞིན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་འཕགས་པའི་རིགས་ཤེས་ངོར་མཐར་འག༷ག་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་། དང་པོར་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་། ངོ་བོའི་རྒྱུན་ཆ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་། ངོ་བོ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་
1-3-3b
རྟག༷་པ་མེ༷ད་པ༷་དང་། གཞན་ནས་འདིར་འོ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་འདི་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ༷་དང་། དོན་སོ་སོ་པའམ་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དོ༷ན་མི༷ན་པ་དང་། དོ༷ན་གཅི༷ག་པ་ཡང་མི༷ན་པས། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་མཚན་ཉིད་དང་མཚོན་བྱ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས༷་པ༷་ཉེ༷་བར་ཞི༷་བ་དང་། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པས་སྐྱེ་རྒ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་འཚེ་ཞི༷་བའི་ལམ་གང་དེ་བསྟན༷་པར་མཛད་པ༷། རྫོག༷ས་པ༷འི་སང༷ས་རྒྱས༷་ཞེས་གྲགས་པ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ༷་བ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་མཆོག་ད༷མ་པ༷་དེ༷་ལ༷་གུས༷་པ༷ས་ཕྱག༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །ཞེས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོས་ཐོག་མར་ཕྱག་མཛད་པའོ། །འདིས་དགོས་འབྲེལ་བཞི་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཁ་ཅིག་གིས་སྤྲོས་མཐའ་བརྒྱད་བྲལ་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལ་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་དག་འགག་མེད་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་བྱར་སོང་ཟེར་ཡང་། འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་
1-3-4a
བྱ། གཞུང་འདིར་བཤད་པའི་རིགས་པས་དོན་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དགོས་པ། ཞིར་བསྟན་པ་ཞེས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ནི་ཉིང་དགོས། དགོས་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐབས་ཐབས་བྱུང་གིས་འབྲེལ་བས་ན་འབྲེལ་བའོ། །
论典正文
གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དངོས་ལ། རབ་བྱེད་སྤྱིའི་འབྲེལ། ག་ལས་འཇིགས་མེད་དང་། སངས་རྒྱས་བསྐྱང་ལྟར་ན། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལས། དང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་བསྟན་ལ། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ནི། ཐ་མ་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ལོགས་སུ་བསྟན་པར་མི་བཞེད་ལ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལས།
第一辨缘品
དང་པོ་རྐྱེན་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། ཐོག་མར་འབྲེལ་བཀོད་པ་ལས། མདོ་ཡི་འབྲེལ་ནི། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་
1-3-4b
དེར་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་འབྲེལ་ནི། མཆོད་བརྗོད་དུ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་རིགས་པས་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའོ། །འབྲེལ་འདི་གཉིས་རབ་བྱེད་ཕྱི་མ་རྣམས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞུང་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མིང་གི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། །
广说论义
དང་པོ་ལ་གསུམ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་དགག་པ་གཞན་སྐྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ། རྐྱེན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །
破四边生有之个别破他生有
དང་པོ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་བད༷ག་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་ན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་། ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ། མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གཞན་གཉི༷ས་ཀ་ལ༷ས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ༷་མེ༷ད་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་མི༷ན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་རྒྱུ་
1-3-5a
རྐྱེན་གྱི་རྩོམ་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བརྟེན་པ་དངོ༷ས་པོ༷་ག༷ང་ད༷ག་རྟེན་ཡུལ་དུས་གྲུབ་མཐའ་ག༷ང་ན༷་ཡ༷ང་། སྐྱེ༷་བ༷་དུས་ནམ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའོ། །འདིར་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལྟར་ན། དངོས་པོ་གང་དག་ཆོས་ཅན། ཡུལ་དུས་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་འགོད་དེ། འདིའི་ཕྱོགས་ཆོས་རང་རྒྱུད་དུ་ཁས་ལེན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། དངོས་པོ་གང་དག་ཆོས་ཅན། ཡུལ་དུས་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་ནའང་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སོགས་སོ། །འདི་ལ་དངོས་པོ་གང་དག་བདག་ལས་སྐྱེ་བ། གང་ནའང་ནམ་ཡང་མེད་ཅེས་སོགས་དམ་བཅའ་བཞི་ཀའི་མཇུག་ཏུ་སྦྱར་རོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བས་བཀག་པ་ལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བཀོད་པས་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཟེར་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་འདོད་པ་ཁས་བླང་འགལ་བས་དེ་བཟློག་པས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མི་དགོས་ཞེས་ཟླ་བས་གསུངས། ཚིག་
1-3-5b
གསལ་ལས་དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཕགས་པ་ལྷས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། །མཐའ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག །ཅེས་དང་། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་དྲངས་ཏེ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་ལ་དགག་པ་མཛད་དོ། །
破缘能立
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ། འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པའོ། །
说他宗
དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། སྐྱེ་བ་གཞན་གསུམ་བཀག་པར་རིགས་ནའང་གཞན་སྐྱེ་ནི་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་རང་ལས་དོན་གཞན་པའི་རྐྱེན༷་ནི་རྣམ༷་པ་བཞི༷་སྟེ༷། མྱུག་སོགས་འབྲས་བུའི་སྐྱེད་བྱེད་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་རྒྱུ༷་ཡི་རྐྱེན་ད༷ང་ནི༷། དམི༷གས་པ༷་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གང་གིས་
1-3-6a
མིག་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ད༷ང་ནི༷། རྒྱུ་འགགས་མ་ཐག་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་འགགས་མ་ཐག་པ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བད༷ག་པོ༷་ཡ༷ང་ནི༷་དེ༷་བཞི༷ན་ཏེ༷་རྐྱེན་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་པས་གང་འབྱུང་བ་མིག་དབང་ལས་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་སོགས་རྐྱེ༷ན་ལྔ༷་པ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་ཟེར་རོ། །
说能破正理
གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ། རྐྱེན་གྱི་འཇོག་བྱེད་དོན་ལྡོག་དགག་པ། ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་སྐྱེ་བ་དགག་པ༷། རྐྱེན་བཞི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དགག་པའོ། །
破因果为别
དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྐྱེན་རྫས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། བྱ་བ་རྫས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འབྲས་བུའི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི༷་རང་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན༷་བཞི་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཞེས་སོགས་སྒྲས་མུ་སྟེགས་པའི་འདོད་པའི་རྐྱེན་ཀུན་ཀྱང་བསྡུས་ཏེ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པའམ་སོ་སོ་བ་སྟེ་རེ་རེ་ལ༷་རང་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་གཟུང་དུ་ཡོད་པའམ་སྐྱེ་བ་དོན་
1-3-6b
མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་བད༷ག་རང་གི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྐྱེན་སོགས་གཞ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོའང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་སྟེ་ཕ་རི་མེད་པའི་ཚུ་རི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱམས་པ་ཉེར་སྦས། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་བྱར་རུང་ན་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་ནམ་ཡང་མི་མཉམ་པས་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མིག་དང་གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མིག་ཤེས་སོགས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། མིག་ཤེས་སོགས་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དེས་མིག་ཤེས་སོགས་དངོས་སུ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་ན། བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའམ། འོན་ཏེ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་གང་དུ་བརྟགས་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་ལྟར་ན་བྱ༷་བ༷་ནི། རང་མེད་པས་དེ་རྐྱེན༷་ད༷ང་ལྡན༷་པ་སྲིད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བ་ལང་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་ན་རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་ཟིན་ལ་བྱ་བ་མི་ལྡན་ཏེ། བྱ་བ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན། དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་དེ་མི་དགོས་ཏེ་སྐྱེས་ཟིན་པ་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལའང་མིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པོ་
1-3-7a
མེད་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོའང་མིན། ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ལའང་མི་སྲིད་དེ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཉིས་ཀ་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དོན་དུ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་མིན། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ན། རྐྱེན༷་དང༷་མི༷་ལྡན༷་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ༷་བ༷་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལོགས་སུ་ནི་ནམ་ཡང་མེ༷ད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་མེ་སོལ་སོགས་རྐྱེན་མིན་རྣམས་ལས་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་འབྱུང་བའམ།ཡང་ན་བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་བྱ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །སྣལ་མ་མེད་ན་སྣམ་བུ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་མི་འཐད་ཀྱང་རྐྱེན་རང་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱ་བ་མེད་ན་བྱ༷་བ༷་དང་མི༷་ལྡན༷་པ་ནི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་སོ། །བྱ༷་བ༷་དང་ལྡན༷་པའི་རྐྱེན་ཡོ༷ད་ན་འོ༷ན་ཏེ༷་ན༷་ཞེས་དེས་བསྐྱེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་མེད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མདོར་ན་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མི་ལྡན། རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་བཞི་གང་ཡང་མི་འཐད་
1-3-7b
དེ། ཕན་ཚུན་མི་ལྡན་པ་གཉིས་པོ་ནི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ལ། ལྡན་པ་གཉིས་པོ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གང་ལའང་རྐྱེན་མི་དགོས་པས་མི་འཐད་ཅེས་འགོག་སྟེ་དེ་ནི་འོག་ན་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །
破立缘事反体
གཉིས་པ་རྐྱེན་གྱི་འཇོག་བྱེད་དོན་ལྡོག་དགག་པ་ནི། འོན་ཀྱང་བྱ་བ་ལྡན་མི་ལྡན་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་ཅི་དགོས་ཏེ་མིག་སོགས་འདི༷་དག༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས་མིག་ཤེས་སོགས་སྐྱེ༷་བ༷ས་ན༷། དེ༷་ཕྱིར༷་མིག་སོགས་འདི༷་དག༷་རྐྱེན༷་ཅེ༷ས་གྲག༷་གོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་ལ་བརྟགས་ན་ཇི༷་སྲི༷ད་མིག་ཤེས་སོགས་མི༷་སྐྱེ༷་བ་དེ༷་སྲི༷ད་དུ་ནི༷་མིག་སོགས་འདི༷་དག༷་དེའི་རྐྱེན༷་མིན༷་པ་ཇི༷་ལྟར༷་མིན༷་ཏེ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ཏེ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་དུ་བཞག་ན་འདིས་མི་སྐྱེད་པའི་དུས་སུ་རྐྱེན་མིན་པ་དང་ནི་མཚུངས་ལ། དེ་ལྟ་ན་བྱེ་མ་ལས་ཏིལ་མར་བཞིན་དུ་རྐྱེན་མིན་པ་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །སྔར་རྐྱེན་མིན་པ་དེ་ཕྱིས་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་རྐྱེན་ཕྱི་མ་དེ་ལའང་བརྒལ་བརྟག་མཚུངས་པས་སོ། །
辨有无破生有
གསུམ་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་བརྟགས་ན་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེད་དམ། འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་བསྐྱེད་བརྟགས་ན་མེ༷ད་
1-3-8a
པ་དང༷་ཡོ༷ད་པ༷འི་དོ༷ན་གཉིས་ཀ་དག་ལ༷་ཡ༷ང་། རྐྱེན༷་ནི༷་རུང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མེ༷ད་ན༷་ག༷ང་གི༷་རྐྱེན༷་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྐྱེན་ཅན་མེད་པས་སོ། །ཡོ༷ད་ན༷་རྐྱེན༷་གྱིས༷་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ་གྲུབ་ཟིན་པས་སོ། །
破四缘各别定义
བཞི་པ་རྐྱེན་བཞི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དགག་པ་ལས། རྒྱུའི་རྐྱེན་དགག་པ། དེ་ལ་རང་སྡེ་རྣམས་ན་རེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་དེ་མེད་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མེད་པ་ལྟར་ཡིན་ནའང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ངོར་ཡིན་གྱི་རིགས་པས་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་འགྲུབ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ནའང་། གང༷་ཚེ༷་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་གྲུབ་ཟིན་པས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ་ད༷ང་། མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེ༷ད་པ་ད༷ང་། ཡོ༷ད་མེ༷ད་གཉིས་ཡིན་པ་འགལ་ཞིང་མི་སྲིད་པས་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱར་མི༷་འ༷གྲུབ་པ༷་ཡིན་ན་ཇི༷་ལྟར༷་དེ་དག་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་རྒྱུ༷འོ་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ་ཡི༷ན་ན༷་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དེ་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཡང་དམིགས་
1-3-8b
རྐྱེན༷་དགག་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་པས། གཟུགས་སོགས་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་དམ། མེད་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་དམིགས་བྱེད་ཡུལ་ཅན་ཡོ༷ད་པ༷འི་ཆོ༷ས་འདི༷་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དམི༷གས་པ༷འམ་གཟུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི༷་དོན་མེ༷ད་པ༷་ཁོ༷་ན༷་ཉེ༷་བ༷ར་བསྟ༷ན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་ཟིན་པས་དམིགས་རྐྱེན་དོན་མེད་པ་དང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཅི༷་སྟེ༷་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཆོ༷ས་ནི༷་དམི༷གས་པ་མེ༷ད་པའམ་མེད་ན༷། དེའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དམི༷གས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་དམིགས་བྱེད་མེད་པས་སོ་ཞེས་འབྲས་བུ་ཡུལ་ཅན་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་པ་མཛད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་སམ་མེད་པ་ལ་དམིགས། ཡོད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་མེད་དེ། དུས་མཉམ་པའི་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་མི་སྲིད་པས་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ལ། མེད་པ་དམིགས་རྐྱེན་དུ་མི་འཐད་དེ་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་གང་ལྟར་ཡང་མེད་པའི་དཔེ་མོ་གཤམ་བུ་སྟེ་མོ་གཤམ་ལ་དམིགས་རྐྱེན་མེད་པའམ་མོ་གཤམ་བུ་ཉིད་དམིགས་རྐྱེན་
1-3-9a
དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དགག་པ་མྱུ་གུ་སོགས་འབྲས་བུའི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་སྐྱེས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི་ས་བོན་སོགས་རྒྱུ་འགག༷ས་པ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །འགག་པ་མེད་པ་དེའི༷་ཕྱིར༷་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་མཚུངས་པ་དེ༷་མ༷་ཐ༷ག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི༷་རི༷གས་ཏེ། མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་གོང་དུ་ས་བོན་འགག༷ས་ཟིན་ན༷་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན༷་གང་ཞིག་ཡིན་ལ་ས་བོན་འགགས་པའི་རྐྱེན་ཡ༷ང་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ཏེ་འདི་གཉིས་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འགགས་ནའང་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་སྟེ་འགགས་པ་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་མེད་པ་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་བས་སོ་ཞེས་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས་སོ། །ཡང་ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་སྐྱེས་པ་མེད་ན་དེ་ཅི་ཞིག་འགགས་ཞེས་ཚིག་གསལ་ལས་སོ། །འགགས་ན་རྐྱེན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་སྐྱེ་འགག་གི་རྐྱེན་གཉིས་མེད་པས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཚིག་གསལ་ལས་བཤད་དོ། །བདག་རྐྱེན་དགག་པ། གདུགས་ནམ་མཁའ་ལ་ཡོད་པའི་གྲིབ་མ་ས་ལ་བབ་པ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེ་བ་དེ་བདག་རྐྱེན་དུ་འདོད་
1-3-9b
པ་ལ། འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ག་ལ་སྲིད་དེ། འདི་ལྟར་ས་བོན་སོགས་དངོ༷ས་པོ༷་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཞིག་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེ༷ད་པ་འདི་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཡོ༷ད་པ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང༷་ཕྱིར༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་རྒྱུ་འདི༷་ཡོ༷ད་པ༷ས་ན༷་འབྲས་བུ་འདི༷་འབྱུང༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་འདི༷་ནི༷་འཐ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་རྐྱེན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྐྱེན་རྣམས་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མེད་ཀྱང་། རྒྱུ་སྣལ་མ་སོགས་ལས་སྣམ་སོགས་སྐྱེ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་སྣལ་སོགས་སྣམ་བུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མིན་ཏེ། སྣལ་མ་སོགས་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་སོ༷་སོ༷་བ་རེ་རེ་ལ་འབྲས་བུ་སྣམ་བུ་སོགས་ཡོད་ན་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་དུ་མར་ཐལ་བས་ན་སྣལ་མ་ཐག་བཟང་སོགས་རེ་རེ་ལའང་མེད་དོ། །རྐྱེན་རྣམས་འ༷དུས་པ༷་ལ༷འང་འབྲས༷་བུ༷་དེ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དེ། རྒྱུ་རེ་རེ་ལ་མེད་པས་དང་། ཡོད་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་དུམ་བུར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་སོ། །མེད་ཀྱང་སྐྱེ་ན་རྐྱེན་མིན་འཇག་མ་སོགས་ལས་ཀྱང་སྣམ་བུ་སྐྱེ་བར་
1-3-10a
ཐལ་ཏེ་དེ་གཉིས་གང་ལའང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ན་རང་རང་གི་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷་ག༷ང་མེ༷ད་པ༷་ཡི་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི༷་རྐྱེན༷་ལ༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ་སྟེ༷་མི་སྐྱེའོ། །ཅི༷་སྟེ༷་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི༷་རྐྱེན་དེ་ལ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་རྐྱེན༷་དེ༷་དག༷་ལ༷ས་འབྲས་བུ་དེ་དག་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་བ་ཞིག་ན༷་ནི། འོ་ན་རྐྱེན༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་གཞན་དག༷་ལ༷ས་ཀྱང༷་། ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་སྐྱེ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་རྐྱེན་དང་འབྲས་བུ་གཞན་ཡིན་ན། རྐྱེན་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་བསམ་པར་འགྱུར་མོད། རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་པས། འབྲས༷་བུ༷་ནི་རྐྱེན༷་གྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ནམ་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན༷། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་སྣལ་མ་སོགས་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་བད༷ག་གམ་རང་གི༷་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་ན་སྣམ་བུར་འགྱུར་ནའང་། རྐྱེན་དེ་དག་ཆ་ཤས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་གྱི། ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མི༷ན་ལ། དེ་ལྟར་བདག༷་གི་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་པ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ལ༷ས་འབྲས༷་བུ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་རྐྱེན༷་གྱི་རང༷་བཞིན༷་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་བུམ་པ་
1-3-10b
ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་རང་བཞིན་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་ནི་རྐྱེན༷་གྱི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་ཡང་མི༷ན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྣམ་བུ་རྒྱུ་ལས་འགྲུབ་འགྱུར་ཅིང་། །རྒྱུ་ཡང་གཞན་ལས་འགྲུབ་འགྱུར་བས། །གང་ཞིག་རང་གིས་གྲུབ་མེད་པ། །དེས་གཞན་བསྐྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྐྱེན་མིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྐྱེན༷་མི༷ན་པའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཅན་གྱི་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་སྣམ་བུ་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ན་འཇག་མའི་རང་བཞིན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། ཁོ་ན་རེ། འབྲས་བུ་དཔྱད་ན་མེད་ཀྱང་རུང་རྐྱེན་རྐྱེན་མིན་ནི་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀྱང་། ཞེས་པ་སོགས་ཁས་བླང་བ་མིན་ནམ། དེ་ཡོད་ན་འབྲས་བུའང་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཟེར་ན། འབྲས་བུ་ཡོད་ན་སྣམ་བུ་ལ་རྐྱེན་སྣལ་མ་དང་། རྐྱེན་མིན་འཇག་མ་སོགས་སུ་རྟོག་གྲང་ན། འབྲས༷་བུ༷་སྔར་ཇི་སྐད་དཔྱད་པ་ལྟར་དཔྱད་ན་མེ༷ད་པ༷ས་ན༷། འདིར་ནི་རྐྱེན༷་མི༷ན་པ་དངོས་པོའི་རྐྱེན༷་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་དུ༷་བཞག་པར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན། འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ན། རྐྱེན་རྣམས་ནི་
1-3-11a
འབྲས་བུ་ལྟར་རང་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། རྐྱེན་རྣམས་རང་བྱུང་མིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞེས་གཞག་ཏུ་མེད་པ། དེ་ཡི་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། རྐྱེན་མིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པས། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་ན་དེའི་རྐྱེན་མིན་དང་རྐྱེན་དུ་ཞེས་པར་ཡང་དག་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ག་ལས་འཇིགས་མེད་དུ་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ལགས་སོ། །
以名总结
གཉིས་པ་མིང་གི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། རྐྱེན༷་བ༷རྟག་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་རབ༷་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ད༷ང་པོ༷འོ༷།། །།
第二辨来去品
གཉིས་པ་འགྲོ་འོང་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། གཟུགས་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། མཆོད་བརྗོད་དུ། འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞུང་གི་ཚིག་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མིང་གི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རིགས་པའི་འཐད་པ་རྒྱས་པར་
1-3-11b
བརྗོད་པ་དང་། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་དགག་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་རིགས་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ་ལས་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་འགྲོ་བ་པོ་གང་ཟག །འགྲོ་བ་བྱ་བ། བགོམ་པ་ལས་སོ། །རེ་ཞིག་གི་སྒྲས་དགག་པའི་རིགས་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་དུས་གསུམ་སོ་སོ་ནས་དགག་པའི་དོན་ཏེ། སོང་ཟིན་པ་འདས་པ་དང་། མ་སོང་བ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པས་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་འགྲོ་བ་པོ་གང་དུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་བརྒལ་ན་སོང་ལ་མ་བརྒལ་བ་མ་སོང་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་ཞིག་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྐང་པས་མནན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་བགོམ་པའོ་སྙམ་ན། རྐང་པ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོར་རྩེའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སོང་བའི་ཁོངས་དང་། རྟིང་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་མདུན་ཕྱོགས་མ་སོང་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དཔྱད་པས། ཕྱེད་སོང་ཕྱེད་མ་སོང་བའི་བགོམ་པ་ཞེས་
1-3-12a
ཕུང་གསུམ་པ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །རེ༷་ཞི༷ག་དང་པོར་འགྲོ་བ་ལ་དཔྱད་ན་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་འགགས་ཟིན་པས་ན་སྔར་སོ༷ང་བའི་ལམ་ལ༷་མི༷་འགྲོ༷་སྟེ༷། འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པས་ན་མ༷་སོ༷ང་བ༷་ཡི་ལམ་ལ༷འ༷ང་འགྲོ༷་བ༷་མི༷ན་ལ། སོ༷ང་ཟིན་པ་ད༷ང་དེ་སྔ་མ༷་སོ༷ང་བའི་ལམ་གཉིས་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷ར་ད་ལྟ་འགྲོ་བའི་བྱ་བས་ཟིན་པའི་བགོ༷མ་པ༷་ཞེས་པ་ཚད་མས་ཤེས༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །ཁོ་ན་རེ། ག༷ང་ན༷་ལུས་རྐང་པ་འདེགས་འཇོག་གི་གཡོ༷་བ༷་ཡོད་པའི་ཡུལ་དེ༷་ན༷་འགྲོ༷་བའི་བྱ་བ་ཡོད་ལ་དེ༷་ཡ༷ང་གང་ཟག་གང༷་གི༷་ད་ལྟ་འགྲོ་བཞིན་པའི་བགོ༷མ་པ༷་དེ་ཁོ་ན་ལ༷་གཡོ༷་བ༷་ཡོད་ཀྱི་གཡོ་བ་དེ་སྔར་སོ༷ང་བ་ཡང་མི༷ན་ཅིང་མ༷་སོ༷ང་བ་ལ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་བགོ༷མ་བཞིན་པ་ལ༷་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ༷་བ༷་ཡོ༷ད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་གཅིག་ལས་མེད་ལ། གཅིག་པོ་དེ་བགོམ་པ་ཞེས་པ་ལས་ཚིག་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་བྱ་ཚིག་གཉིས་ལས། བགོམ་པ་ལ་སྦྱར་ན་ནི་བགོམ་པ་དང་འགྲོ་བ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་བགོམ་པ་ལ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་འགྲོའོ་ཞེས་སྨྲོས་པ་མི་འཐད་དེ། བགོ༷མ་བཞིན་པ་ལ༷་འགྲོ༷་བ༷་རང་
1-3-12b
བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་འཐ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ག༷ང་ཚེ༷་ལམ་གསུམ་དུ་བརྟགས་ན་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་བགོ༷མ་པ༷་འཐ༷ད་པ༷་མེ༷ད་དེ་བྱ་ཚིག་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ་ཏེ་ག༷ང་གི༷་བགོ༷མ་པ༷་ལ༷་འགྲོ༷་བ༷་ཞེས་བྱ་ཚིག་དེ་འགྲོ་བ་དང་སྦྱར་ན་ནི། དེ༷་ཡི༷་བགོ༷མ་པ་ལ༷་ནི་འགྲོ༷་བའི་བྱ་བས་སྟོང་པའམ་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བ༷ར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར༷་ཏེ༷་ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷། བགོ༷མ་པ་རང་ལ༷་ནི་འགྲོ༷་བ༷་མེད་པ་ཡི༷ན་པས་ལས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཡང་བགོ༷མ་པ་དང་འགྲོ་བ་གཉིས་ཀ་ལ༷་ཡང་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་ཡོ༷ད་པར་འདོད་ན༷་ནི༷། འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་གཉི༷ས་སུ་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷། འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ག༷ང་གི༷་ལམ་ལ་འགྲོ་བ་དེ༷་བགོ༷མ་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འགྱུར༷་བ་ཡི་བྱ་བ༷་ད༷ང་གཅིག་བགོམ་པ་དེ༷་ལ༷་ཡོད་པའི་འགྲོ༷་བ༷་རང་གི་བྱ་བ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དང་གཉིས་པའོ༷། །འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་གཉི༷ས་སུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ན༷་འགྲོ༷་བ་པོ༷་ཡ༷ང་གཉི༷ས་སུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་གང༷་ཕྱིར༷་རྟེན་འགྲོ༷་བོ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་རྟེན་ཅན་འགྲོ༷་བ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷བའི་ཕྱིར༷་རོ། །མདོར་ན་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ། འགྲོ་བའི་ངོ་བོ། རྟེན་
1-3-13a
གང་ཟག །རྒྱུ་རྩོམ་པ་གསུམ་དགག་པ་དང་། སྡོད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱང་དགག་གོ །།གཉིས་པ་བྱེད་པ་པོ་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ནི་ཡོད་དེ་འགྲོ༷་བ་པོ༷་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷། འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ༷་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷས་བྱིན་སོགས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་པོ་མཐོང་བས་སོ་སྙམ་ན། དེ་མི་སྲིད་དེ་འགྲོ་བ་པོ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཇོག་ན་འདིར་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་མེ༷ད་ན༷་འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མེད་ན་འགྲོ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ལྷས་བྱིན་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁར་བ་མེད་ན་འཁར་བ་ཅན་དུ་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དོན་རང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་མཐའ་གསུམ་པོ་འདི་གང་རུང་དུ་ཡོད་དགོས་པས་དེར་བརྟགས་ན། རེ༷་ཞི༷ག་འགྲོ༷་བ་པོ༷་ནི་མི༷་འགྲོ༷་སྟེ༷་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་མི༷ན་པའང་འགྲོ༷་བ༷་མི༷ན་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་སོ། །འགྲོ༷་པོ༷་དང་འགྲོ༷་པོ༷་མི༷ན་པ་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཕུང་པོ་གསུམ༷་པ༷་ག༷ང་ཞིག༷་འགྲོ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་མ་
1-3-13b
གཉིས་མི་འགྲོ་ཡང་དང་པོ་འགྲོའོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་འགྲོ་ཞེས་པའི་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལས་མེད་ལ། བྱ་བ་དེ་འགྲོ་བ་པོ་ལ་འབྲེལ་ལམ། འགྲོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་འབྲེལ་ལམ་གཉིས་ཀ་ལ་འབྲེལ། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་པོ་ཙམ་བརྗོད་རིགས་ནའང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་པོ་ཙམ་ནི་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་པོ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་ལ། གསུམ་པ་ལྟར་ན་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པས་བྱེད་པོ་གཉིས་སུ་ཐལ་སོགས་སྔར་བཞིན་དཔྱད་པ་མཛད་ལ། འདིར་རང་གི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དེ་འགྲོ་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་ལྡན་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ག༷ང་ཚེ༷་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་འགྲོ༷་པོ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ན༷་དེ་ལྟ་ན་རེ༷་ཞིག༷་འགྲོ༷་བ་པོ༷་འགྲོ༷འོ༷་ཞེ༷ས་པ་འདི་ཇི༷་ལྟར༷་འཐ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འགྱུར༷་ཏེ་འགྲོ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་པོ་ཉིད་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒོལ་བ་གང༷་གི༷་ཕྱོག༷ས་ལ༷་འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་འགྲོ༷་བ་སྟེ་འགྲོ་པོ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་དེ༷་ལ༷་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ༷འི་འགྲོ༷་པོ༷་ཉིད་ཡི༷ན་པ༷ར་
1-3-14a
ཐ༷ལ་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷་འགྲོ༷་པོ༷་ཞེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་མིན་ལ་ད་གདོད་འགྲོ༷་བ༷ར་འདོ༷ད་ཕྱིར༷་རོ༷། །ག༷ལ་ཏེ༷་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཀྱང་འགྲོ་པོ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྲོ༷་པོ༷་འགྲོ༷་བར་གྱུར༷་ན༷་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བའང་གཉི༷ས་སུ༷་ཐལ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ༷་གང་ཞེ་ན་གང༷་གི༷ས་འགྲོ༷་བ་པོ༷ར་མངོ༷ན་པ༷་ཡི་བྱ་བ་གཅིག་ད༷ང་། འགྲོ༷་པོ༷ར་གྱུར༷་ནས༷་སླར་ཡང་ག༷ང་འགྲོ༷་བ༷་ཡོད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པའོ༷། །དེས་ན་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་སོགས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལྷས་བྱིན་སྡོད་པ་བཏང་ནས་འགྲོ་བར་རྩོམ་པ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ་གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མེད་ན་རྩོམ་པའང་མི་སྲིད་དེ། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་མེད་ན་དེས་གོས་རྩོམ་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ན། རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་ན་དུས་གསུམ་གང་རུང་ལ་ཡོད་དགོས་ན། བགོམ་པའི་བྱ་བ་སོང་བ་ལ་མི་སྲིད་དེ་རྩོམ་པ་ད་ལྟ་བ་ཡིན་པས་སོ། །མ་འོངས་པ་ལ་དེ་མི་སྲིད་དེ། དུས་འགལ་བས་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྟེན་མེད་ན་དེ་མི་འཐད་པས་སོ། །ད་ལྟ་བའི་བགོམ་པ་ལའང་རྩོམ་པ་དེ་མེད་དེ་འདས་མ་
1-3-14b
འོངས་གཉིས་མིན་པའི་བགོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་། དེ་ལ་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་དེ་ཡོད་ན་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བས་བྱེད་པོ་གཉིས་སུ་ཐལ་བས་སོ། །དེས་ན་སོ༷ང་ཟིན་པ་ཡི་ལམ་ལ༷་འགྲོ༷་བ༷འི་རྩོམ༷་པ་མེ༷ད་དེ༷་འགགས་ཟིན་པས་སོ། །མ༷་སོ༷ང་བ༷་ལ༷འ༷ང་འགྲོ༷་བའི་རྩོམ༷་པ་མེ༷ད་དེ་མ་འོང༷ས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་འགལ་བས་སོ། །ད་ལྟ་བགོ༷མ་བཞིན་པ་ལ༷་རྩོམ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་རྩོམ་མེད་པ་དེས་ན༷་ལམ་ག༷ང་དུ༷་འགྲོ༷་བ༷་རྩོམ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་ལམ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་འགྲོ་རྩོམ་མི་འཐད་པའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ། ཞུགས་པ་དང་། འཇུག་བཞིན་པ། མ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་གསུམ་དུ་བསྙད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འགྲོ་པོ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ལྷས་བྱིན་འདུག་བཞིན་པ་ལས་འགྲོ་བ་རྩོམ་དགོས་ན། རྩོམ་པ་དེ་ལ་མ་རྩོམ་པའམ་འགྲོ༷་བ༷་རྩོམ༷་པ༷འི་སྔ༷་རོ༷ལ་ལྷས་བྱིན་བསྡད་པའི་དུས་ན༷་ལམ་ག༷ང་དུ༷་འགྲོ༷་བ༷རྩོམ༷་པར་འགྱུར༷་བ༷་ནི་ལམ་དེ་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་བགོ༷མ་པ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་ལམ་ལ་སོ༷ང་ཟིན་པ༷་མེ༷ད་དེ། དེ་ལྟ་ནའང་མ་སོང་བའི་ལམ་ལ་རྩོམ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། མ༷་སོ༷ང་བ་ཞེས་པ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་རྩོམ་པ་ཡིན་པས་
1-3-15a
དེ་ལ་འགྲོ༷་བ༷་རྩོམ་པ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ། མི་འདུག་བཞིན་པ་ལམ་དུ་སོང་བ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་རྩོམ་ཞེས་པ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་རྩོམ་པ་དེ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་དེ། སོང་བ་དང་བསྡད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གསུམ་ལ་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱང་། སོང་མ་སོང་བགོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི་ངེས་པར་ཡོད་པས་འགྲོ་བ་མེད་ན་འདི་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་འགྲོ༷་བའི་རྩོ༷མ་པ་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ༷་ཚད་མ་ལ་སྣང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷འམ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་སྔར་སོ༷ང་བ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་ད་ལྟ་བགོ༷མ་བཞིན་པ༷་ཅི༷་མ༷་སོ༷ང་བ་ཅི༷་ཞིག༷་སྟེ་འདིའོ་ཞེས་རྣམ༷་པ༷ར་བརྟག༷་ཏུ་མེད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དུས་གསུམ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཁོ་ན་རེ། འགྲོ་བ་ཡོད་དེ་དེའི་ཟླ་བོ་སྡོད་པ་ཡོད་པས་ཏེ། གང་ལ་གཉེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། སྣང་མུན་དང་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྡོད་པའམ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བས་དེ་ལ་བརྟགས་ན་རེ༷་ཞི༷ག་འགྲོ༷་པོ༷་ཉིད་ནི་མི༷་སྡོད༷་དེ༷་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་མི༷ན་པ་གཞན་སྡོད༷་པ༷་མི༷ན་ཏེ་དེ་ནི་སྡོད་པར་
1-3-15b
གྲུབ་ཟིན་ལ་སྡོད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་ན་སྡོད་པ་པོ་གཉིས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས། དེ་ལ་ལྷས་བྱིན་ཝ་ར་ཎ་སིར་འགྲོ་བ་པོ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་དེར་འགྲོ་བ་པོ་མིན་པས་དེ་སྡོད་དོ་སྙམ་ན། མཆོད་སྦྱིན་གང་དུ་བསྡད་ཅེས་དྲིའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུའོ་ཞེ་ན་དེར་སོང་ངམ་མ་སོང་ཞེས་དྲི་བར་ཡང་བྱའོ། །ལར་འགྲོ་བ་མིན་པ་ལ་བསྡད་པ་ཞེས་མི་བསྙད་དེ། ནམ་མཁའ་བསྡད་ཡོད་ཟེར་རམ། དེ་ལ་སྡོད་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་འགྲོ་པོ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དགོས་ལ། སྡོད་པོ་ནི་སྡོད་པ་མིན་ཏེ། བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་མི་གཅིག་པས་སོ། །དེས་ན་སྡོད་མཁན་མེད་པས་སུ་ཞིག་སྡོད་དེ། འགྲོ༷་བ་པོ༷་ཡིན་པ་དང་འགྲོ༷་པོ༷་མི༷ན་པ་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཕུང་པོ་གསུམ༷་པ༷་ག༷ང་ཞིག༷་སྡོད༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་མི་སྡོད་ཀྱང་འགྲོ་པོ་སྡོད་དོ་སྙམ་ན་གང༷་ཚེ༷་འགྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་འགྲོ༷་བ་པོ༷་ཞེས་བྱ་བར་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་བས༷་འགྲོ་བ་ཡོད་ན་སྡོད་པོར་མི་འགྱུར་ན༷་རེ༷་ཞི༷ག་འགྲོ༷་པོ༷་སྡོད༷་དོ༷་ཞེས༷་ཇི༷་ལྟར༷་འཐ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་འགྲོ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དེ་འགྲོ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་ལ་དེ་ལས་གནས་རྩོམ་པས་སོ་སྙམ་
1-3-16a
ན། དེ་མིན་ཏེ་ལྡོག་པ་གསུམ་དུ་བརྟགས་ན། བགོམ་བཞིན་པ་ལས་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་ལྡོག་སྟེ། བགོམ་པ་ཉིད་སོང་མ་སོང་ལས་གཞན་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་། བགོམ་པ་ཉིད་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་འཐད་དུ་ཆུག་ཀྱང་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་འགལ་བས་སོ། །འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མེད་པས་དེ་ལྡོག་པའང་མེད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཤི་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བགོ༷མ་བཞིན་པ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷་སོ༷ང་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་སོ༷ང་ལ༷ས་ཀྱང༷་ལྡོག་པ་མི༷ན་ཡང་གནས་པ་དེ་སྒྲུབ་ཕྱིར་དེའི་ཟླ་བོ་འགྲོ༷་བ༷་ད༷ང་ནི༷་དེ་ལ་འཇུ༷ག་པ༷་ཡི་རྩོམ་པ་ད༷ང་། གནས་པ་དེ་ལས་ལྡོག༷་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་འགྲོ༷་བའི་དེ་གསུམ་བཀག་པ་ད༷ང་མཚུ༷ངས་ཏེ། རེ་ཞིག་གནས་པོ་མི་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་སོགས་དང་། གནས་ལ་གནས་པའི་རྩོམ་མེད་དེ། ཞེས་སོགས་དང་། གནས་བཞིན་པ་ལ་མི་ལྡོག་སྟེ། །ཞེས་སོགས་འདོན་པ་བསྒྱུར་བས་འགྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་རིགས་པས་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ལ་གཅིག་དང་དུ་མར་བརྟགས་
1-3-16b
པས་དགག་པ་དང་། བྱ་བ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མར་བརྟགས་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ལམ་གསུམ་སོགས་སུ་བརྟགས་ན་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་རྐང་པ་གོམ་པ་འདོར་བའི་བྱ་བ་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ན་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། བྱ་བ་དེ་དང་བྱེད་པ་པོ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་གཉིས་གང་དུའང་མི་འཐད་དེ། འགྲོ༷་བ༷་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བ་དེ༷་ད༷ང་འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་དེ༷་ཉི༷ད་དེ་གཅིག་ཅེས༷་ཀྱ༷ང་བྱ༷ར་མི༷་རུ༷ང་ལ། འགྲོ༷་བ༷་ད༷ང་ནི༷་འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་དེ་གཉིས་གཞ༷ན་ཐ་དད་ཉི༷ད་ཅེས༷་ཀྱ༷ང་བྱར༷་མི༷་རུ༷ང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་མི་རུང་ན་ག༷ལ་ཏེ༷་བྱ་བ་འགྲོ༷་བ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཉི༷ད་འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་ཡང་ཡི༷ན་གྱུར༷་ན༷་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ད༷ང་ལ༷ས་ཏེ་དེའི་བྱ་བ་ཉི༷ད་ཀྱང༷་གཅི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་བྱེད་པ་པོའོ། །འདི་བྱ་བའོ་ཞེས་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པར་མ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་མི་སྲིད་དེ། བཅད་པའི་བྱ་བ་དང་གཅོད་པ་པོ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའང་མིན་པས་སོ། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན། ཕན་ཚུན་མ་ལྟོས་པར་བུམ་སྣམ་ལྟར་གཅིག་མེད་པའི་གཅིག་ཤོས་
1-3-17a
ལོགས་སུ་ཡན་གར་བར་འཛིན་དགོས་ན་དེ་མེད་དེ། ག༷ལ་ཏེ༷་འགྲོ༷་བ་ད༷ང་འགྲོ༷་བ༷་པོ༷་གཞ༷ན་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་རྣམ༷་པར་བརྟག༷ས་ན༷་ནི་འགྲོ༷་པོ༷་མེ༷ད་པའི༷་འགྲོ༷་བ༷་རྐྱང་པ་ད༷ང་། འགྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་འགྲོ༷་པོ༷ར་ཏེ་འགྲོ་པོ་རྐྱང་པ་ཙམ་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ལ། གང༷་དག༷་དེ་གཉིས་དངོ༷ས་པོ༷་གཅི༷ག་པ༷་ཡི་རང་བཞིན་ད༷ང་དངོ༷ས་པོ༷་གཞ༷ན་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་དེ༷་གཉིས་ལ་རང་བཞིན་ནམ་དངོས་པོ་གྲུབ༷་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་བྱ་བ་བརྟགས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། བྱ་བྱེད་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་འདི་སྙམ་དུ་འགྲོ་བ་པོ་ལྷས་བྱིན་འགྲོའོ། །སྨྲ་བ་པོ་ཚིག་སྨྲའོ། །བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་པོ་ཉིད་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འགྲོ་པོ་དང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་འགྲོ༷་བ༷འི་བྱ་བ་ག༷ང་གི༷ས་འགྲོ༷་བ་པོ༷ར་མངོ༷ན་ཞིང་གསལ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲ་བའི་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་དེ༷་ཡིས་ནི༷་འགྲོ་བ་པོ་དེ༷་འགྲོ༷་བར་བྱེད་པ་མི༷ན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ནི་ག༷ང་ཕྱིར༷་
1-3-17b
འགྲོ༷་བ༷འི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་འགྲོ་བ་པོ་མེ༷ད་པ་དེས་ན་འགྲོ་པོ་ག༷ང་ཞིག་ཡུལ་གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་ག༷ང་ཞིག་ཏུ༷་འགྲོ༷་བ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཡང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དེས་འགྲོ་བ་པོར་མཚོན་པས་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ན་ཕན་ཚུན་མཚོན་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། དེ་མིན་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དེ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་འགྲོ་པོ་མིན་ལ་སྐྱེས་ནས་བྱ་བ་ནུས་པ་ན་འགྲོ་པོ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་འགག་གཅིག་པས་སོ། །ཡང་འགྲོ་བ་པོར་འགྲོ་བ་དེས་མངོན་པར་བྱེད་ན་འགྲོ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་པོར་གྲུབ་ཟིན་ན་དེ་བྱེད་པོར་མི་འགྱུར་ལ་འགྲོ་པོ༷་མིན་པ་ནི་དེས་འགྲོ་པོར་ནམ་ཡང་མཚོན་མི་ནུས་ལ། འགྲོ་པོར་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བརྟགས་པས་མི་རྙེད་པས་དེས་གང་ཟག་དེ་འགྲོ་བ་པོར་གསར་དུ་མཚོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་ག༷ང་གི༷ས་འགྲོ༷་པོ༷ར་མངོ༷ན་ཞིང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཐ་དད་པ༷་ཞིག་གིས་འགྲོ་བ་པོ་དེ༷་འགྲོ༷་བར་བྱེད་པ་མི༷ན༷་ཏེ་གང༷་ཕྱིར༷་འགྲོ་པོ༷་གཅི༷ག་པུ༷་ལ༷་རང་ཉིད་འགྲོ་པོར་མཚོན་པའི་བྱ་བ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ༷་བ༷་ཡི་བྱ་བ་ག༷ཉིས་སུ༷་
1-3-18a
ཡོང་བ་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ་ནི། འགྲོ༷་པོ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི༷་འགྲོ༷་བྱའི་ཡུལ་སོང་མ་སོང་བགོམ་པ་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དུ༷་འགྲོ༷་བར་མི༷་བྱེ༷ད་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་འགྲོ་བ་པོ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་ནི༷་གྱུར༷་དེ༷་ཡ༷ང་འགྲོ༷་རྣམ༷་གསུམ༷་དུ༷་འགྲོ༷་བར་མི༷་བྱེ༷ད་དེ། འགྲོ་བ་ཡི༷ན་པ་ད༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པ་གཉིས་ཀར་གྱུར༷་པ༷་ཡ༷ང་འགྲོ༷་རྣམ༷་གསུམ༷་དུ༷་འགྲོ༷་བར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ། །དེ་ལ་ཚིག་གསལ་ལས། འགྲོ་རྣམ་གསུམ་ནི་ལས་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དང་མ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཀར་གྱུར་པ་གསུམ་སྟེ། རབ་བྱེད་བརྒྱད་པ་ལས་དང་བྱེད་པོ་བརྟག་པ་ན། ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་གསུངས། བུདྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། སོང་མ་སོང་བགོམ་པ་གསུམ་ལ་ཞེས་འཆད། དེ་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་འགྲོ་པོར་གྲུབ་ཟིན་པས་དང་སོགས་སྔར་ལྟར་བརྟགས་པས་སོ། །འགྲོ་བ་མིན་པ་ནི་ལམ་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ།འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡོད་པ་པོ་བཞིན་དང་། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་རིགས་པས་གནོད་པའམ་དེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཕར་འགྲོ་བ་དང་ཚུར་
1-3-18b
འདིར་ལྷགས་པ་ཙམ་ལས་གཉིས་ཀའང་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འོང་བ་ལ་རིགས་པ་ལོགས་སུ་མི་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་འགྲོ༷་བའི་བྱ་བ་དང༷་འགྲོ༷་བ་པོ༷་དང༷་། བགྲོད༷་པར༷་བྱ༷་བ༷་ཡི་ལམ་གསུམ་ཀའང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བགོམ་པ་སོགས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་པས། རྒྱ་ལས་རྒྱ་ཡི་འབུར་དང་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་ཆོས་འདི་འདི་ནས་འདིར་འོང་བ་ནས་འདིར་འགྲོ་ཞེས་པའི་འགྲོ་འོང་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །རྩ་བའི་གཉིས་པ་ནི། འགྲོ༷་བ༷་དང༷་འོང༷་བ༷་བརྟག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་རབ༷་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་གཉི༷ས་པ༷འོ༷།། །།
第三辨处品
གསུམ་པ་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། ཡུམ་ལས་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སོགས་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང་། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །ཅེས་མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་དང་། དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་
1-3-19a
པས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་སྟོན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞུང་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མིང་གི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ལྟ་བ་པོ་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། བདག་གམ་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བ་པོ་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་འགྲོ་བ་སོགས་བཀག་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ནའང་། ཆོས་མངོན་པ་ལས། བ༷ལྟ་དང༷་ཉན༷་པ་ད༷ང་སྣོམ༷་པ༷་ད༷ང་མྱོང༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ད༷ང་རེ༷ག་པར་བྱེ༷ད་པ་དང་ཡི༷ད་ཀྱི་བར་མིག་སོགས་དབ༷ང་པོ༷་དྲུ༷ག་སྟེ༷་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུ༷ལ་གཟུགས་ལ་བ༷ལྟ་བ༷ར་བྱ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཡུལ་དྲུག་སྟེ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པས་ན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་མིག་ལྟ་བ་པོ་ཡིན་ཞེས་པ་མེ་ལ་ཚ་བ་དང་ཆུ་ལ་ན་ལྟར་མིག་རང་གི་སྟེང་ན་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ལྟོས་མེད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །ཐོག་མར་བདག་ལ་སྣང་གྱུར་ན། །མིག་ཉིད་ལ་ནི་མིག་གིས་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཛིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ནི་མིག་རང་ལ་རང་གིས་བལྟ་
1-3-19b
ན་ལྟ་བ་དེ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་ཆུ་ལ་ཚ་བ་དང་མེ་ལ་རླན་ལྟར་དེ་མི་སྲིད་པས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་ལ་མི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ལ་ལྟ༷་བ་མིག་གི་དབང་པོ་དེ༷་ར༷ང་གི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་ནི༷་དེ༷་ལ༷་སྟེ་རང་གིས་རང་ལ་ལྟ༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉི༷ད་དེ་ཡུལ་མེད་པས་སམ་རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་གང༷་ཞི༷ག་བད༷ག་ལ༷་མི༷་ལྟ༷་བ༷འམ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དེ༷་ད༷ག་གིས་གཞ༷ན་གཟུགས་སྔོན་པོ་སོགས་ལ༷་ཇི༷་ལྟ༷ར་བལྟ་སྟེ་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །རང་ལ་མི་བལྟ་ཡང་གཞན་ལ་བལྟ་བ་མི་འགལ་སྟེ། དཔེར་ན་མེས་རང་མི་སྲེག་ཀྱང་གཞན་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་ལ་མི་བལྟ་ཡང་གཞན་ལ་བལྟ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ར༷བ་ཏུ༷་བསྒྲུབ༷་པའི༷་ཕྱིར༷་བཀོད་པའི་མེ༷་ཡི༷་དཔེ༷ས་ནི༷་དེ་འགྲུབ་པར་ནུས༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྔར་སོ༷ང་དང༷་མ༷་སོ༷ང་བགོ༷མ་པ༷་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བ་བརྟགས་པ་ཡིས༷་མེ་དཔེ་དེ༷་དང་ནི༷་དོན་ལྟ་བའང་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པས་ལྟ༷་བ་དང་བཅ༷ས་པའི་ལ༷ན་དོན་གྱིས་བཏ༷བ་བོ༷་ཞེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། མེས་ཀྱང་བསྲེགས་པ་མི་བསྲེག་མ་སྲེག་པ་ལ་མི་བསྲེག་ཞེས་སོགས་བསྲེག་བྱའི་ལས་བུད་ཤིང་དང་། ཡང་རེ་ཞིག་བལྟས་ལ་མི་ལྟ་སྟེ་
1-3-20a
ཞེས་སོགས་བལྟ་བྱའི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་དུས་གསུམ་དུ་དཔྱད་པ་དང་རིགས་པའི་གནད་གཅིག་པས་སོ། །ཡང་རེ་ཞིག་སྲེག་པོ་མི་བསྲེག་སྟེ་སོགས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་པོ་མེ་དང་། ལྟ་པོ་མི་བལྟ་སྟེ་ཞེས་སོགས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་པོ་མིག་ལ་རྣམ་གསུམ་སྦྱར་རོ། །ག༷ང་ཚེ༷་རང་དང་གཞན་ལ་ཅུང༷་ཟ༷ད་མི༷་བལྟ༷་བ༷་དེ་ནི་ལྟ༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་ལྟ༷་བ༷ས་གཟུགས་ལ་བལྟ༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བར་བརྗོད་པ་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷ར་རི༷ག༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཀ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མིག་ལྟ༷་བ༷་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་བལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉི༷ད་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། མིག་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟ་བ་ཡིན་པ་ཞིག་བལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་མི་རིགས་ཏེ། བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བས་བྱེད་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་ཐལ་བས་སོ། །མིག་ལྟ༷་བ༷་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་མི༷ན་པ༷་ཡང་མི༷་ལྟ༷་བ་ཉི༷ད་ཡིན་ཏེ་བལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར་སོར་རྩེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷས་བྱིན་གྱི་སྟ་རེས་ཤིང་གཅོད་ཅེས་པ་ལྟར་མིག་རྐྱེན་ཙམ་ལས་ལྟ་པོ་དངོས་ནི་བདག་གམ་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བལྟ༷་བ༷་འགོག་པ་དེ་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་བདག་གམ་རྣམ་ཤེས་ལྟ༷་བ༷་པོ༷་ཡིན་པར་
1-3-20b
འདོད་པའ༷ང་འགོག་པའི་རིགས་པའི་ཚུལ་རྣ༷མ་པ༷ར་བཤ༷ད་ཟིན་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ། ལྟ་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཞེས་སོགས་བསྒྱུར་ཏེ་འགོག་གོ། ཡང་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་དེ་དེའི་ལས་དང་བྱེད་པ་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། ལྟ་པོ་ཡོད་ན་དེའི་ལས་དང་བྱེད་པ་ཡོད་པར་རིགས་ནའང་དེ་མེད་དེ། བལྟ་བའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའམ། མི་ལྟོས་པའི་བྱེད་པོ་ཡོད་པར་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན། བལྟ་བའི་བྱ་བ་མ༷་སྤང༷་བའམ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ལྟ༷་བ་པོ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དེ་ལ་ལྟ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་ཞིག་གམ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ལྟོས། གྲུབ་ཟིན་བལྟ་བ་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་ལ། མ་གྲུབ་པ་མི་ལྟོས་ཏེ་རི་རྭ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་བལྟ༷་བ༷འི་བྱ་བ་སྤང༷ས་པ༷ར་གྱུར༷་པའི་ལྟ་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང༷་མི་འཐད་པར་སྣང་ངོ༷་སྟེ་བལྟ་བའི་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ལྟ་པོ་མེད་དེ་བལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལྟ༷་བ་པོ༷་མེ༷ད་ན༷་དེ༷ས་བ༷ལྟ་བྱ༷་གཟུགས་ལས་ད༷ང་ལྟ༷་བ༷་མིག་གམ་བྱ་བ་དེ༷་དག༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །ཡང་བལྟ་བྱ་དང་ལྟ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་
1-3-21a
འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་དང་། གསུམ་འདུས་པའི་རེག་པ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡོད་པས་སོ། །དེའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཕ་དང་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་བལྟ༷་བྱ༷་དང་ལྟ༷་བ༷་གཉིས་ཀ་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་བཞི༷་པོ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ལ། དེས་ན་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ་དང་ལ༷་སོ༷གས་ཀྱི་སྒྲས་སྲེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་རྣམས་ཀྱང་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལྟ༷་བ༷ས་ནི། ཉན༷་པ་ད༷ང་སྣོམ༷་པ༷་ད༷ང་མྱོང༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ད༷ང་རེ༷ག་བྱེ༷ད་དང་ཡི༷ད་དེ་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཉན༷་པ༷་པོ༷་ད༷ང་སྣོམ་པ་པོ་སོགས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་། མཉན༷་པར་བྱ་བ་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཡུལ་ལྔ་པོ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའང་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྣམ༷་པ༷ར་བཤ༷ད་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ། ཉན་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་ཉན་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་སོགས་སྦྱར་རོ། །རྩ་བའི་གཉིས་པ། འདི་ལ་འགྲེལ་ཆེན་གཞན་
1-3-21b
གསུམ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པ་དང་། ཚིག་གསལ་ལས་དབང་པོ་བརྟག་པ་ཞེས་གསུངས། དབ༷ང་པོ༷་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མེད་བརྟག༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་གསུ༷མ་པ༷འོ༷།། །།
第四辨蕴品
བཞི་པ་ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ཤེར་ཕྱིན་ལས། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་སོགས་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་དེ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་བསྟན་པས་སོ། །དེའི་ཁོངས་སུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་འདུས་པས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞུང་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མིང་གི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དགག་པ་དང་། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་དང་། རྩོད་ལན་གྱི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ་དམ་བཅའ་དང་། དེའི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུགས༷་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ནི༷་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷ར་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲས་གཟུ༷གས་ཡུལ་ལྔ་དབང་ལྔ་ནི༷་དམི༷གས་པར༷་མི༷་འགྱུ༷ར་རོ༷། །འབྲས་བུའི་གཟུ༷གས་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་མ༷་
1-3-22a
གཏོག༷ས་པ༷ར་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས༷་ཀྱི༷་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་ཡ༷ང་ལོགས་སུ་མི༷་སྣང༷་ངོ༷་། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཟུ༷གས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷ར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འབྲས་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན༷་འབྲས་གཟུ༷གས་ནི༷་རྒྱུ་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ༷་བུ༷མ་སྣམ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའམ། ངོ་བོས་ཡོད་པ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པས་སོ། །དེས་ན་དོ༷ན་གྱི་དངོས་པོ་ག༷ང་ཡ༷ང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ༷་ནི༷་ཡུལ་དུས་གང༷་ན༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་སོགས་སུ་ཐལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་འབྲས་བུའི་གཟུགས༷་ནི༷་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷ར་གཟུ༷གས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཞི༷ག་ཡོ༷ད་པར་འདོད་ན༷་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་པ༷འི་རྒྱུར༷་འགྱུ༷ར་ཏེ༷། རྒྱུ་རྒྱུ༷་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་པ༷འི་རྒྱུ༷་ནི་ནམ་ཡང་མེ༷ད་དོ༷། །ཡང་གལ་ཏེ་འབྲས་གཟུ༷གས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་གཟུ༷གས་ཀྱི༷་ནི༷་རྒྱུ༷་ཡ༷ང་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་བ་ཉི༷ད་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྒྱུ་མི་དགོས་པས་སོ། །འབྲས་གཟུ༷གས་དེ་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་གཟུ༷གས་ཀྱི༷་ནི༷་རྒྱུ༷་ཡ༷ང་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་
1-3-22b
བ་ཉི༷ད་དེ་མེད་པ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་ལ༷་རྒྱུ་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་གཟུག༷ས་ད༷ག་ཡོད་པར་ནི༷་འཐ༷ད་པ༷ར་ནམ་ཡང་མི༷་རུ༷ང་རུ༷ང་མི༷ན་ཉི༷ད་ཅེས་དགག་པ་ལན་གཉིས་སྨྲོས་པ་ནི་ཡང་ཡང་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་མས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དོན་གཟིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོགས་བཅས་ཐོགས་མེད་སོགས་དང་སྔོ་སེར་སོགས་གཟུགས༷་ཀྱི༷་རྣམ༷་པ༷ར་རྟོག༷་པ་འག༷འ་ཡ༷ང་རྣམ༷་པ༷ར་བརྟག༷ས་པར་མི༷་བྱ༷་སྟེ་དེ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འབྱུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུར་རྟོག་ན། དེས་རང་དང་འདྲ་བའམ་མི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་བསྐྱེད། འབྲས༷་བུ༷་རྒྱུ༷་དང༷་འདྲ༷་བ༷་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་དོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ནི་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་རྒྱུ་སྲ་གཤེར་སོགས་དང་འབྲས་བུ་དབང་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་ས་མྱུག་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའམ་མི་འདྲ་བས་སོ། །ཡང་འབྲས༷་བུ༷་རྒྱུ༷་ད༷ང་གཏན་ནས་མི༷་འདྲ༷་བ་ཞིག་བསྐྱེད་དོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷འ༷ང་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་སྟེ་མི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་བ་དང་རྒྱུ་
1-3-23a
འབྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ངེས་པ་བཞག་ཏུ་མེད་པར་ཐལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཚོ༷ར་བ་ད༷ང་རྒྱུ་རེག་པ་འ༷དུ་ཤེས༷་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་ཤེས་འདུ༷་བྱེ༷ད་ད༷ང་མ་རིག་པ། སེ༷མས་རྣམ་ཤེས་ད༷ང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་སོགས་དངོ༷ས་པོ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱང༷་རྣམ༷་པ༷་དག༷་ནི༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ༷འམ་སྒོ་ཀུན་ནས་གཟུ༷གས་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ནི༷་རང་བཞིན་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རི༷མ་པ༷་མཚུང༷ས་སོ། །དེ་ཡང་། རེག་པ་མ་གཏོགས་ཚོར་བ་མེད། །ཚོར་བ་མ་གཏོགས་རེག་པ་མེད། །ཅེས་སོགས་འདོན་པ་བསྒྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྩོད་ལན་གྱི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཆོས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། གཟུགས་རང་བཞིན་མེད་པར་དམ་བཅས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པའི་ངག་གིས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས༷་བརྩ༷ད་པར་བྱས༷་ཚེ༷། གང༷་ཞི༷ག་ཕ་རོལ་པོས་དེ་མི་སྟོང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཚོར་
1-3-23b
བ་སོགས་གང་དང་གང་བཀོད་དེ་ལ༷ན་འདེ༷བས་པའི་ཚིག་སྨྲ༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡི༷ས་རྣམ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ་ལན་བཏབ༷་པ་ཉིད་དོན་དུ་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལན་དེ་དང་དེ་ཡང་བསྒྲུབ༷་པར༷་བྱ༷་བ་དང༷་མཚུང༷ས་པ༷ར་གྱུར༷་པས་དགག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་འདིའོ་ཞེས་བཤ༷ད་པར་བྱས༷་ཚེ༷་ག༷ང་ཞིག༷་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་དེ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་སྐྱོན༷་འདོ༷གས་སྨྲ༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷། དེ༷་ཡི༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་སྐྱོན༷་བཏག༷ས་པར་འགྲོ་བ་མི༷ན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་སྐྱོན་བཏགས་པ་དེའང་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ་ད༷ང་མཚུང༷ས་པ༷ར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཚན་ནི། ཕུང༷་པོ༷་བརྟག༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཞི༷་པ༷འོ༷།། །།
第五辨界品
ལྔ་པ་ཁམས་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། ཤེར་ཕྱིན་ལས། སའི་ཁམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་དང་མཚན་གཉིས། དང་པོ་
1-3-24a
ལ་གསུམ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དགག་པ་དང་། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་དང་། མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་སྨད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། མཚན་གཞི་དགག་པ། མཚན་ཉིད་འཇུག་ཚུལ་དགག་པ། དངོས་དང་དངོས་མེད་དགག་པ། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྲ་གཤེར་དྲོ་གཡོ་མི་སྒྲིབ་པ། སོ་སོར་རྣམ་པར་རིགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གྲུབ་ན་མཚན་གཞི་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་མོད། དེ་མི་འགྲུབ་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་ཤིང་། མཚན་མཚོན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ཡིན་གྱི་ངོ་བོས་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་མི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་གཞི་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ༷་མཁ༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མི་སྒྲིབ་པའི་སྔ༷་རོལ༷་ན༷་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་གཞི་ན༷མ་མཁ༷འ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚ༷ན་གལ༷་ཏེ༷་མཚ༷ན་ཉིད་ལ༷ས་སྔ༷་བར་མཚན་གཞི་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་གྱུར༷་ན༷་སྔ་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་དེ་ལ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྒྲིབ་མེད་
1-3-24b
ནི་མེ༷ད་པ༷ར་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཡང་མི་སྲིད་དེ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷འི་མཚན་གཞིའི་དངོ༷ས་པོ༷་ནི༷་འག༷འ་ཡ༷ང་སྟེ་གཅིག་ཀྱང་ཡུལ་དུས་ག༷ང་ན༷འ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷འི་རྟེན་མཚན་གཞིའི་དངོ༷ས་པོ་ནམ་ཡང་མེ༷ད་ན༷་བརྟེན་པ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འདི་གཞི་གང༷་དུ༷་འཇུག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་ན། སྔར་ནས་མཚན་ཉིད་དེ་མེད་པ་ཞིག་གམ། མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་འམ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ལ་འཇུག་བརྟགས་ན། སྔར་མཚ༷ན་ཉིད་དེ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ནི༷་འཇུག་མི་སྲིད་པས་མི༷་འཇུག༷་སྟེ་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་རི་བོང་རྭ་བཞིན་ནོ། །མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་བཅ༷ས་པ་ལ༷འང་འཇུག་པ་མི༷ན་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་ལ་སླར་ཡང་གྲུབ་པར་བྱར་མེད་པས་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་དགོས་པ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་དགོས་ན་ཐུག་མེད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པ་དང་མཚན་གཞི་ཡང་དུ་མར་ཐལ་བ་སོགས་འབབ་བོ། །མཚ༷ན་ཉིད་དང་བཅ༷ས་པ༷་དང་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ལ༷འ༷ང་འཇུ༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་ཏེ་དེ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་དེ་
1-3-25a
གཉིས་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ནམ་གཉིས་ཀ་མིན་པའང་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མེད་ན་ཡང་མཚན་གཞི་ནི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། གང་ལ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འཇུ༷ག་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་མཚ༷ན་གཞི༷་ཞེས་བྱ་བ་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་ཏེ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཚན་གཞིར་བཞག་དགོས་པས་སོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ལ་འཇུག་པ་བཀག་གི་མཚན་ཉིད་དངོས་ནི་མ་བཀག་པས་མཚན་ཉིད་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་པས་མཚན་གཞི་འང་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན་མིན་ཏེ། རྟེན་མཚ༷ན་གཞི༷་ཉིད་ཡོད་པར་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་བརྟེན་པ་དེའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ནི༷་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མོ་གཤམ་བུ་མོའི་རྣམ་འགྱུར་བཞིན། དེ༷་ཕྱིར༷་རྟེན་མཚ༷ན་གཞི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷། དེ་མེད་པས་བརྟེན་པ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱང་མེད་པས་གཉིས་ཆར་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུས་སོ། །གསུམ་པ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་དགག་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་དེ་ལྟར་མཚན་མཚོན་རེ་རེར་བརྟགས་ན་མེད་ཀྱང་རུང་། ནམ་མཁའ་རང་གི་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་ན་ནི་མཚན་མཚོན་ཡང་
1-3-25b
གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། དེ་མིན་ཏེ་བཀག་ཟིན་པའི་མཚ༷ན་གཞི༷་དང་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དེ་གཉིས་མ༷་གཏོག༷ས་པ༷འི་ནམ་མཁའི་དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་བྱ་བ་ཡ༷ང་ནི༷་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནམ་མཁའ་གོ་འབྱེད་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ནའང་ནམ་མཁའ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་དགག་བྱ་གང༷་གི༷་དངོས་མེད་ཡི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་དངོས་པོ་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་ན་དེའི་དངོས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་དངོས་མེད་ཡོད་དེ་འདིར་དེ་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་པོ་ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་པར་བྱེད་པ་པོ་དེ། དངོ༷ས་པོ་དང༷་། དངོ༷ས་མེ༷ད་དང་། དེ་གཉིས་དང་མི༷་མཐུ༷ན་པའམ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོ༷ས་གཞི་གཅིག་པའི་ཕུང་གསུམ་པའི་གང་ཟག་གསུམ་པོ་གང༷་གིས༷་དངོ༷ས་དང༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་དུ་ཤེས༷་པའམ་རྟོགས་པར་བྱེད། དེ་གསུམ་
1-3-26a
གང་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པས་དངོས་པོ་ཙམ་དང་དངོས་མེད་ཙམ་སྤྱིར་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་འགལ་ལ་དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པས་སོ། །བཞི་པ་བཀག་པས་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མི་འཐད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ན༷མ་མཁ༷འ་ནི་དངོ༷ས་པོ༷་མི༷ན་ལ་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱང་མ༷་ཡི༷ན། མཚ༷ན་གཞི༷་མི༷ན་ལ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། ས་ཆུ་སོགས་ཁ༷མས་ལྷག་མ་ལྔ༷་པོ༷་གཞན༷་གང༷་ད༷ག་ཀྱང༷་ནམ༷་མཁ༷འ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་དང་མཚུང༷ས་ཏེ། ས་ཡི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ས་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྔ་མ་ལྟར་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་བརྟག་གོ། དངོས་པོ་ལ་སྐུར་འདེབས་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། ཤེར་སྒྲོན་ལས་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱས་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་སྨྲས་སོ། །འདིར་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །མེད་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མིན། །ནག་པོ་མིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། །དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས་གསུངས། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། ཕུང་
1-3-26b
པོ་སོགས་མེད་པར་མི་སྨྲ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྐྱོན་ཏེ། འོག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །ཞེས་སོགས་ཚིག་བཅད་འཐད་པའི་དོན་དུ་དྲང་ངོ་། །འདིར་ཏིང་རྒྱལ་ལས། ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ནི་རྣམ་སྤོང་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་མཐའ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་རིགས་ཤེས་དེས་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཀྱི་མྱུ་གུའི་སྟེང་དུ་ཡོད་མེད་སོགས་གང་ཡང་མ་མཐོང་བ་ལ་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཡོད་མེད་སོགས་སྤྲོས་པ་གང་དུའང་གདགས་པ་མེད་པས་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེགས་པར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་སྨད་པ་ནི། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ནོན་པའི་བློ༷་ཆུ༷ང་ག༷ང་ད༷ག་དངོ༷ས་པོའི་ཆོས་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་དུ་མི་ཤེས་པར་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དང༷་། ཡང་ན་མེ༷ད་
1-3-27a
པ་ཉི༷ད་དུ༷་ལྟ༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་དོན་དམ་པའི་བལྟ༷་བར་བྱ༷་བ༷་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་ཉེ༷་བ༷ར་ཞི༷་བ༷། སྡུག་བསྔལ་སོགས་གཏན་དུ་ཞི་བ་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་མི༷་མཐོ༷ང་སྟེ་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ནི། ཁམ༷ས་བརྟག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ལྔ༷་པ༷འོ༷།། །།
第六辨欲与贪品
དྲུག་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། ཡུམ་ལས། འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་དག་པས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་དེ་དེའི་རྟེན་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་དང་མཚན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དགག་པ་དང་། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དགག་པ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དགག་པ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་དེ། དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་དེ་རྟེན་མེད་ན་བརྟེན་པ་མེད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ཉོན་
1-3-27b
མོངས་པ་བཞིན་དང་། ཡང་ཉོན་མོངས་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྟག་པར་ལྷུང་བ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིད་འོང་ལ་སྲིད་པའི་རྣམ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཡིན་ལ། ཆགས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སམ་གང་ཟག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ཆགས་པ་སྔར་ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན། གལ༷་ཏེ༷་འདོ༷ད་ཆ༷གས་ཀྱི་སྔ༷་རོ༷ལ་ན༷་འདོ༷ད་ཆག༷ས་མེ༷ད་པའི༷་ཆག༷ས་པ་ཞིག་ཡོ༷ད་ན༷། ཆགས་པ་དེ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ན༷ས་འདོ༷ད་ཆག༷ས་ཀྱང་ཡོ༷ད་པར་རིགས་ནའང་། ཆག༷ས་པ་ཞིག་སྔར་ཡོ༷ད་མི་སྲིད་པས་འདོ༷ད་ཆག༷ས་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་པ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་ན་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཆག༷ས་པ༷་སྔར་
1-3-28a
ཡོ༷ད་པ༷ར་མ༷་གྱུར༷་ན༷འ༷ང་། འདོ༷ད་ཆ༷གས་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ཐོག་མེད་ན་དེའི་སྨིན་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཆགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་སྔར་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ཡོད་ཅེས་བརྟགས་ན། ཆག༷ས་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་ཆག༷ས་ནི༷་སྔར་ཡོ༷ད་ད༷མ་འོན་ཏེ་མེ༷ད་ཀྱང༷་རུང་། དཔྱད་ན་མི་འཐད་པས་རིམ༷་པ༷ར་སྔར་དང་མཚུང༷ས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆགས་པའི་སྔ་རོལ་ན། །ཆགས་མེད་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་ཡོད། །འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ནའང་། །ཆགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟོས་མེད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་སྔ་ཕྱིར་ཡོད་པ་མི་འཐད་པས། དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་སྟེ། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཆགས་པར་བྱས་པས་ན་དེ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། འདོ༷ད་ཆ༷གས་ད༷ང་ནི༷་ཆ༷གས་པ༷་ད༷ག་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ༷་
1-3-28b
ནི་སྐྱེ༷་མི༷་རི༷གས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་ཆ༷གས་པ༷་ད༷ང་ཕ༷ན་ཚུན༷་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས༷་པ༷་མེད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་ཀ་འགོག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐ་དད་ལ་འགོག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་གཉིས་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་པ་ལ་ནི་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཉི༷ད་མེ༷ད་དེ༷། འདོད་ཆགས་དེ༷་ཉི༷ད་དེ༷་དང༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་མིན༷་པ་བ་ལང་རང་ཉིད་རང་དང་ལྷན་ཅིག་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་ཐ༷་ད༷ད་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷འང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྣང་མུན་དང་འཁོར་འདས་བཞིན། ཐ་དད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལྷན་ཅིག་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་ན་ལྷན་ཅིག་པ་མི་སྲིད་དོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ངོ་བོ་གཅི༷ག་པུ༷་ཉིད་ལ་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཡིན་པར་འདོད་ན༷་གང་ན་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ན་ལྷན་ཅིག་པ་ཡོད་པས་གྲོག༷ས་གཞན་མེ༷ད་པ༷་ཡང༷་ལྷན་ཅིག་པ་དེ༷་རུ་འགྱུར༷་རོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་ངོ་བོ་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་ལ་ལྷན༷་ཅི༷ག་པ་ཉིད་འདོད་ན༷། ཤར་ནུབ་ཀྱི་རིའི་རྟ་བ་ལང་ལྟར་ཕན་ཚུན་གྲོག༷ས་སུ་གནས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་ལྷན་ཅིག་དེ༷་ཡོད་པར་འགྱུར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་ཐལ་བའོ།
1-3-29a
།དང་པོ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་གཅིག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་མི་རུང་ཡང་ཐ༷་ད༷ད་པ་དག་ལ་ལྷན༷་ཅི༷ག་འཇོག་སྟེ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་རྟ་དང་བ་ལང་ལྟ་བུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན༷འང་། ཅི༷་གོ༷་ཞེས་བོས་ནས་འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་ཆག༷ས་པ༷་དག༷་སྟེ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མ་ལྟོས་པར་ཐ༷་ད༷ད་ཉི༷ད་དུ༷་གྲུབ༷་པར་འགྱུར༷་ར༷མ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ་དེ༷ས་ན༷་དེ༷་གཉི༷ས་ཐ་དད་ཀྱི་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར༷་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ལ་གཉིས་མེད། གཉིས་ཐ་དད་ན་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་གནད་འདྲའོ། །གལ༷་ཏེ༷་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཆ༷གས་པ༷་དག༷་ཕན་ཚུན་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་ཐ༷་ད༷ད་པའི་ངོ་བོ་ཉི༷ད་དུ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཡིན་པར་གྱུར༷་ན༷་དེ༷་དག༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་དགོས་པ་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཡོ༷ངས་སུ༷་རྟོག༷་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་འདིས་ཆགས་ལྡན་འདི་ཡུལ་འདི་ལ་ཆགས་སོ་ཞེས་འགྲུབ་དགོས་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་ལྟོས་མེད་དུ་ཡོད་ཟིན་པ་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་མཁོ་བས་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྟོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཐ༷་ད༷ད་པ་ཉིད་གྲུབ༷་པ༷ར་མ༷་གྱུར༷་པ༷ས་དེ༷་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་ན༷། དེ་ཐ་དད་མིན་པ་ལ་མེད་པས་ལྷན༷་ཅི༷ག་ར༷བ་
1-3-29b
ཏུ༷་གྲུབ༷་པ༷འི་ཕྱིར༷་ཐ༷་ད༷ད་ཉི༷ད་དུ༷་ཡ༷ང་འདོ༷ད་དམ༷་སྟེ་འདོད་པར་བྱ་དགོས་པས་ཐ་དད་དང་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པ་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ༷་ད༷ད་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་མ༷་གྲུབ༷་པས༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་པ་ཞེས་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་འགྲུབ༷་པར་མི༷་འགྱུར༷། དེའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པའི་ཐ༷་ད༷ད་དངོ༷ས་པོ༷་གང༷་འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་ཡོ༷ད་ན༷་ནི་ལྷན༷་ཅི༷ག་དངོ༷ས་པོ༷ར་འདོ༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ཡོད་རུང་ངམ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་མི་འགྲུབ་པའང་། ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས། །ཐ་དད་དངོས་པོ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་གང་ཡོད་ན། །ཐ་དད་དངོས་པོ་འདོད་པར་བྱེད། །ཅེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གང་གྲུབ་པས་གང་ཞིག་གྲུབ་སྟེ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་ཆག༷ས་དང་ཆ༷གས་པ༷་དག༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷ན་པ་སྔ་ཕྱིར་ཡང་མི༷་འགྲུ༷བ་བོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། འདོ༷ད་ཆ༷གས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ༷་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཀུ༷ན་ལྷན༷་ཅི༷ག་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་མི༷ན་པ་སྔ་ཕྱིར་ཡང་མི༷་འགྲུབ༷་སྟེ། 
1-3-30a
གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྔ་རོལ་ན། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་སྡང་ཡོད་ན། །ཞེས་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་རྨོངས་སོགས་ལ་ཁ་བསྒྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདོད་ཆགས་པ་དང་། གང་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཞེ་སྡང་བ་དང་། གང་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་།གང་གིས་ཞེ་སྡང་བ་དང་། གང་གཏི་མུག་པ་དང་། གང་ལ་གཏི་མུག་པ་དང་། གང་གིས་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ནི། འདོ༷ད་ཆ༷གས་ད༷ང་ཆ༷གས་པ༷་བརྟག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་དྲུ༷ག་པ༷འོ༷།། །།
第七辨有为品
བདུན་པ་འདུས་བྱས་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་དང་དཀར་ནག་ཆོས། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བཤིག་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཚེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། འདུས་བྱས་ཡོད་དེ་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་དང་མཚན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་
1-3-30b
སྟེ། འདུས་བྱས་དགག་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་དགག་པ། ལུང་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་དགག་པ་དང་། སོ་སོར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་དཔྱད་པ་དང་། རེ་རེ་བ་དང་འདུས་པ་ལ་དཔྱད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་སྟེ། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན། འཇིག་པར་ཡང་མངོན། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་མེད་པ་ལ་རི་རྭ་ལྟར་སྐྱེ་སོགས་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་མཚན་ཉིད་སྐྱེ༷་བ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འ༷དུས་བྱས༷་སམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་ན༷། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། དེ༷་ལ༷འང་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་གསུ༷མ་ལྡ༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་
1-3-31a
ན་དེར་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་མཚན་གཞིར་འགྱུར་རོ། །ཅི༷་སྟེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་འདུ༷ས་མ༷་བྱས༷་ཡིན་ན་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་འདུ༷ས་བྱས༷་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ཏེ་མིན་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གནས་པ་སོགས་ལའང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་གལ་ཏེ་སྐྱེ་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉི༷ད་དུ་རྟོག་ན། སྐྱེ་སོགས་རེ་རེ་བ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནམ། འདུས་པ་གང་ཡིན། དེ་གཉིས་གང་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྐྱེ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་གསུམ་པོ་སོ༷་སོ༷་བ་རེ་རེ་ཡི༷ས་འདུ༷ས་བྱས༷་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བྱ༷་བར༷་ནི༷་ནུས༷་མི༷ན་ཏེ་དེ་དེའི་རང་དུས་ན་གཞན་གཉིས་པོ་མེད་པས་གནས་འཇིག་བྲལ་བའམ་སྐྱེ་འཇིག་བྲལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །དངོས་པོ་གཅི༷ག་ལ༷་དེ་གསུམ་དུས༷་སྐད་ཅིག་མ་གཅི༷ག་ཏུ༷་འ༷དུས་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་སྣང་མུན་ལྟར་འགལ་བས་ན་ཇི༷་ལྟར༷་རུ༷ང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་། །གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་དགག་པ། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་འདུས་བྱས་ན། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་
1-3-31b
པ་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་མི་རུང་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ༷་བ་ད༷ང་གན༷ས་པ་ད༷ང་འཇིག༷་པ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡང་འདུ༷ས་བྱས༷་སུ་མཚོན་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱེ་སོགས་གཞ༷ན་ཞིག༷་ནི༷་གལ༷་ཏེ༷་ཡོ༷ད་ན༷་མཚན་ཉིད་དེ་ལའང་གཞན་ཡོད་དགོས་པས་ཐུག༷་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ལ་དེ་ལྟ་ན་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་སོགས་ལ་མཚན་ཉིད་གཞན་མེ༷ད་ན༷་དེ༷་དག༷་འདུ༷ས་བྱས༷་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་འདུས་བྱས་མི༷ན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཉེས་སྤོང་དང་པོའི་ལན་དགག་པ་དང་། གཉིས་པའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མང་བཀུར་བ་སོགས་ན་རེ། དགེ་བའམ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཅིག་སྐྱེན་བཅོ་ལྔ་སྐྱེ་སྟེ། མཚན་གཞིའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དང་།དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ། ལྡན་པ། གནས་པ། རྒ་བ། མི་རྟག་པ་སྟེ་ལྔ་དང་། ཆོས་དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཉིད་དང་། དེའི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་བདུན། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དགེ་བ་དེ་ཉིད་དང་། དེའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་བདུན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་
1-3-32a
ན། ངེས་འབྱུང་དེ་ཉིད་དང་། དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བདུན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ངེས་འབྱུང་མིན་པ་དེ་ཉིད་དང་།དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་བདུན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེའི་འཁོར་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་སོགས་བདུན་ནི་འཁོར་གྱི་འཁོར་ཡིན་ཅིང་གཙོ་འཁོར་བཅོ་ལྔ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དེ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་བདུན་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་སོགས་བདུན་ཏེ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། སྐྱེ༷་བ༷འི་སྐྱེ༷་བ༷ས་རྩ༷་བ༷་ཡི༷་སྐྱེ༷་བ༷་འབ༷འ་ཞིག༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་ལ། རྩ༷་བ༷འི་སྐྱེ༷་བ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ཡི༷་སྐྱེ༷་བ༷་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་བཅུ་བཞི་པོའ༷ང་བསྐྱེ༷ད་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་དང་གནས་པ་སོགས་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ་ཉེས་པ་གཉིས་པ་མེད་ལ་ཐུག་མེད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན་སྐྱེ༷་བ༷འི་སྐྱེས༷་ཞེས་སྐྱེ་བ་དེས་རྩ༷་བ༷འི་སྐྱེ༷་བ༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་དུ༷་ཆུག༷་ན༷འ༷ང་།
1-3-32b
ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་རྩ༷་བ༷ས་ཏེ་རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་སྔར་མ༷་བསྐྱེ༷ད་པ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེས༷། རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། བྱེད་མི་རིགས་ཏེ་རང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་རྒྱུ་གྲུབ་ཟིན་ན་དེའི་འབྲས་བུ་རེ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེའི་རྒྱུ་རང་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་མེད་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུའང་མི་སྲིད་པས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གང་བསྒྲུབ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་མི་གྲུབ་པས། དེ་གཉིས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ལ་བརྟགས་ན་མི་སྲིད་དོ། །སྐྱེ་སྐྱེས་མ་བསྐྱེད་བར་དུ་རྩ་སྐྱེ་ནམ་ཡང་མི་གྲུབ་ལ། རྒྱུ་སྐྱེ་ཆུང་ཡོད་ཟིན་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས་རྩ༷་བ༷་ཡི༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ཡི་སྐྱེ་ཆུང་དེ༷་ཡི༷ས་རྩ༷་བ་ཡི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད༷་དོ་སྙམ་ན༷་སྐྱེ་ཆུང་དེ༷ས་རང་གི་སྔ་རོལ་ཏུ་མ༷་བསྐྱེ༷ད་པ༷འི་རྩ༷་བའི་སྐྱེ་བ༷་དེ༷ས། སྐྱེ་ཆུང་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་གཉིས་ཅིག་ཤོས་སྔར་སྐྱེས་ནས་ཕན་ཚུན་བསྐྱེད་པ་མིན་ཡང་། དེ་གཉིས་སྐྱེ་བཞིན་པས་ཕན་ཚུན་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་ཁྱོད་ཀྱི༷་མ་སྐྱེས༷་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ༷་དེ༷་ཡི༷ས་རང་འབྲས་
1-3-33a
དེ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་ནི༷་བྱེ༷ད་ནུས༷་ན༷་ནི། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི༷ས་དེ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་ནི༷་འདོ༷ད་ལ༷་ར༷ག་སྟེ་འདོད་རུང་ནའང་དེ་མི་སྲིད་དེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་པ་དེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་གྱི་གང་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སླར་སྐྱེ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྐྱེ་བཞིན་པ་མིན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་མེད་ན་དེས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་སང་ཕོད་ཀྱི་ལོ་ཏོག་གིས་ད་ལྟའི་བཀྲེས་པ་མི་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་གནས་པ་སོགས་ལའང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དང་། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་གཞན་མེད་པས་ཐུག་མེད་དམ་འདུས་བྱས་སུའང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཇི༷་ལྟར༷་མ༷ར་མེ༷་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ར༷ང་ད༷ང་གཞ༷ན་བུམ་སོགས་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཆར་སྣང༷་བར་བྱེ༷ད༷་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་སྐྱེ༷་བ༷འ༷ང་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ར༷ང་ད༷ང་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ་གཉི༷ས་ཀ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེ་ན༷། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་མ་གྲུབ་པ་དང་། དོན་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་དང་། ཧ་ཅང་
1-3-33b
ཐལ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མ༷ར་མེ༷་རང་ཉིད་དང༷་ནི༷་ག༷ང་ད༷ག་ན༷་མར་མེ་དེ༷་འདུ༷ག་པའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ༷་དེ་ན༷་མུན༷་པ༷་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་ན་མ༷ར་མེ༷ས་ཅི༷་ཞི༷ག་སྣང༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་འདི་ལྟར་མུན༷་པ༷་སེ༷ལ་བ༷ས་ན་སྣང༷་བྱེ༷ད་དུ་འཇོག་པ་ཡི༷ན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་མར་མེས་མུན་པ་སེལ་བ་བརྟགས་ན་མི་འཐད་རུང་། མར་མེས་མུན་པ་སེལ་བས་ཡོད་དགོས་ཏེ་མེད་ན། བུམ་སོགས་བཞིན་དུ་མར་མེ་ཡོད་ཀྱང་མུན་པ་མི་སེལ་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་པས། མར་མེ་སྐྱེ་བཞིན་པས་མུན་པ་བསལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་གཅིག་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ། དཔེར་ན་གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་དང་ཉི་མའི་འོད་དམ། ཁར་སང་གི་མུན་པ་དང་དོ་ནུབ་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ། ག༷ང་ཚེ༷་མ༷ར་མེ༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷་མུ༷ན་པ༷་ད༷ང་ནི༷་ཕྲ༷ད་པ་མེ༷ད་དེ་མར་མེ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་མུན་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེས་ནས་མེད་ལ་མུན་པ་ཡོད་དུས་མར་མེ་མེད་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་མ༷ར་མེ༷་སྐྱེ༷་བ༷ཞིན་པ༷ས་མུ༷ན་པ༷་སེ༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མིན་ནོ། །མ༷ར་མེ༷་མུན་པ་ཕྲ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་གལ༷་ཏེ༷་མུ༷ན་པ༷་སེ༷ལ་བྱེ༷ད་ན༷་གླིང་བར་ལ་སོགས་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཀུ༷ན་ན༷་གན༷ས་པ༷འི་མུ༷ན་པ་ཐམས་ཅད་འདི༷་ན༷་ག༷ནས་པ༷་ཡི་མར་མེ་གཅིག་པུ་དེ༷ས་སེ༷ལ་བར་འགྱུ༷ར་
1-3-34a
བར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་མ་ཕྲད་པར་འཇོམས་པ་དང་། མིག་གིས་གཟུགས་མ་ཕྲད་པར་མཐོང་བ་དང་། ཁབ་ལེན་གྱིས་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་ལྕགས་མ་ཕྲད་པར་འདྲེན་པ་བཞིན་དུ་མ་ཕྲད་པར་མུན་པ་སེལ་ལོ་སྙམ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པས་དེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྱོད་དེ་ལྟར་མ༷ར་མེ༷་སྣང་བྱེད་ཡིན་པས་ར༷ང་ད༷ང་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ་ག༷ལ་ཏེ༷་སྣང༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ་འགྱུར༷་བར་རྟོག་པ་ན༷་མུན༷་པ༷འ༷ང་མུན་པ་ར༷ང་ད༷ང་བུམ་སོགས་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ་གཉིས་ཀ་སྒྲིབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཐེ༷་ཚོ༷མ་མེ༷ད་དེ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མུན་པ་མི་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་དོན་མི་འཐད་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་ཕྱོགས་ནས་དགག་པ་དང་། འབྲས་ཕྱོགས་ནས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་བསྐྱེད་པ་མི་འཐད་པ་དང་། གཞན་བསྐྱེད་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བ་འདིས་རང་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ་མ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་ཅེས་བརྟགས་ན། སྐྱེ༷་བ༷་འདི༷་ནི༷་རང་ཉིད་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷ས་ན་ར༷ང་གི༷་བ༷དག་ཉི༷ད་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་དེ་ནམ་
1-3-34b
མཁའི་མེ་ཏོག་གིས་རང་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷༷་རང་ཉིད་སྐྱེས༷་ཟིན་པ༷ས་རང་སྐྱེས༷་པར་བྱེ༷ད་ཟེར་ན༷་རང་ཉིད་སྐྱེས༷་ཟིན་ན༷་ཅི༷་ཞི༷ག་བསྐྱེ༷ད་དུ༷་ཡོ༷ད་དེ་བསྐྱེད་དུ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་མེད་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་བ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བ་འདིས་གཞན་བསྐྱེད་ན་དེ་སྐྱེས༷་ཟིན་པ་ད༷ང་། མ༷་སྐྱེས༷་པ་དང་། སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷། ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་ཡ༷ང་མི༷་སྐྱེད༷་པ༷་ཡི་ཚུལ་དེ༷་ནི༷་སོང༷་ད༷ང་མ༷་སོ༷ང་ད༷ང་། བགོམ༷་པ་བརྟགས་པའི་རིགས་པས༷་རྣམ༷་པ༷ར་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རེ་ཞིག་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཉིས་མི་སྐྱེ་ཡང་། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་པ་དེ་འགྲུབ་ན་དེ་སྐྱེར་ཆུག་ནའང་དེ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ག༷ང་ཚེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་ཞིག་ན༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ་ཞེས་པ་འདི༷་འབྱུང༷་རིགས་ནའང་སྐྱེ་བ་རང་ཉིད་བརྟགས་ནས་མེ༷ད་པ༷འི་ཚེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ༷་བ་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་ནི༷་བཞག་པའི་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ་
1-3-35a
ཡོད་དོ་ཞེས༷་པ་ནི༷་ཇི་ལྟར་བརྗོ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ་རྒྱལ་བས་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་གསུངས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་མེད་པར་བཀག་པས་རྟེན་འབྲེལ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་བཀག་པ་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཟབ་མོ་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྟེན་འབྱུང་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་ནས་འབྱུང་བས་ན་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ། ཆོས་གང་ཞིག་རྟེན༷་ཅི༷ང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༷་བ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའམ་མ་གྲུབ་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཞི༷་བ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷་ཡ༷ང་ནི༷་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི༷་བ༷་ཉི༷ད་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡོད་དེ་བུམ་པ་མ་འོངས་པ་དེ་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་མི་སྲིད་དེ་ག༷ལ་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ༷་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་འག༷འ་ཞི༷ག་ཕྱོགས་སམ་མ་འོངས་པའི་དུས་སོགས་ག༷ང་ན༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པར་དམིགས་སུ་རུང་བར་གྱུར༷་ན༷། འགྲེལ་པ་གཞན་གསུམ་ལས།
1-3-35b
དེ་ནི་ཅི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེ་འགྱུར། །ཡོད་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ད་ལྟ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །ཕྱི་འགྱུར་འདིར། དེ༷་ལ་ནི༷་ཇི་ལྟར་སྐྱེ༷་འགྱུར༷་དུ་བཞག་རུང་མོད། དངོ༷ས་པོ༷་དེ༷་འདྲ་བ་ཡུལ་དུས་གང་ནའང་མེ༷ད་ན༷་ཅི༷་ཞི༷ག་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་འཇུག་ཡུལ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་དོན་གཞན་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་དངོས་པོ་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷་ནི༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་ན༷། སྐྱེ༷་བ༷་དོན་གཞན་པ་དེ༷་རང་ནི༷་སྐྱེ༷་བཞིན་པ༷་ལྟ༷་བུར་གང༷་ཞི༷ག་གི༷ས་ནི༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་ཅེས་དྲིའོ། །དེ་ལ་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་གཞ༷ན་ཞི༷ག་གི༷ས་དེ༷་ཉིད་སྐྱེད༷་ན་དེའི་སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དགོས་པས་ཐུག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དཔེར་ན་ཟས་ཟ་བ་ལ་གཡོས་དགོས། དེ་ལ་མེ་དགོས། དེ་ལ་མེ་ལྕགས་དགོས་སོགས་ནམ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་ལ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་ན། ཟས་ཟ་བའི་དུས་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི༷་སྟེ༷་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ༷་བ༷་གཞན་མེ༷ད་པར་སྐྱེ༷་ན༷་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྐྱེ་བ་གཞན་མེད་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་ཕྱོགས་
1-3-36a
ནས་དགག་པ་ནི། རེ༷་ཞིག༷་འབྲས་བུ་ཡོ༷ད་པ་ལ་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བར་མི་རུང་བ་ད༷ང་། མེ༷ད་པ༷་ལ་ཡ༷ང་སྐྱེ༷་བ༷ར་རི༷གས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཞིང༷་ཡོ༷ད་མེ༷ད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མི་སྲིད་པས་སྐྱེ་རིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་གོ༷ང་དུ༷། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པས་བསྟན༷་ཟིན་པ༷་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་སོ་སོར་དགག་པ་གསུམ། སྐྱེ་བ་དགག་པ། གནས་པ་དགག་པ། འཇིག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ལྟ་བའི་དངོ༷ས་པོ༷་འག༷ག་བཞི༷ན་པ་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འགལ་བའི་འགགས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །ག༷ང་ཞི༷ག་འག༷ག་བཞི༷ན་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡིན་པར་མི༷་འཐ༷ད་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ༷། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དཔྱད་པ་དང་། འགགས་མ་འགགས་ལ་དཔྱད་པ་དང་། སྔར་གྱི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གནས་པའི་བྱ་བ་དོན་གཞན་དེས་དངོ༷ས་པོ༷་གན༷ས་པར་བྱེད་ན་དངོས་པོ་གནས་པ༷་ནི་མི༷་གན༷ས་ཏེ༷་གནས་པོ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་
1-3-36b
འགྲོ་པོ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །དངོ༷ས་པོ༷་མི༷་གན༷ས་པ་ཡང་གན༷ས་པ༷་མི༷ན་ཏེ་གནས་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གན༷ས་བཞིན༷་པ༷་ཡ༷ང་མི༷་གན༷ས་ཏེ༷་གནས་མི་གནས་གཉིས་ལས་ལོགས་སུ་དེ་མེད་པས་སོ། །གཞན་ཡང་མ༷་སྐྱེས༷་པའི་དངོས་པོ་ནི་གང༷་ཞི༷ག་གན༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་དངོ༷ས་པོ༷་འག༷ག་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་གན༷ས་པ༷་ཡོད་པ་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །ག༷ང་ཞི༷ག་འག༷ག་བཞི༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷ར་མི༷་འཐ༷ད་ན་དེ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ༷། །དེས་ན་དངོ༷ས་པོ༷་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུས༷་ཀུ༷ན་ཏུ༷་རྒ༷་བ་ད༷ང་འཆི༷་བ༷འི་རང་བཞིན་ཅན་ཁོ་ནའི་ཆོ༷ས་ཡི༷ན་ན༷་ག༷ང་ད༷ག་རྒ༷་བ་ད༷ང་འཆི༷་བ་མེ༷ད་པ༷་སྟེ་དེ་གཉིས་དང་འགལ་བར་གྱུར་པའི་གན༷ས་པ༷འི་དངོ༷ས་པོ༷་གང༷་ཞི༷ག་ཡོ༷ད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གན༷ས་པ༷་ཉིད་ལ་གན༷ས་པ༷་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་གཞ༷ན་ད༷ང་ནི༷་གནས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ཀྱ༷ང་རང་གན༷ས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མི༷་རི༷གས་ཏེ། ཇི༷་ལྟར༷་ན་གོང་དུ་སྐྱེ༷་བ༷་ར༷ང་ད༷ང་ནི༷་གཞ༷ན་གྱི༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་རིགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞེས་བསྟན་པ་
1-3-37a
བཞི༷ན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་རང་ལ་བྱ་བྱེད་འགལ་བའི་ཕྱིར། གནས་པ་འདི་ནི་མི་གནས་པས། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས། །ཞེས་དང་། གལ་ཏེ་གནས་པ་གཞན་ཞིག་གིས། །དེ་གནས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་འདོན་པ་བསྒྱུར་རོ། །གསུམ་པ་འཇིག་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རང་ལ་མཚུངས་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། བྱ་བ་ལ་བརྟག་པ། རྟེན་ལ་བརྟག་པ། རྒྱུ་ལ་བརྟག་པ། དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་པ། སྔར་བཤད་ཀྱི་རིགས་པ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་དཔྱད་ན་འག༷གས་པ༷་ནི༷་འག༷ག་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ༷་འགགས་ཟིན་པས་སོ། །མ༷་འགག༷ས་པ༷་ཡ༷ང་འག༷ག་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འགགས་པའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །འག༷ག་བཞི༷ན་པ༷་ཡ༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མི༷ན་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་དང་། མ༷་སྐྱེས༷་པ་ནི་ག༷ང་ཞི༷ག་འག༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རེ༷་ཞིག༷་དངོ༷ས་པོ༷་གན༷ས་པ༷་ཞིག་ལ༷་ནི་འག༷ག་པ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་སྟེ་དེ་གཉིས་འགལ་བས་སོ། །དངོ༷ས་པོར༷་མི༷་གན༷ས་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་འག༷ག་པ༷་འཐ༷ད་པ༷ར༷་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་སྟེ་གནས་པ་མེད་པས་སམ་འགོག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་པས་སོ། །རྒྱུ་འགགས་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་
1-3-37b
བར་འདོད་ན། རྒྱུ་འོ་མའི་གན༷ས་སྐབ༷ས་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ་འོ་མའི་གན༷ས་སྐ༷བས་ནི༷་དེ༷་ཉི༷ད་འག༷ག་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ་རང་གིས་རང་ལ་བྱ་བྱེད་འགལ་བས་སོ། །འབྲས་བུ་ཞོའི་གན༷ས་སྐ༷བས་གཞ༷ན་གྱི༷ས་ཀྱང་གན༷ས་སྐ༷བས་ནི༷་གཞ༷ན་རྒྱུ་འོ་མའི་གནས་སྐབས་ཡ༷ང་འག༷ག་པ༷་ཉི༷ད་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཚེ་འབྲས་བུ་ཞོ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་རྒྱུ་འོ་མའི་གནས་སྐབས་འགག་པ་ཅི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། ག༷ང་ཚེ༷་ཆོ༷ས་རྣམ༷ས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་སྐྱེ༷་བ༷་སྔར་དཔྱད་པ་བཞིན་དུ་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་བ༷་དེ༷་ཡི་ཚེ༷་ཆོ༷ས་རྣ༷མས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་འག༷ག་པ༷་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་བཞག་དགོས་ན་དེ་མེད་པས་འགག་པ་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་རོ༷། །བཞི་པ་ནི། རེ༷་ཞི༷ག་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ལ༷་ནི་འག༷ག་པ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་གཞི༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ན༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོད་པ་ད༷ང་། འགག་པ་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་འཐ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པས་སོ། །འདིར་སྔ་འགྱུར་ལྟར་ན། དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག །གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་འཐད་བ་མེད། །ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ལ༷འ༷ང་འག༷ག་པ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུ༷ར་རོ༷་སྟེ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མགོ་གཅིག་པའི་གང་ཟག་ལ་མགོ༷་གཉི༷ས་པ༷་
1-3-38a
མེད་པས་དེ་ལ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་གཅ༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ༷་ཞེས་མགོ་གཉིས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། འགག་པ་འགག་པ་གཞན་དང་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འགག་མི་རིགས། །ཞེས་པའི་འགྱུར་རམ། འག༷ག་པ༷་དེ་ར༷ང་གི༷ས་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་འགག་པར་བྱེད་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ལ་དེ་ལས་འག༷ག་པ༷་གཞ༷ན་གྱི༷ས་ཀྱང་མི༷ན་ཏེ་ཇི༷་ལྟར༷་ན༷་སྐྱེ༷་བ༷་ར༷ང་ད༷ང་ནི༷་གཞ༷ན་གྱིས༷་སྐྱེད༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་བཞི༷ན་ཏེ་འདོན་པར་བསྒྱུར་བས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ༷་ད༷ང་གན༷ས་པ་ད༷ང་འཇི༷ག་པ༷་དག༷། རིགས་པས་མ༷་གྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་འ༷དུས་བྱས༷་ཀྱི་དངོས་པོ་གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མེ༷ད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་འདུས་མ་བྱས་དགག་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཡོད་དེ་དེའི་འགལ་ཟླ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་ན་འདུ༷ས་བྱས༷་ར༷བ་ཏུ༷་མ༷་གྲུབ༷་པ༷ས་དེ་འགག་པའི་འདུ༷ས་མ༷་བྱས༷་པ་ཡང༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷ར་འགྲུ༷བ་སྟེ་མི་འགྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་ལུང་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་ནི་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན། འཇིག་པ་དང་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་
1-3-38b
ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་སོགས་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེ་གནས་འགག་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་མེད་ཀྱང་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྨི༷་ལ༷མ་ཇི༷་བཞི༷ན་པ་དང་སྒྱུ༷་མ༷་བཞི༷ན་དང་དྲི༷་ཟ༷འི་གྲོང༷་ཁྱེར༷་ཇི༷་བཞི༷ན་དུ༷་དེ༷་བཞི༷ན་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ༷་ད༷ང་དེ༷་བཞི༷ན་གན༷ས་པ་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ནི༷་འཇི༷ག་པ༷་ཡིན་པར་གསུང༷ས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེ༷་བ༷་ད༷ང་གན༷ས་པ༷་ད༷ང་འཇི༷ག་པ༷་བརྟག༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བདུ༷ན་པ༷འོ༷།། །།
第八辨造者及业品
༈ བརྒྱད་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། ཡུམ་ལས། གང་ན་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ལས་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན། རབ་བྱེད་འབྲེལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་ལས་དང་བྱེད་པོ་ཡོད་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་
1-3-39a
གསུམ། དོན་དམ་པར་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དགག་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། རིགས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་བྱ་བྱེད་དགག་པ་དང་། ཕྱོགས་མི་མཐུན་གྱི་བྱ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་གང་ཟག་བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་འདོད་པའམ་འཇུག་བྱའི་ལས་ཞིག་བྱེད་པ་ན་ལས་དང་བྱེད་པོ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན། ལས་དེ། བྱེད་པོའམ། བྱེད་པོ་མིན་པའམ། གཉིས་ཡིན་ཏེ་གསུམ་གང་གིས་བྱེད། དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་། ལས་ཡིན་པར་གྱུར་སོགས་གསུམ་གང་བྱེད་སོགས་བརྟག་པ་ལ། བྱེད་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལས་དེ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་མེད་དེ། བྱེད་པ་པོར་གྲུབ་ཟིན་པ་དེས། སླར་ཡང་དེར་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་གཉིས་པ་མེད་པས། ལས་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ལས་མིན་པས་ན། བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་མོ་གཤམ་བུས་བྱས་པའི་བུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པས་བྱེད་པོར་འཇོག་ལ། བྱ་བ་དང་ལྡན་པས་ལས་ཀྱང་འཇོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་ན། བྱེད་པོའི་ལས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལས་མེད་ཀྱང་བྱེད་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་འབྱུང་སྟེ། ལས་དེའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པས་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་ཡི༷ན་
1-3-39b
པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ཉིད་ཀྱིས་ལ༷ས་སུ༷་གྱུ༷ར་པ༷འམ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་དེ་ངོ་བོས་མི༷་བྱེ༷ད་དོ༷། །དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པས་བྱེ༷ད་པོ༷་མ༷་ཡི༷ན་པར་གྱུ༷ར༷་པ༷་ཡ༷ང་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའམ་ལ༷ས་སུ༷་མ༷་གྱུར༷་པ་མི༷་བྱེ༷ད་དོ༷་ཞེས་དམ་བཅའ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་འཐད་པ། བྱེད་པོ་ཡི༷ན་པ༷ར་གྱུར༷་པ་ལ༷་ནི་ལས་དེ་བྱེད་པའི་བྱ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ། བྱེད་པོར་གྲུབ་ཟིན་པ་དེས་སླར་ཡང་དེ་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་གཉིས་པ་མེད་པས་ལས་དེ་བྱེད་པ་པོའི་ལས་མིན་པའི་ཕྱིར་བྱེ༷ད་པོ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ལ༷ས་སུ༷འ༷ང་འགྱུར༷་རོ། །དེ་བཞིན་ལས་ཡི༷ན་པ༷ར་གྱུར༷་པ་ལ༷་བྱེད་པ་པོའི་བྱ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ། ལས་ཡིན་པ་ནི་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའམ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སླར་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་པ་མི་སྲིད་པས། ལས་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་གསར་དུ་བྱ་མི་ནུས་པས་ལས་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་འདོད་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལས་ནི་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ལ༷ས་མེ༷ད་པའི་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷ར་ཡ༷ང་འགྱུ༷ར་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་དེ་འཇོག་བྱེད་མེད་པས་སོ། །མདོར་ན་བྱེད་པོ་དང་ལས་ཡིན་པར་གྱུར་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་ལ། ལྟོས་པ་མེད་པར་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ལས་མེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བྱེད་པོ་བྱེད་པོ་དང་ལས་ཀྱང་ལས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་
1-3-40a
རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་བྱེ༷ད་པོ༷ར་མ༷་གྱུར༷་པ༷་ཡིས་ལ༷ས་སུ༷་མ༷་གྱུར༷་པ་བྱེ༷ད་པར་འདོད་ན༷་ནི༷་བྱེད་པ་པོར་མ་གྱུར་པས་ན་ལ༷ས་ལ༷་ལས་སུ་བསྙད་པ་ཉིད་རྒྱུ༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཞིང་ལས་མེད་པས་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཡ༷ང་བྱེད་པོར་བསྙད་པའི་རྒྱུ༷་ཡང་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལས་དང་བྱེད་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་སྤྱིར་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲ༷ས་བུ༷་བུམ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ད༷ང་། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ༷་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཡ༷ང་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ༷། །རྒྱུ་འབྲས་དེ༷་དག་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་བུམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་བྱ༷་བ༷་ད༷ང་། བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་རྫ་མཁན་ད༷ང་། སྒྲུབ་པར་བྱེ༷ད་པ་འཇིམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི༷་རི༷གས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱ༷་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་གསུམ་པོ་མི༷་རི༷གས་ན༷་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པས། བླང་བྱ་དཀར་པོའི་ཆོ༷ས་ད༷ང་སྤང་བྱ་ཆོ༷ས་མི༷ན་ཀྱི་ལས་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ། ཆོ༷ས་ད༷ང་ཆོ༷ས་མི༷ན་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་དེ༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷འི་འབྲས༷་བུ༷་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མེ༷ད་དོ། །འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་ན༷་འབྲས་བུའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཐ༷ར་པ༷་ད༷ང་། མཐོ༷་རི༷ས་སུ་འགྱུར༷་བ༷འི་ལ༷མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི༷་འཐ༷ད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞིང་ལས་ལ་སོགས་པའི་བྱ༷་བ༷་ད༷ག་ནི༷་ཐམ༷ས་
1-3-40b
ཅ༷ད་ཀྱང༷་རྩོམ་པ་དོ༷ན་མེ༷ད་ཉི༷ད་དུ༷་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ན་དེ་མི་འཐད་པས་བྱེད་པོ་མིན་པས་ལས་སུ་མ་གྱུར་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་སྐུར་འདེབས་འདི་མི་བྱའོ། །ཡང་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷ར་གྱུར༷་པ་དང་མ༷་གྱུར༷་པ༷་གཉིས་འདུས་ཀྱིས་ལས་སུ་གྱུར༷་པ་དང་མ༷་གྱུར༷་གཉིས་འདུས་དེ༷་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷་ཡི༷ན་ད༷ང་མ༷་ཡི༷ན་གྱུར༷་པ་གཉིས་བྱེད་པོ་གཅི༷ག་དང་ལས་གཅིག་ལ༷་སྣང་མུན་བཞིན་ཕ༷ན་ཚུན༷་འག༷ལ་བ༷ས་ན་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ཕྱོགས་མི་མཐུན་གྱི་བྱ་བྱེད་དགག་པ་ལ་གསུམ། བྱེད་པ་པོ་རེ་རེས་རེ་རེ་བྱེད་པ་དགག་པ། རེ་རེས་རེ་རེ་དང་གཉིས་འདུས་བྱེད་པ་དགག་པ། གཉིས་འདུས་ཀྱིས་རེ་རེ་བྱེད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷ར་ནི༷་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ས་མ༷་གྱུར༷་ལ༷ས་ཏེ་ལས་སུ་མ་གྱུར་པ་ནི༷་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷། བྱེད་པ་པོར་མ༷་གྱུར༷་པ༷ས་ཀྱ༷ང་ལས་སུ་གྱུར༷་པ་མི༷་བྱེ༷ད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ། དེའི་འཐད་པ་ནི། འདི༷ར་ཡ༷ང་གོང་གི་སྐྱོན༷་དེ༷ར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་པ་སྟེ། བྱེད་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལས་སུ་མ་གྱུར་པ་དང་། བྱེད་པོར་མ་གྱུར་པ་དང་། ལས་སུ་གྱུར་པ་བཞི་ལ་རིམ་པ་ལྟར། །ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད། །བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ལས་སུ་མ་གྱུར་བྱེད་ན་ནི། །ལས་ལ་རྒྱུ་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་
1-3-41a
དང་། བྱེད་པོར་མ་གྱུར་བྱེད་ན་ནི། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད། །ལས་མེད་བྱེད་པ་པོར་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷ར་ནི༷་གྱུར༷་པ༷་བྱ་བ་ད༷ང་བཅ༷ས་པ༷་དེས་ལ༷ས་སུ་ནི༷་མ༷་གྱུར༷་པ་ད༷ང་། གྱུར༷་པ་དང་མ༷་གྱུར༷་པ༷་གཉིས་འདུས་ཞིག་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷་ཞེས་དམ་བཅའ།དེའི་གཏན༷་ཚི༷གས་གོ༷ང་དུ༷་བསྟན༷་ཕྱིར༷་རོ༷་ཞེས་པ་གོ་རིམ་བཞིན། ཡིན་པར་གྱུར་ལ་དང་། ལས་སུ་མ་གྱུར་དང་། ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་གཅིག་ལ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷ར་ནི༷་མ༷་གྱུར༷་པ༷ས་ལ༷ས་སུ་ནི༷་གྱུར༷་པ་བྱ་བ་ད༷ང་བཅ༷ས་པ༷་ད༷ང་། གྱུར༷་པ་དང་མ༷་གྱུར༷་པ༷་གཉིས་འདུས་ཀྱི་ལས་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷་ཞེས་དམ་བཅའ། དེའི་གཏ༷ན་ཚི༷གས་གོ༷ང་དུ༷་བསྟན༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷་ཞེས་རིམ་པ་ལྟར། བྱེད་པོར་མ་གྱུར་དང་། ཡིན་པར་གྱུར་ལ་དང་། ཡིན་དང་མ་ཡིན་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷ར་གྱུར༷་པ་དང་མ༷་གྱུར༷་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་གཉིས་འདུས་ཀྱིས་ནི༷། ལ༷ས་སུ༷་གྱུར༷་པ་ད༷ང་མ༷་གྱུར༷་པ༷་རེ་རེ་ནས་མི༷་བྱེ༷ད་དེ་ཞེས་དམ་བཅའ། འདི༷་ལ༷་ཡ༷ང་གཏན༷་ཚི༷གས་ནི༷་གོ༷ང་དུ༷་བསྟ༷ན་པ༷ས་ཤེ༷ས་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ། 
1-3-41b
རིམ་པ་ལྟར། ཡིན་དང་མ་ཡིན་དང་། ཡིན་པར་གྲུབ་ལ་དང་། ལས་སུ་མ་གྱུར་སོགས་ཐམས་ཅད་རྐང་པ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྔར་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་དང་བྱེད་པོ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མི་འཐད་པར་བཀག་པས་དེ་དག་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་བོ་ཞེ་ན། གང་གིས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་ལས་འབྲས་མི་འཐད་ཅིང་། སྔར་ཡོད་ཕྱིར་འཇིག་པ་སོགས་བྱེད་པོ་དང་ལས་མི་འཐད་ལ། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། བྱེད་པོ་དང་ལས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་པས་ཆེས་འཐད་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་མེད་པར་ལས་འབྲས་དང་བྱ་བྱེད་སོགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཆེས་བདེའོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཞེས་པ་ནི་ལ༷ས་ལ་བརྟེན༷་ནས་བཏགས་པར་བྱས༷་ཤི༷ང་ལ༷ས་ཀྱ༷ང་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་འབྱུང༷་བ༷་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཙམ་མ༷་ཏོག༷ས་པ༷་རང་གི་ངོ་བོས་འགྲུབ༷་པ༷འི་རྒྱུ༷་མཚན་ནི༷་ནམ་ཡང་མ་མཐོ༷ང་ངོ༷་། །གསུམ་པ་རིགས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། དེ༷་བཞི༷ན་ཉེར༷་ལེ༷ན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་དང་བླང་བྱ་ཕུང་པོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ་སྟེ་གོང་དུ་
1-3-42a
ལ༷ས་ད༷ང་བྱེ༷ད་པོ༷་བས༷ལ་བའི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེར་མ་ཟད་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ད༷ང་ལ༷ས་ལ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་འདི་དག༷་གི༷ས་དངོ༷ས་པོ༷་ལྷག༷་མ༷་བསྐྱེ༷ད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དང་འགྲོ་དང་འགྲོ་བྱེད་བལྟ་དང་ལྟ་བྱེད་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་སོགས་ཀྱང་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཤེས༷་པ༷ར་བྱ༷འོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ད༷ང་ལ༷ས་བརྟག་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བརྒྱ༷ད་པ༷འོ༷།། །།
第九辨本有品
དགུ་པ་སྔ་རོལ་ན་གནས་པ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། འདུ་བྱེད་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ་ཞེས་དང་། སེམས་ཅན་མེད་ན་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་ལྦུ་བ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། མང་བཀུར་བ། གནས་མའི་བུ། བཟང་ལམ་པ། བླ་མ་པ། ཆོས་སྦས་པ་ལྔ་པོས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བར་རྟོག་གེ་འབར་བར་བཤད། དེ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་དགོད་པ་དང་། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ལྟ༷་བ༷་ད༷ང་ཉན༷་པ་མྱོང་བ་དང་རེག་པ་ལ༷་སོ༷གས་
1-3-42b
པ༷་དབང་པོ་ལྔ་ཡུལ་བཅས་གཟུགས་ཕུང་ད༷ང་། ཚོ༷ར་རེག་ཡིད་བྱེད་སོ༷གས་སེམས་བྱུང་ད༷ང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ཡ༷ང་། མདོར་ན་དབ༷ང་དུ་བྱས༷་པ༷་ཅན་ལེན་པ་པོ་ག༷ང་གི༷ས་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡི༷ན་པ༷་ལྟ་སོགས་དེ༷་ད༷ག་གི༷་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་དེ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དེ༷་ཡོ༷ད་ཅེས་ཁ༷་ཅི༷ག་མང་བཀུར་བ་སྨྲ༷་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་གམ་གང་ཟག་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ལྟ༷་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་བླང་བྱར་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དེ༷་ཕྱིར༷་བླང་བྱ་དེ༷་དག༷་གི་སྔ༷་རོ༷ལ་ན༷་ཉེ་བར་ལེན་པོ་བདག་གི་དངོ༷ས་པོ༷་གན༷ས་པ༷་དེ༷་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེས་འདོད་དེ། འདི་ན་ལྷས་བྱིན་ཡོད་པས་ནོར་སོག་པར་བྱེད་ཀྱི།དེ་མེད་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུས་ནི་ནོར་སོག་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ལེན་པ་པོ་གང་ཟག་མེད་ན་ལྟ་སོགས་སུ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་དེ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལེན་པ་པོའི་བདག་དགག་པ་དང་། ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པ་དང་། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལེན་པ་པོ་བླང་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་དགག་པ། རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་དགག་པ། རྒྱུའི་ལེན་པ་པོ་ཡོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་དགག་པ། བདག་ཏུ་གདགས་
1-3-43a
པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉེ་བར་བླང་བྱ་ལྟ༷་ད༷ང་ཉན༷་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ད༷ང་། ཚོ༷ར་བ༷་རེག་པ་སེམས་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ནི༷་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་གི་དངོ༷ས་པོ༷་ག༷ང་གན༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་ག༷ང་གི༷ས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོར་གད༷གས་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པོ་བདག་གཅིག་པུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་མེད་དུས་སུའི་ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་ཅེས་བསམས་ཏེ་ལྟ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པོར་ཡོད་ན། སྤྱིར་ལེན་པ་པོ་གང་ཟག་ཏུ་དང་། བྱེ་བྲག་ལྟ་བ་པོ་སོགས་སུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པས། ནོར་མེད་ན་ནོར་ཅན་མེད་པ་བཞིན་དུ། འདི་ནི་འདིའི་རྒྱུའོ། །འདི་ནི་འདིའི་འབྲས་བུའོ། །འདི་འདིའི་བླང་བྱ།འདི་འདིའི་ལེན་པ་པོ་ཞེས་མ་བཟུང་བར། དེ་ཡན་གར་བར་ཡོད་ན་གང་གིས་ལེན་པོ་དང་། གང་བླང་བྱ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན། ལེན་པོ་དང་བླང་བྱ་མིན་པའང་དེར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བླང་བྱ་ལྟ༷་བ༷་ལ༷་སོ༷གས་ཕུང་པོ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་ག༷ལ་ཏེ༷་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་དེ༷་ནི༷་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པའམ་གན༷ས་པར་གྱུ༷ར་ན༷། ཉེ་བར་ལེན་པོ་དེ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་བླང་བྱ་དེ༷་དག༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་
1-3-43b
འགྱུར༷་བར་ཐེ༷་ཚོ༷མ་མེ༷ད་དེ་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་བླང་བྱ་ཅི༷་ཡི༷ས་ལེན་པོ་ག༷ང་ཞི༷ག་ཏུ་འདོགས་པའམ་གས༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་ལ་ལེན་པོ༷་ག༷ང་གི༷ས་བླང་བྱ་ཅི༷་ཞི༷ག་ཏུ་འདོགས་པའམ་གས༷ལ་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ། གང་བླང་བྱ་ཅི༷་ཡང་མེ༷ད་ན་དེའི་ལེན་པ་པོ་ག༷ང་ཞི༷ག་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་ལ་ལེན་པ་པོ་ག༷ང་མེ༷ད་ན་དེའི་བླང་བྱ་ཅི༷་ཞི༷ག་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་དགག་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ལྟ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པོ་བདག་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡོ༷ད་པ༷་མི༷ན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལྟ༷་བ་ལ་སོ༷གས་པ་རྣམས་ཀྱི་ན༷ང་ན༷ས་ལྟ་སོགས་ལས་གཞ༷ན་ཉན་པོ་སོགས་ཞི༷ག་གི༷ས་གཞ༷ན་གྱི༷་ཚེ༷་སྟེ་ལྟ་བ་མེད་པའི་དུས་ན༷་ལེན་པ་པོའི་བདག་ཏུ་གས༷ལ་བ༷འམ་འདོགས་པར་བྱེ༷ད་པས་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ལྟ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་ལེན་པ་པོ་དེ་ག༷ལ་ཏེ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་ལྟ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་རེ༷་རེ༷་ཡི༷་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་ཡང་དེ༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་དེ། ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནགས་མེད་ན། ཤིང༷་རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རེ་རེ་ནས་སྔ་རོལ་ཏུ་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཡང་ཅི་སྟེ་མེད། དཔེར་ན་བྱེ་མ་ཐམས་ཅད་ལ་སྣུམ་མེད་ན་རེ་རེ་ལ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ལྟ༷་བ་པོ༷་ཡི་
1-3-44a
བདག་དེ༷་ཉི༷ད་ཉན༷་པོ༷་ཡང་དེ༷་ཡིན་ཅིང་གལ༷་ཏེ༷་ཚོ༷ར་པོ༷འ༷ང་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ན༷། བླང་བྱ་ལྟ་བ་སོགས་རེ༷་རེ༷འི་སྔ༷་རོ༷ལ་ན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡོ༷ད་པར་གྱུར༷་ཏུ་ཆུག་ན༷འང་བྱ་བ་ཐ་དད་རིམ་ཅན་གྱི་བྱེད་པོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ལྟར༷་ཡིན་པར་མི༷་རི༷གས་ཏེ། ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཉན་པོ་ཡང་ལྟ་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་པོ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་པོ་ཡང་ཉན་པོ་ཡིན་དགོས་པས་སོ༷། །ག༷ལ་ཏེ༷་ལྟ༷་བ་པོ༷་ཡང་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ལ༷་ཉན༷་པ༷་པོ༷་ཡང་གཞ༷ན་ལ་ཚོ༷ར་བ་པོ་ཡང་གཞ༷ན་ཡིན་ན༷་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པས་རྟ་དང་བ་ལང་བཞིན་སྔར་ལྟ༷་བ་པོ༷་ཡོ༷ད་པའི་ཚེ༷་ཉན༷་པ་པོ༷་ལ་སོགས་པའང་ཡོད་པར་འགྱུར༷་དགོས་པས། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུད་གཅིག་ལ་བད༷ག་ཀྱ༷ང་མ༷ང་པོ༷་ཡོད་པ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ༷། །གསུམ་པ་རྒྱུའི་ལེན་པ་པོ་དགག་པ་ནི། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལྟ་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན། བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོར་གདགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་གསུང་བས། ལྟ་ཉན་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན། གཟུགས་འབྱུང་བཞི་ཡོད་ལ། དེ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོར་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་འབྱུང་བའི་སྔར་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་མེད་དེ། ཅི་མེད་གང་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། །གང་མེད་ཅི་ཞིག་
1-3-44b
ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལེན་པོ་དང་བླང་བྱ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཏེ་བཏགས་པ་ལས། དེ་གཉིས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ཡར་བསམས་ཀྱང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ། ལྟ༷་བ་ད༷ང་ཉན༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དབང་པོ་ད༷ང་ཚོ༷ར་བ༷་དག༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ལ་ཡ༷ང་ག༷ང་ལ༷ས་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་བ༷འི་རྒྱུ་མིང་གཟུགས་འདུས་པའི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང༷་བ་དེ༷་ལ་ཡ༷ང་སྔ་རོལ་ན་ཉེར་ལེན་བདག་དེ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་སྟེ་དེ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་དེས་གཞན་ཡང་ཁེགས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་བརྟགས་ན་ལྟ༷་བ་ད༷ང་ཉན༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ད༷ང་ཚོ༷ར་བ༷་ད༷ག་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཐམས་ཅད་ལ་ཡ༷ང་ག༷ང་གི༷་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་གང་ཡི༷ན་པ༷་བདག་དེ་གལ༷་ཏེ༷་མེ༷ད་ན་བླང་བྱ་ལྟ་སོགས་དེ༷་དག༷་ཀྱ༷ང་ནི༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་བདག་ག༷ང་ཞི༷ག་ལྟ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷་སྔ༷་རོ༷ལ་དང་ད༷་ལྟ༷་དང་ཕྱི༷་ན༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་དེ། བླང་བྱའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་བཀག་ཟིན་ལ། ཕྱི་ན་ཡོད་ན་ཉེ་བར་ལེན་པོ་མེད་པའི་བླང་བྱ་སྔར་ཡོད་དགོས་ན་ཡང་དེ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མཚུངས་ལ། དུས་མཉམ་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དེ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་མེད་པ་སོགས་
1-3-45a
གོང་བཤད་བཞིན་ཡིན་པས་ཉེར་ལེན་གྱི་བདག་དེ༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེས་དང་མེ༷ད་དོ༷་ཞེ༷ས་རྟོག༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་བདག་མེད་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་སམ། དེ་སྐད་སུས་སྨྲས། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཐལ་བ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྨྲས་མོད་ཀྱི། འདིའི་དོན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་བདག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བདག་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་དེ་ལ་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟློག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། འདིའི་དངོས་པོ་མེད་པར་བརྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། གང་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་སུ་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔ༷་རོ༷ལ་ན༷་གན༷ས་པ༷འམ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བྱ་བརྟག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་དགུ༷་པ༷འོ༷།། །།
第十辨柴及火品
བཅུ་པ་མེ་དང་བུད་
1-3-45b
ཤིང་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། ཇི་ལྟར་རྩུབ་ཤིང་དང་ནི་རྩུབ་གཏན་དང་། །ལག་པའི་རྩོལ་བ་འདི་གསུམ་འདུས་པ་ཡི། །རྐྱེན་འདི་དག་ལས་མེ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །བྱུང་ནས་བྱ་བ་བྱས་ཏེ་མྱུར་དུ་འགག །དེ་ནས་འདི་ནི་གང་ནས་འོངས་སམ་གར། །སོང་ཞེས་མཁས་པ་དག་གིས་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་བཙལ་བ་དང་། །འདི་ཡི་འགྲོ་དང་འོང་བ་རྙེད་མིན་བཞིན། །ཕུང་པོ་དག་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། །ནང་ཡང་སྟོང་ལ་ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་བདག་གིས་དབེན་ཞིང་གནས་མེད་ལ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། ཉེ་བར་ལེན་པོ་བདག་དང་བླང་བྱ་ཡོད་དེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། མེ་དང་བུད་ཤིང་བཞིན་ཞེ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་དང་མཚན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ། མེ་དང་བུད་ཤིང་དགག་པ། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་བ་སྨད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཕྱོགས་སྔར་བརྟགས་ཏེ་དགག་པ། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དགག་པ། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་དཔྱད་པས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་
1-3-46a
དགག་པ་ནི། ཉེར་ལེན་དང་བླང་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་ལྟོས་བཅས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་འབྱུང་མོད། མེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་མིན་ཏེ། ཚ་བ་དང་སྲེག་པའི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དམིགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་མེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུད་ཤིང་ཡིན་ཡང་། དེའི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། བསྲེག་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཡང་དེ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་བསྲེག་བྱའི་བུ༷ད་ཤི༷ང་ག༷ང་དེ༷་སྲེག་བྱེད་མེ༷་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡི༷ན་ན༷་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ད༷ང་ལ༷ས་སུ་བྱ་བ་གཅི༷ག་ཏུ་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རྫ་མཁན་དང་བུམ་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་དགག་པ་དང་། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་དང་། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་ཤི༷ང་ལ༷ས་མེ༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞ༷ན་ཡིན་ན༷་བུམ་སྣམ་བཞིན་དུ་ཤི༷ང་ལ་ལྟོས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ཡ༷ང་མེ་འབར་བ་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་བུད་ཤིང་མེད་ཀྱང་རྟ༷ག་ཏུ༷་མེ་ནི་འབ༷ར་བ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུ༷ར་བ་དང་འབ༷ར་བྱེ༷ད་
1-3-46b
ཀྱི༷་རྒྱུ༷་བུད་ཤིང་ལ༷ས་མེ་མི༷་འབྱུང༷་ཞི༷ང་། ༡ བུད་ཤིང་ལ་སྤར་བ་སོགས་རྩོ༷མ་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུ༷ར་བ་དང་། ༢ སྤར་བ་སོགས་ནམ་ཡང་མེད་པ་དེ༷་ལྟ༷་ཡི༷ན་ན༷་མེ་དེ་ལ་བསྲེག་བྱའི་ལ༷ས་ཀྱང༷་མེ༷ད་པས་བུད་ཤིང་སོགས་བསྲེག་པ་མེད་པའི་སྲེག་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། བུད་ཤིང་སོགས་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་འབ༷ར་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ་རྒྱུ༷་ལ༷ས་མི༷་འབྱུང༷་བ་དང་། ༡ ལྟོས་པ་མེད་ན་ནམ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་དང་ལོག་པ་མེད་པས་མེ་ནི་རྟག༷་ཏུ་འབ༷ར་དགོས་པ་ཡི༷ན་པས་དེ་ལྟ་ན༷་ནི༷་དེ་གསར་དུ་སྤར་བ་མེད་པས་འབར་བའི་རྒྱུན་བསྲིང་བ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བུད་ཤིང་ལེན་པ་སོགས་རྩོམ༷་པ༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། ༢ །གཉིས་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན་ཡང་ཤིང་མེད་པར་མེ་འབྱུང་དགོས་པ་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཞན་ཡིན་ཀྱང་། བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་འབར་བར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་དོན་མེས་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་བུད་ཤིང་ཡིན་ལ་མེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཀྱི་སོ་སོར་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་བུད་ཤིང་དུ་བརྗོད་ཅིང་མེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་གཞན་ཡིན་གྱི་བུམ་སྣམ་ལྟར་ལྟོས་མེད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་པས་གང་གི་ཉེས་པ་དེར་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ། དེ༷་ལ༷་
1-3-47a
ག༷ལ་ཏེ༷་འདི༷་སྙམ༷་དུ༷་མེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ་བསྲེག༷་བཞི༷ན་པ་དེ་བུ༷ད་ཤི༷ང་ཡི༷ན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམ༷ས་ན༷། ག༷ང་ཚེ༷་བསྲེག་བཞིན་པ་དེ༷་ཙ༷མ་བུད་ཤིང་དེ༷་ཡི༷ན་ན༷། དེ་ལས་གཞན་དུ་མེ་མེད་པས་ག༷ང་གི༷ས་བུ༷ད་ཤིང༷་དེ༷་སྲེ༷ག་པར་བྱེ༷ད་དེ་མི་བྱེད་པར་འགྱུར༷་རོ། །འདི་ལ་སྲེག་བཞིན་པ་ཞེས་པ་བུད་ཤིང་གི་དངོས་པོ་བཏང་ནས་མེར་གྱུར་ཟིན་ན་ནི་མེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ་བུད་ཤིང་གི་དངོས་པོ་མ་བཏང་པར་མེ་དེ་ལ་གནས་ན་དེས་དེ་ཅི་ལ་བསྲེག་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ལྟོས་མེད་ཀྱི་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཤར་གྱི་མེ་དང་ནུབ་ཀྱི་བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གཞན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང་། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མེ་དང་བུད་ཤིང་གཞ༷ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་དེ་གཉིས་ནམ་ཡང་སྣང་མུན་ལྟར་མི༷་ཕྲ༷ད་ལ་གལ་ཏེ་ཕྲ༷ད་པ་མེ༷ད་ན༷་ཤར་ནུབ་ཀྱི་མེ་དང་བུད་ཤིང་ལྟར་སྲེག༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང་མི༷་སྲེག༷་ན༷་བུད་ཤིང་ཟད་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་འཆི༷་བ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ལ་མི༷་འཆི༷་ན༷་ར༷ང་གི་རྟག༷ས་རྟག་ཏུ་འབར་བ་ད༷ང་ཡ༷ང་ལྡ༷ན་པ༷ར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གན༷ས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི༷་ལྟར༷་བུ༷ད་མེ༷ད་སྐྱེས༷་པ༷་ལ་ཕྲད་པ་ད༷ང་སྐྱེས༷་པ༷འ༷ང་བུ༷ད་མེ༷ད་དང་ཕྲ༷ད་པ༷་བཞི༷ན་དུ། གལ༷་ཏེ༷་ཤི༷ང་
1-3-47b
ལ༷ས་མེ༷་གཞ༷ན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན༷འང་ཤི༷ང་ད༷ང་ཕྲ༷ད་དུ༷་རུ༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་མེ༷་ད༷ང་ཤི༷ང་ད༷ག་ནི༷་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་བཞིན་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པར་གཅི༷ག་གི༷ས་གཅི༷ག་ནི༷་སྤང་བའམ་བས༷ལ་ཏེ་སོ་སོར་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་གྱུར༷་ན༷་ཤི༷ང་ལ༷ས་མེ༷་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན་ཡ༷ང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་བཞིན་ཤིང༷་ད༷ང་ཕྲ༷ད་པ༷ར་འདོ༷ད་ལ༷་ར༷ག་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དངོས་དང་། ཞར་ལ་རིགས་པ་གཞན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྔ་ཕྱི་ལྟོས་པ་དགག་པ། གྲུབ་མ་གྲུབ་ལྟོས་པ་དགག་པ། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། མེད་ན་ལྟོས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་བུ་མོ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ག༷ལ་ཏེ༷་ཤི༷ང་ལ་ལྟོས༷་ནས་མེ༷་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ལ༷། ག༷ལ་ཏེ༷་མེ་ལ་ལྟོས༷་ནས་བུད་ཤི༷ང་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ན༷་ལྟོས་ས་ག༷ང་ལ་ལྟོས༷་ནས་ལྟོས་ཆོས་མེ༷་ད༷ང་ཤི༷ང་དུ་འགྱུར༷་བ༷་དེ་གཉིས་ལས་ད༷ང་པོ༷ར་གྲུ༷བ་པ༷་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ཅེས་དྲིའོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ཤི༷ང་དང་པོར་གྲུབ་ནས་དེ་ལ་ལྟོས༷་ཏེ་མེ༷་གྲུབ་པ་ཡི༷ན་ན༷་ནི་མེ་མ་གྲུབ་ན་
1-3-48a
ལྟོས་ས་མེད་པས་ལྟོས་པར་མི་འཐད་ལ། མེ༷་གྲུ༷བ་ཟིན་པ༷་ལ༷་ནི་སླར་ཡང་མེའོ་ཞེས་བུད་ཤིང་གིས་སྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱེད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟར་མེའི་སྔ་རོལ་ཏུ་དང་པོར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་བུ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་ཤི༷ང་ལ༷་ཡ༷ང་མེ༷་ལ་ལྟོས་པ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་བུད་ཤིང་དུ་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ལྟོས་པར་འདོད་པ་ཉམས་སོ། །སྤྱིར་ལྟོས་ས་མེད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་དེ། རི་རྭ་ལ་ལྟོས་ས་མེད་པ་བཞིན། ལྟོས་ས་ཡོད་ན་ནི་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་གཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་ནས་གཟོད་གྲུབ་ཅི་ཞིག་དགོས། གང་མ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་གང་ཁས་བླངས་ཀྱང་། སྔ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ས་གཅིག་ཤོས་མེད་པར་གྲུབ་ལ་མེད་ན་དེ་གང་གིས་གྲུབ་སྟེ། དེར་འཇོག་བྱེད་མེད་པས་ཕ་མེད་པའི་བུ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བུད་ཤིང་དང་པོར་གྲུབ་ན། སྲེག་བཞིན་མིན་པ་དེ་བུད་ཤིང་མིན་པས་རྩྭ་སོགས་གཞན་ཡང་བུད་ཤིང་དུ་ཐལ་བས་སོ། །ཡང་མེ་སྔར་གྲུབ་ཞེ་ན། དེ་མི་སྲིད་ལ་སྲིད་ན་མེ་དེ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། སླར་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་དགོས་པ་མེད་པས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་གྲུབ་པ་མིན་ཀྱང་། དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་མེ་གྲུབ་པས་བུད་ཤིང་གྲུབ་ལ། བུད་ཤིང་གྲུབ་པས་མེ་གྲུབ་
1-3-48b
བོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དུས་མཉམ་ཀྱང་རུང་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གྲུབ་ན་གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་སོགས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པ་དང་། གལ༷་ཏེ༷་མེའི་དངོ༷ས་པོ༷་གང༷་ཞིག་བུད་ཤིང་གི་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས༷་ནས་གྲུབ༷་ཅིང་། མེ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་ཡ༷ང་ལྟོས༷་ན༷ས་ནི༷་མེའི་ལྟོས༷་བྱ༷འམ་ལྟོས་ས་བུད་ཤིང་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་འགྲུབ༷་པོ་ཞེ་ན༷་ག༷ང་ལ༷་ལྟོས༷་ན༷ས་ག༷ང་ཞི༷ག་འགྲུ༷བ་པ་སྨོས་ཤིག་ཅེས་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཅིག་སྔོན་ལ་མ་གྲུབ་ན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་མཐར་གཉིས་ཀ་མི་འགྲུབ་ལ། གཉིས་ཀ་གྲུབ་ན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཡང་ལྟོས་ཅི་དགོས། ཆུ་ནང་དུ་འཕྱན་པའི་མི་གྲུ་མི་བསྐྱོད་པར་བྱ་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འཇུས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དངོ༷ས་པོ༷་ལྟོས༷་ནས་གྲུབ༷་བོ་ཞེས་འདོད་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེའང་དངོས་པོ་གྲུབ་མ་གྲུབ་གང་ལྟོས། དངོས་པོ་དེ༷་མ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཞིག་ཡིན་ན༷་ནི༷་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་ལྟོས༷་ཏེ་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི༷་སྟེ༷་གྲུབ༷་པ༷་ཞིག་ལྟོས༷་ཤེ༷་ན༷་ཡང་དེ༷་ནི༷་ལྟོས༷་པ༷ར་མི༷་རི༷གས་སོ༷་སྟེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་བ་ནི། ཤི༷ང་ལ༷་ལྟོ༷ས་པ༷འི་མེ༷་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ༷་མེ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་གང་ཡང་ལྟོས་པ་བཀག་ཟིན་པས་སོ། །ཤི༷ང་ལ༷་མ༷་ལྟོས༷་པའི༷་མེ༷་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡ༷ང་མེ༷ད་དེ་
1-3-49a
གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། འབར་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་འབར་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་མེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷འི་ཤི༷ང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ༷་ལྟོས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ༷་ལ༷་མ༷་ལྟོས༷་པའི་བུད་ཤི༷ང་ཐ་སྙད་དུ་ཡ༷ང་མེ༷ད་དེ་བསྲེག་བཞིན་པ་མིན་པ་བུད་ཤིང་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེག་བཞིན་མིན་པ་བུད་ཤིང་མིན་པ་འདིས་སང་འབུད་རྒྱུ་བུད་ཤིང་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྟ་གདོང་གི་མེ་ཅི་ཞེ་ན། སྐབས་འདིར་མེའི་བྱེ་བྲག་བུད་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་བཟུང་དགོས་པས། དེ་ནི་བུད་ཤིང་ལས་བྱུང་བ་མིན་ཕྱིར་མེ་མིན་ཞེས་སམ། དེ་བུད་ཤིང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དེ་མིན་པས་སྐབས་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པོ་བདག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཞར་ལ་རིགས་པ་གཞན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་དགག་པ་དང་། སྔར་གྱི་རིགས་པ་སྦྱར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མེ་ཡོད་དེ། ཤིང་མེས་མངོན་སུམ་དུ་བསྲེག་པ་མཐོང་བས་སོ། །དེས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དཔྱད་པ་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པ་འདི་ཅི་ཡང་མི་དགོས་པས་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་སྨྲའོ་ཞེ་ན། 
1-3-49b
གལ་ཏེ་མེས་བུད་ཤིང་བསྲེག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱང་། སྲེག་པ་ནི་མེད་དེ། མེ་མ་དམིགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན། མེ་དེ་བུད་ཤིང་མིན་པ་གཞན་ལས་འོངས་ནས་བུད་ཤིང་བསྲེག་གམ། བུད་ཤིང་དེ་ཉིད་ལས་འོང་ནས་བསྲེག་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། མེ༷་ནི༷་བུད་ཤིང་མིན་པ་གཞ༷ན་ལ༷ས་མི༷་འོ༷ང་སྟེ༷་མེ་བུད་ཤིང་མིན་པ་གཞན་ལས་འོང་ན། དེ་ལྟར་དམིགས་དགོས་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། མེ་དེ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། བུད་ཤི༷ང་རང་ལ༷འ༷ང་མེ༷་ནི༷་སྔར་ནས་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ༷་བཞི༷ན་མེ་དང་བུད་ཤི༷ང་གི༷་འགོག་བྱེད་འདིར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལྷག༷་མ༷་ནི༷་གོང་དུ་སོ༷ང་ད༷ང་མ༷་སོ༷ང་བགོ༷མ་པ༷ས་བསྟན༷་ཏེ། རེ་ཞིག་བསྲེག་ལ་མི་སྲེག་སྟེ་སོགས་འདོན་པར་བསྒྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟགས་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལུས་ནི་ཕྱི་དུས་མཐའི་མེ་དང་། ནང་དུག་གསུམ་གྱི་མེས་མི་འཚིག་སྟེ། ཏིང་རྒྱལ་ལས། བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་རབ་བསྲེགས་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་མ་ཚིག་བཞིན། །ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་རྣམ་རིག་པས། །དེ་ནི་གཞར་ཡང་མེ་ནང་ཡོངས་མི་འཚིག །
1-3-50a
ཅེས་སོ། །རབ་བྱེད་འདིས་གཙོ་ཆེར་གཅིག་ཐ་དད་བརྟགས་པའོ། །གསུམ་པ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཤི༷ང་ཉི༷ད་མེ༷་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། །བུད་ཤིང་གང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་པས་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཤི༷ང་ལ༷ས་གཞ༷ན་ལ༷་མེ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་དེ། གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན། །ཤིང་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རིགས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མེ༷་ནི༷་ཤི༷ང་ད༷ང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ལྡ༷ན་པ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཞིང་། རྟེན༷་མེ༷་ལ༷་ཤི༷ང་བརྟེན་པ་མེ༷ད་ལ། ཤིང་དེ༷ར་མེ་དེ༷་བརྟེན་པར་ཡང་མེ༷ད་དེ་ཐ་དད་རྟེན་བརྟེན་པས་ཁྱབ་ན་དེ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། དེ་ལྟར་མེ༷་ད༷ང་ཤི༷ང་ལ་གཅིག་ཐ་དད་ལྡན་པ་རྟེན་བརྟེན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ལྔར་བརྟགས་ན་མེད་པ་དེ་དག་གི༷ས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོའི་བད༷ག་ད༷ང་ནི༷་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ༷འམ་བླང་བྱའི༷་ཕུང་པོ་སོགས་ལའང་རྣམ་པ་ལྔའི་རི༷མ་པ༷་ཀུན༷་མཚུངས་པར་བཤད་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དངོས་པོ་གཞན་བུམ༷་པ་སྣམ༷་བུ་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་སོ༷གས་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ་ལྔ་པོ་དེ་མ༷་ལུ༷ས་པ༷ར་ནི༷་དཔྱད་
1-3-50b
ན་མ་གྲུབ་པར་རྣམ༷་པ༷ར་བཤ༷ད་དོ། །གསུམ་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་བ་སྨད་པ་ནི། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ག༷ང་ད༷ག་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བད༷ག་ད༷ང་དེས་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་དེ༷་དང་བཅ༷ས་པ་ཉི༷ད་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ད༷ང་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་སྟོན༷་པ༷་དེ༷་དག༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན༷་པ་རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་བྲལ་བའི་དོ༷ན་ཟབ་མོ་དེ་ཉིད་ལ༷་མཁ༷ས་སོ༷་སྙམ༷་དུ༷་ཀླུ་སྒྲུབ་བདག་མི༷་སེ༷མས་སོ༷་སྟེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མེ༷་ད༷ང་བུ༷ད་ཤིང་བརྟ༷ག་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་པ༷འོ༷།། ༈ །།
第十一辨周转品
བཅུ་གཅིག་པ་འཁོར་བ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལས། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་དམིགས། དབུས་མི་དམིགས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། བདག་གི་ངོ་བོ་དང་དཔེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་བཀག་མོད་ཀྱང་། འཁོར་བ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་པོའི་བདག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ན་འགྲོ་བ་ལྔའི་འགྲོ་བར། སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་འཆི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་སུ་ཞིག་འཁོར། སྟོན་པས་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་
1-3-51a
ཤིའི་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་དང་། སེམས་ཅན་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ། སྲིད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་སྲེད་པའི་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱིས་བཅིང་བ་འཁོར་ཞིང་རྒྱུག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་པོ་དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱའོ་སྙམ་ན། འཁོར་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་དཔྱད་པ་འདི་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟེན་འཁོར་བ་མ་གྲུབ་པ་དང་། བརྟེན་པ་སྐྱེ་འཆིའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དང་། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་ཡོད་ན་འཁོར་བ་པོ་བདག་དེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་འཁོར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དེ། འཁོར་བའི་སྔོ༷ན་གྱི་མཐ༷འ་མངོ༷ན་ནམ༷་ཞེ༷ས་ཞུས༷་པའི་ཚེ༷་ཐུབ༷་པ༷་ཆེ༷ན་པོ༷ས་མངོན་པ་མི༷ན་ཞེ༷ས། དགེ་སློང་དག་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའི་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་ཡོད་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཐོག་མཐའི་ཆ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་། དེ་ནི་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་ཐོག་མཐའི་ཆ་གཟུང་དུ་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་འཁོ༷ར་བ༷་ལ་ཐོ༷ག་མ༷་དང་མཐ༷འ་མེ༷ད་དེ༷་སྐྱེ་ཤིའི་འཁོར་བ་དེ༷་ལ༷་སྔོ༷ན་གྱི་མཐའ་བཟུང་དུ་མེ༷ད་པས་ཕྱི༷་མ༷་ཡང་བཟུང་དུ་མེ༷ད་པས་སོ། །
1-3-51b
དེ་ཡང་ཐོག་མཐའ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་མཐའ་ཡིན་ལ། སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་དབུས་ཡོད་པར་སེམས་ན། འཁོར་བ་ག༷ང་ལ༷་ཐོ༷ག་མ་མེ༷ད་ཅིང་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ༷ར་གྲུབ་ན་དེ༷་ལ༷་དབུས༷་ནི༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད། དེ་དབུས་ནི་ཐོག་མཐའ་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཐོག་མ་མེད་ཀྱང་མཐའ་མ་ཡོད་དེ་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མཐའ་དབུས་གསུམ་མེད་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་འཁོར་བ་མེད་པས་དེའི་སྐྱེ་རྒ་གཉིས་པོ་དེ༷་ལ༷་དུས་སྔ༷་ཕྱི༷་ད༷ང་། ལྷན༷་ཅི༷ག་པའི་རི༷མ་པ༷་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་འཐད་ན། ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་སྔ༷་བར་གྱུར༷་ལ༷་རྒ༷་ཤི༷་ཕྱི༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷་ལ་རྒ༷་ཤི༷་མེ༷ད་པས་སྐྱེ་བ་རྟག་པ༷་ད༷ང་། དེའི་སྔོན་དུ་རྒ་ཤི་མ་སོང་བས་ཚེ་སྔ་མར་མ༷་ཤི༷་བ༷ར་ཡ༷ང་འདིར་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བས་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེ༷་བ༷་དུས་ཕྱི༷་བར་འགྱུར༷་ལ༷་རྒ༷་ཤི༷་དེ་སྔ༷་བ༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་རྒ༷་ཤི༷་དེ་འདྲ་བ་ནི༷། རང་གི་རྒྱུ༷་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ༷་བ༷་ད༷ང་ནི༷་རྒ༷་ཤི༷་གཉིས་པོ་ད༷ག་ན༷་ཅི༷ག་ཏུ་རུ༷ང་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷་དེ་ནི༷་འཆི༷་བཞིན་པར་ཡང་འགྱུར༷་ཏེ་
1-3-52a
འགལ་བ་དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འདུ་ཞིང༷་སྐྱེ་ཤི་དེ་གཉི༷ས་ཀ༷་ལ་རྒྱུ༷་སྔོན་དུ་སོང་བ་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒ་ཤི་དང་རྒ་ཤི་ལ་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བས་དེ་གཉིས་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་གང༷་ལ༷་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་སྔ༷་ཕྱི༷་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་གི༷་རི༷མ་པ༷་དེ༷་དག༷་མི༷་སྲི༷ད་པ༷འི་ཕྱིར་སྐྱེ༷་བ༷་དེ༷་ད༷ང་རྒ༷་ཤི༷་དེ༷་ཅི༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲོ༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་སྤྲོ་མི་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། འཁོ༷ར་བ༷་ཞེས་བྱ་བ་འབ༷འ་ཞི༷ག་ལ་སྔོ༷ན་གྱི༷་མཐ༷འ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་མ༷་ཟ༷ད་ཀྱི༷་གཞན་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲས༷་བུ༷་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་མཚ༷ན་གཞི༷་ཉི༷ད་དང་། ཚོ༷ར་བ་ད༷ང་ཚོ༷ར་པོ༷་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་གཞན་ཡང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་སོགས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་དོ༷ན་ཡོ༷ད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ག༷ང་ད༷ག་ཅི༷་ཡ༷ང་རུ༷ང་སྟེ་འཁོར་འདས་ཚད་འབྲས་གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་སོགས་དངོ༷ས་པོ་དེ་དག་རྣམ༷ས་ཐམས་ཅ༷ད་ཉི༷ད་ལ༷་ཡ༷ང་གཅིག་སྔོན་དུ་གྲུབ་པའི་སྔོ༷ན་གྱི༷་མཐ༷འ་དང་ལྷན༷་ཅིག་ཏུ་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་
1-3-52b
རྒྱུ་སྔ་ན་དེའི་རྣམ་པར་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྔ་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་དང་། དུས་མཉམ་ན་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པས་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་མཚན་མཚོན་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔོ༷ན་ད༷ང་ཕྱི༷་མ༷འི་མཐ༷འ་འམ་འཁོར་བ་བརྟག༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་གཅི༷ག་པ༷འོ༷།། །།
第十二辨苦品
བཅུ་གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལས། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དེ་ལ་བདག་ཡོད་དེ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མེད་ན། སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འཐད་དེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ན་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་དང་། མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ།གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བརྗོད་པ། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཐའ་བཞིར་དཔྱད་ན། གྲངས་ཅན་པ་
1-3-53a
སོགས་ཁ༷་ཅི༷ག་སྡུག༷་བསྔལ༷་བད༷ག་གི༷ས་བྱས༷་པ་དང་། རང་སྡེ་ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་གཞ༷ན་གྱིས༷་བྱས༷་པ་ད༷ང་། གཅེར་བུ་པས་རང་གཞན་ག༷ཉི་ག༷ས་བྱས༷་པ་ད༷ང་། རྒྱང་འཕེན་པས་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ༷་ལ༷ས་འབྱུང༷་བ༷ར་འདོ༷ད། གྲངས་ཅན་པས་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་རང་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད། བྱེ་བྲག་པས་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་བྱས་པར་འདོད། སྡུག་བསྔལ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་བྱུང་བར་རང་སྡེ་དང་གཞན་ཡང་འདོད། གཅེར་བུ་པས་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པ། ལུས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་རང་གིས་བྱས་པ་དང་སྲོག་གི་བྱས་པ་ནི་སྲོག་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཞན་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་སྨྲ་བ་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ལས་བྱུང་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་དམ་བཅའ་བ་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི་ནམ་ཡང་བྱ༷་བ༷ར་མི༷་རུང་ངོ༷་། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་དགག་པ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དགག་པ་དང་། རིགས་པ་གཞན་གྱིས་བདག་བྱས་དང་གཞན་བྱས་དགག་པ་དང་། གཉིས་ཀས་བྱས་པ་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་
1-3-53b
མེད་ལས་འབྱུང་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལ་བདག་བྱས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། གང་ཟག་གིས་བྱས་པ་ལ་བདག་བྱས་སུ་བརྗོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དགག་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བད༷ག་གི༷ས་བྱས༷་པར་གྱུར༷་ན༷་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་བྱས་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྔ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན༷་ནས༷་འབྱུང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ངོ་བོ་སྔར་ནས་གྲུབ་པའམ་ཡོད་པས་སོ། །དེ་མི་འཐད་དེ་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་འགག་པའི་ཆར་གཏོགས་འཆི་དུས་ཀྱི་ཕུང༷་པོ༷་འདི༷་དག༷་ལ༷་བརྟེན༷་ནས༷་སྐྱེ་དུས་ཀྱི་ཕུང༷་པོ༷་དེ༷་དག༷་འབྱུང༷་བར་མཐོང་བ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་དགག་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་གཞན་བྱས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་གཞན་བྱས་སུ་བརྗོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དགག་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་འཆི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི༷་ལ༷ས་སྐྱེ་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ༷་གཞ༷ན་དུ་འགྱུར་ཞི༷ང་། ག༷ལ་ཏེ༷་སྐྱེ་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ༷་ལ༷ས་འཆི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི༷་གཞ༷ན་ཡིན་ན༷་དེའི་ཚེ་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གཞ༷ན་གྱི༷ས་བྱ༷ས་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། གཞ༷ན་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་དེ༷་བྱས༷་པར་འགྱུར༷་ནའང་དེ་མི་འཐད་དོ། །སངས་བསྐྱང་
1-3-54a
དང་ཤེར་སྒྲོན་དུ། གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་བྱས་པས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དེའོ། །དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་ན་རང་གིས་བྱས་པ་མེད་ལ། ཡོད་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པས་དེ་ལ་རྟེན་འབྱུང་མི་རུང་ཞིང་། དེ་དག་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བས་སོ། །རྟེན་འབྱུང་མིན་ན་མི་འཐད་པ་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་གནས་པས་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ག་ལ་འཐད། ཅེས་སོ། །འདི་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་འཛིན་དགོས་སོ། །སྔ་མའི་གཉིས་པ་གང་ཟག་གིས་བྱས་པ་ལ་བདག་བྱས་སུ་བརྗོད་པ་དགག་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་རང་བྱས་པ་མིན་ལ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གཞན་ལ་བྱིན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་དེར་བཏགས་པའི་ག༷ང་ཟ༷ག་བད༷ག་གི༷ས་ནི༷་བདག་གི་སྡུག༷་བསྔལ༷་བྱས༷་པ༷་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ལ་བཏགས་པའི་ག༷ང་ཟ༷ག་བད༷ག་གི༷ས་ནི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་དེ་བྱས༷་པ༷འི། ག༷ང་ཟ༷ག་དེ་ནི༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་ལས་མ༷་གཏོག༷ས་པ་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ཏེ་མི་
1-3-54b
སྣང་བས་སམ་བྱེད་པོ་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་སོ་ཞེ་ན། མིའི་གང་ཟག་དེ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པས། འདི་བྱེད་པོ་དང་། འདི་བྱ་རྒྱུ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་མི་ནུས་ཤིང་རང་ལ་བྱ་བྱེད་འགལ་ལ། གལ་ཏེ་ཚེ་སྔ་མའི་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས། ཚེ་ཕྱི་མའི་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པར་གྱུར་ན། གཞན་བྱས་སུ་ཇི་སྟེ་མི་འགྱུར། ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ཉེར་ལེན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཕུང་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཅེ་ན། ཉེར་ལེན་ནམ་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །ཕྱི་མའི་གཉིས་པ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་གཞན་བྱས་སུ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ག༷ང་ཟ༷ག་གཅིག་མིན་པས་གཞ༷ན་མའི་གང་ཟག་གིས་བསགས་པའི་ལ༷ས་ཀྱིས་ནི༷་ཕྱི་མའི་ལྷའི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་འབྱུང༷་བར་བྱས་ནས་དེ་ལྷའི་གང་ཟག་ལ་བྱིན་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་ལྷའི་གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན༷། སྟེར་བ་པོ་མིའི་གང་ཟག་གཞ༷ན་ཞི༷ག་གི༷ས་སྡུག་བསྔ༷ལ་དེ༷་བྱས༷་ནས་ཡུལ་ལྷའི་གང་ཟག་ག༷ང་ལ་སྦྱིན༷་པར་བྱ་བ་དེ༷་བླང་བྱའི་སྡུག༷་
1-3-55a
བསྔ༷ལ་ཉིད་ལས་མ༷་གཏོག༷ས་པའི་ལེན་པ་པོ་ཇི༷་ལྟར༷་རུང་སྟེ་མི་རུ༷ང་ངོ་། །མདོར་ན་གཞན་གྱིས་མ་བྱིན་པའི་སྔ་རོལ་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ལེན་པ་པོ་གང་ཟག་དེ་བསྟན་དགོས་ན་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་སྟེར་བ་པོ་མིའི་ག༷ང་ཟ༷ག་གཞ༷ན་ལས་ཕྱི་མའི་ལྷའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་འབྱུང༷་ན༷་བྱེད་པོ་མིའི་གང་ཟག་གང༷་གི༷ས་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་བྱས༷་ན༷ས་གཞ༷ན་ལྷའི་གང་ཟག་ལ༷་སྟེར༷་བར་བྱེད་པ༷འི་ག༷ང་ཟ༷ག་གཞ༷ན་དེ་མིའི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ལས་མ༷་གཏོག༷ས་པ་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། སྟེར་བ་པོ་འགོག་པའི་ཚིག་བཅད་འདི་ཚིག་གསལ་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སྟེར་བྱ་སྟེར་བྱེད་ཀྱི་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་བྱ་རྒྱུའི་ཕུང་པོའམ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་ན། སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱེད་པོ་གང་ཟག་མི་དམིགས་པས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་བདག་བྱས་དང་གཞན་བྱས་དགག་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་ཞེས་པ་དེ་སྔོན་དུ་གྲུབ་ན། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ན། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་གཞན་
1-3-55b
གྱི་བདག་གིས་བྱས་ཞེས་པ་ཅི་ཞིག་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་གིས་བྱེད་དགོས་པས་སོ། །དཔེར་ན་བྱམས་པའི་གོས་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་བྱས་ན། གོས་དེ་ཐོག་མར་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱ་དགོས་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེད་པོ་མིའི་གང་ཟག་གི་བད༷ག་གི༷ས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་བྱས༷་པ༷ར་མ༷་གྲུ༷བ་པ༷ས་ལྷའི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་དེ་མིའི་གང་ཟག་གཞ༷ན་གྱི༷ས་ག༷་ལ༷་བྱས༷་ཏེ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་མིའི་གང་ཟག་གཞ༷ན་གྱི༷ས་ལྷའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་ག༷ང་ཞིག་བྱེ༷ད་པ༷་དེ༷་ལ་ནི༷་མིའི་གང་ཟག་གཞན་དེ༷་ཡི༷ས་བད༷ག་གིས་བྱས༷་པར་འགྱུར༷་དགོས་པས། རེ༷་ཞི༷ག་ཕུང་པོ་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་བདག་གིས་བད༷ག་བྱས༷་པ་མི༷ན་ཏེ། དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་ནི༷་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་མ༷་བྱས༷་པས་ཏེ་རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཕུང་པོ་ལས་གཞ༷ན་དུ་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་བད༷ག་གིས་མ༷་བྱས༷་ན༷། སྡུ༷ག་བསྔ༷ལ་གཞ༷ན་གྱིས་བྱས༷་པའང་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ཟག་རང་གིས་བྱས་ལ། གང་ཟག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཞན་མིན་པ་ལ་བསམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། ཡང་གང་ཟག་དེ་སྡུག་བསྔལ་མིན་པ་ལ་བསམ་ནས་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་སྙམ་ན། ཚིག་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་བྱས་འགོག་སྟེ། རྐང་པ་
1-3-56a
དང་པོས་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་འགོག་གཉིས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་པ་འགོག །ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཕུང་ལྔར་མ་གཏོགས་པའི་བདག་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་འགོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་བསྐྱང་གསུངས། གཞན་ཡང་རྐང་པ་དང་པོས་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཞན་ནམ་རང་གི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་བྱས་པ་མིན་ལ། རྐང་པ་གཉིས་པས་སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་མ་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པར་འཆད་པ་འདྲའོ། །བཞི་པ་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་དགག་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བདག་གཞན་སོ་སོ་བ་རེ་རེས་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པས་བྱས་པ་ཡོད་སྙམ་ན་དེ་མི་འཐད་དེ། གལ༷་ཏེ༷་རང་གཞན་གཉིས་པོ་གང་རུང་རེ༷་རེ༷ས་སྡུག་བསྔལ་བྱས༷་པར་གྱུར༷་ན༷་ནི་སྡུག༷་བསྔལ༷་གཉི༷ས་ཀ༷ས་བྱས༷་པ༷ར་འགྱུར༷་སྲིད་ནའང་། དེ་རེ་རེས་བྱས་པ་བཀག་ཟིན་པས་སྐྱོན་གཉིས་ཀར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཤིང་རྟ་མེད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ལ་ཤིང་རྟར་བཞག་པ་ནི་ལྟོས་བཏགས་ཡིན་པས་འདིར་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་རེ་རེ་ནས་མ་བྱས་ན་འདི་གཉིས་ཀས་སྲོག་གཅོད་
1-3-56b
བྱས་སོ་ཞེས་འཇོག་མི་ནུས་པ་ལྟར། རང་གཞན་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་པའི་བྱེད་པོ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པས་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་མེད་དོ། །ལྔ་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དགག་པ་ནི། བད༷ག་གི༷ས་མ༷་བྱས༷་ཤིང་གཞ༷ན་གྱིས་ཀྱང་མ༷་བྱས༷་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་སྡུག༷་བསྔལ༷་དེ་རྒྱུ༷་མེ༷ད་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་བཞིན། རྒྱུ་མེད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི་། ནང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའམ་སྡུག༷་བསྔལ་འབ༷འ་ཞི༷ག་ལ་བདག་གིས་བྱས་པ་སོགས་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་མ༷་ཟ༷ད་ཀྱི༷་ཕྱི༷་རོ༷ལ་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ས་མྱུག་བུམ་སྣམ་སོགས་ཐམས་ཅད་དག༷་ལ༷་ཡ༷ང་བདག་བྱས་སོགས་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་པོ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་ཁེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རང་བཞིན་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ནི། རབ་བྱེད་བརྒྱད་པར་བཤད་པ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་དུ་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་སོགས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བར་གསུངས། ཞེས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞིར་མི་སྐྱེ་བས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་
1-3-57a
ནི། བད༷ག་གི༷ས་བྱས༷་པ༷་ད༷ང་གཞ༷ན་གྱི༷ས་བྱས༷་པ༷འམ་སྡུག་བསྔལ་བརྟག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་གཉི༷ས་པ༷འོ༷།། །།
第十三辨真如及有为品
བཅུ་གསུམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་འདུ་བྱེད་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཏེ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་།མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་ཡང་སྣང་སྟེ། སྒྱུ་མ་མི་ཤེས་པ་དག་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱིས་བསླུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འདྲིད་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་མགལ་
1-3-57b
མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། ལུང་གི་དགོངས་པ་བརྗོད་པ། དགོངས་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ། གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བ། སྟོང་ཉིད་གསུངས་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཅོ༷མ་ལྡ༷ན་འད༷ས་ཀྱིས༷་ཆོ༷ས་ག༷ང་ཞི༷ག་བསླུ༷་བ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་བརྫུན༷་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ༷ས་གསུ༷ངས་པས་འདུ༷་བྱེ༷ད་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མིན་པ་བསླུ༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་གི་ཆ་ནས་ཡིན་པ་དེས༷་ན༷་འདུ་བྱེད་དེ༷་ད༷ག་བརྟགས་སྟོང་ངམ་བརྫུ༷ན་པ༷འམ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི༷ན་ཏེ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བརྫུན་པ་དང་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་བསླུ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའམ་མེད་པའི་དོན་དུ་ལྟ་ན། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལོག་ལྟ་རུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་དེ། སྔར་དྲངས་པའི་མདོ་ལུང་དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་རི་རྭ་ལྟར་ཡེ་མེད་ཞིག་ཏུ་གོ་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དེར་སྣང་བ་ལ་བརྫུན་པར་འཇོག་ཅིང་། སྣང་
1-3-58a
ཙམ་གྱི་དོན་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་མི་ཤེས་པས་སོ། །དེས་ན་ཁྱོད་དང་ཁྱོད་འདྲ་བ་དག་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་ཚུལ་འདིས་བསླུས་པས་ན་བསླུ་བའི་ཆོས་ཞེས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་སྒྲུབ་བྱེད་བསླུ༷་བའི་ཆོ༷ས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི་བསྒྲུབ་བྱ་བརྫུན༷་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཞག་ན་དངོས་པོ་དེ༷་ལ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་བསླུ༷་བ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྐུར་འདེབས་སུ་ཅི་ཞིག་འགྱུར། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་དེ་མེད་པ་བསླུ་བར་བཤད་ན་སྐུར་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདིར་ཁོ་བོ་ཅག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ནམ་ཡང་མི་འདོད་པས། དངོས་པོ་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་བསླུ་བའམ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་རྫུན་མི་རྫུན་ཞེས་དཔྱོད་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་བདེན་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དེའི་འགལ་ཟླ་བརྫུན་པའོ་སྙམ་ན་སྐུར་འདེབས་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་འཆར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ལ་མིག་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་བསམ་ན།
1-3-58b
དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བརྫུན་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་དེ་བརྫུན་ནོ་ཞེས་བཞག་པས་སྐུར་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མེད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་མི་སྟོན་ན་ལུང་འདིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། བཅོ༷མ་ལྡན༷་འད༷ས་ཀྱིས༷་འདུ་བྱེད་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་ནོ་ཞེས་དེ༷་སྐད་དུ་གསུང༷ས་པ༷་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་མེད་ཅེས་སྟོན་པ་མིན་གྱི་ཡོད་པ་འདི་རང་བཞིན་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་དུ་ཡོ༷ངས་སུ༷་བསྟ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེས་ན་འདི་བསླུ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་འདི་གནས་ཚུལ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འདིའི་གནས་ཚུལ་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཁྱོད་ལྟར་ན་བསླུ་བ་ཞེས་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་འདོད་པས་བསླུ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པས་སུ་ཡང་བསླུ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེས་ན་མེད་སྣང་གཉིས་ཚོགས་ཡིན་པར་རམ། རང་གིས་དེ་གཉིས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསླུ་བའི་དོན་མེད་པར་མི་འདོད་ལ། བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་མེད་པར་མི་འདོད་ཀྱི། རྟ་གླང་གི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པས་བསླུ་བར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་
1-3-59a
འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཀག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དག་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསླུ་བར་གསུངས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་རང་བཞིན་སྟོང་པར་གསུངས་པ་ནི་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་རང་གྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པར་འཇིག་པས་ན་བསླུ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། མདོ་དེ་ལས་ཀྱང་འདི་ནི་བསླུ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདི་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་མི་འཐད་དེ་དངོས་པོ་མེད་ན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དམིགས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཡང་མི་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པ་མེད་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཆོས་སྔོ་བསངས་མི་འཐད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ནས་དངོ༷ས་པོ་རྣམ༷ས་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་པ་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའམ་གནས་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་སྟེ་དེ༷་དག་གནས་སྐབས་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དེ་ཙམ་མིན་པར་དངོ༷ས་པོ༷་རང་ལ་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་ན་ཆོས་ཅན་དངོ༷ས་པོ་རྣ༷མས་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་དགོས་པ་དང་། ག༷ལ་ཏེ༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་ན༷་
1-3-59b
ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ཡང་ཆོས་ཅན་ག༷ང་གི༷་ཡི༷ན་ཏེ་མི་འཐད་པས་སོ་ཟེར། གཉིས་པ་ནི། ག༷ལ་ཏེ༷་ཁྱོད་ལྟར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ན༷་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷ར་ཇི༷་ལྟར༷་རུང༷་སྟེ་དཔེར་ན་མེ་ཚ་བ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལས་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་མི་སྲིད་པས་སོ། །དངོས་པོ་ཁོ་རང་གི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ལ༷་ནི༷་གཞ༷ན་འགྱུ༷ར་མེ༷ད་དེ་དེ་ཉིད་མ་འགྱུར་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཞ༷ན་དུ་འགྱུར་ཟིན་ཉི༷ད་ལ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་༢ཏེ་དེ་གཞན་དུ་གྱུར་ཟིན་པས་སོ། །དེ་དག་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ག༷ང་ཕྱིར༷་གཞོ༷ན་ནུ༷་ཡིན་བཞིན་མི༷་རྒ༷་སྟེ༷་དེ་གཉིས་གནས་སྐབས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ག༷ང་ཕྱིར༷་ཐོག་མ་ནས་རྒ༷ས་ཟིན་པ༷་ཉིད་ཁོ་ནའ༷ང་མི༷་རྒ༷འོ༷་སྟེ་སླར་ཡང་རྒས་པ་དོན་མེད་དོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ༷་ཉི༷ད་ཡིན་བཞིན་དུ་གཞ༷ན་དུ་འགྱུར༷་རོ་སྙམ་ན༷་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་མ་བཏང་བཞིན་དུ་འགྱུར་དགོས་པས་འོ༷་མ༷་ཉི༷ད་ནི༷་ཡིན་བཞིན་དུ་ཞོར༷་འགྱུར༷་རོ༷། །དེ་ལས་གཞན་ཞིག་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ་འོ༷་མ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ག༷ང་ཞི༷ག་ནི༷་ཞོ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་
1-3-60a
ཡི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཞོར་འགྱུར་རུང་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པས་སོ། །གསུམ་པ་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། དེ་དག་ན་རེ། རྟེན་ཆོས་ཅན་ཡོད་དེ། བརྟེན་པ་སྟོང་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ཡོད་དེ་དེ་འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་གྲུབ་ན་དེའི་འགལ་ཟླ་འམ། སྟོང་གཞི་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་མོད། དེ་ནི་མེད་དེ། ག༷ལ་ཏེ༷་སྟོང༷་པ་ཉིད་མི༷ན་པ་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཡོ༷ད་ན་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སྟོང༷་པ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ནའང་ཤེས་བྱའི་ཁོང་ན་མི༷་སྟོང༷་པའི་ཆོས་ཅུང༷་ཟ༷ད་གཅིག་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་སྟོང༷་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེའང་ངོ་བོས་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དོན་སྨྲ་བ་དག་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་སྟེང་ན་སྟོང་པ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་འདི་དག་གི་ནང་ན་ལ་ལ་སྟོང་ཡང་གལ་ཏེ་གཏན་ནས་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཅན་ཅུང་ཟད་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། མི་སྟོང་པའམ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་
1-3-60b
ཏེ་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་དགོས་པས་གཉེན་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པས་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཞེས། དཔེར་ན་གང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འགག་པ་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད། འགག་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་སྟེ་ལྷས་བྱིན་འགག་པ་དང་། བུམ་པ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་ན་མི་འགག་སྟེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཤི་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གང་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེའི་ཚེ། སྟོང་པ་དེས་ཅི་སྟོང་སྟེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལྟར་སྟོང་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་དང་པོར་ཡོད་འཛིན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་བཟློག་བྱེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཙམ་མོ། །དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་འདིས་ཅི་ཞིག་སྟོང་སྟེ་དགག་བྱ་མེད་པས་སོ། །དགག་བྱ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་དམིགས་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་སྟོང་ཉིད་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། དེ་དག་ན་རེ། རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ་གསུངས་པ་ཟབ་མོའི་སྟོང་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཁྱོད་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་རྒྱུན་གཅོད་པའོ་སྙམ་ན། སྨན་པའི་
1-3-61a
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཕྱི་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་བ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་སོགས་བསྟན་པ་དེ་ནི་དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ལྟ༷་བ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཀུན༷་ལས་ངེ༷ས་པ༷ར་འབྱུ༷ང་བ༷ར་རམ་འབྱི༷ན་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་གསུང༷ས་ཏེ་ཡིན་ན་གང༷་དག༷་དངོས་པོ་བཀག་ཟིན་གྱི་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་རང་ལ་ངོ་བོས་ཡོད་པར་ལྟ༷་བ༷་དེ༷་དག༷་ཐབས་གང་གིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ༷་ཏུ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཏེ་གསོར་མི་རུང་བར་བཀྲུ་སྨན་ལོག་པ་ལྟ་བུར་གསུང༷ས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གསུངས་ན། དཀོན་བརྩེགས་ལས། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་དང་། གང་མཚན་མ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། གང་སྨོན་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་སྨོན་པ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པར་གང་དག་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འོད་སྲུང་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོད་སྲུང་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་ངའི་གསུང་རབ་འདི་ལས་ཉམས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཞེས་བཤད་དོ། །འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་
1-3-61b
ཙམ་ལ་གནས་པ་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་སྲུང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོད་སྲུང་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ནད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་སྨན་པས་དེ་ལ་སྨན་བཏང་ནས་སྨན་དེས་ནད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་དེ་སྨན་ལྟོ་ན་འདུག་པ་དེ་ཉིད་མི་འབྱུང་ན། འོད་སྲུང་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་ནད་དེ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །གང་སྨན་དེས་ནད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ནས་སྨན་ལྟོར་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་མ་བྱུང་ན། མི་དེའི་བྲོ་ནད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་པ་འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འོད་སྲུང་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། མཁྲིས་ནད་ལྟ་བུ་སྨན་དེས་སེལ་ནུས་ཀྱང་། སྨན་དེ་ཉིད་ནད་དུ་སོང་ནས། སྨན་དེས་འབྱིན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་སྨན་ལྟ་བུ་རང་ལ་
1-3-62a
མངོན་པར་ཞེན་ན། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། གང་ཟག་དེའི་ངོར་གཉེན་པོ་ཉིད་ཟས་སྐྲན་དུ་སོང་བས་སོ། །གང་དག་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་མི་སྟོང་པ་དང་སྟོང་པ་ཐམས་ཅད་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་མཚན་འཛིན་འཇིག་པའི་ཐབས་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་རང་ལ་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཟོང་སྟེར་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བདག་ལ་བྱིན་ཅིག་ཟེར་ན། དེ་མེད་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་དཀའ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་འདུ༷་བྱེ༷ད་བརྟག༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་གསུམ༷་པ༷འོ༷།། །།
第十四辨结合品
བཅུ་བཞི་པ་ཕྲད་པ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། རབ་རྩལ་རྣམ་གནོན་མདོ་ལས། གཟུགས་ལ་ཕྲད་པའམ་བྲལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ཕྲད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དང་། གསུམ་འདུས་པ་ལས་རེག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྲད་པ་དཔྱད་ན་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་
1-3-62b
ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དམ་བཅའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། འཐད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བལྟ༷་བར་བྱ༷་བ་གཟུགས་དང་། ལྟ༷་བ༷་མིག་དབང་དང་། ལྟ༷་བ༷་པོ༷་བདག་གམ་མིག་ཤེས་གསུམ༷་པོ༷་དེ༷་དག༷་གཉི༷ས་གཉི༷ས་ཏེ་གཟུགས་དང་མིག་གམ། གཟུགས་དང་མིག་ཤེས་སམ། མིག་དང་མིག་ཤེས་ཕྲད་པ་མེད་པ་ད༷ང་གསུམ་པོ་དེ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱ༷ང་ནི༷་ཅིག་ཆར་དུ་ཕ༷ན་ཚུ༷ན་དུ༷་ཕྲ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ༷་བཞི༷ན་དུ་འདོ༷ད་ཆ༷གས་དང་ཆ༷གས་པ༷་པོ་རྣམ་ཤེས་ད༷ང་། ཆ༷གས་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་ཡུལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ༷་ལྷག༷་མ༷་རྣམ༷ས་ད༷ང་། སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་ཀྱི༷་ལྷག༷་མ༷་མཉན་བྱ་སོགས་ལའ༷ང་རྣམ༷་པ༷་གསུ༷མ་དུ་ཕྱེ་བ་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་གཉིས་གཉིས་སམ་གསུམ་ཆར་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པ་མེད་དེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་བུ་མོ་འཕྲད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པས་ཕྲད་པ་མི་འཐད་པ་དང་། གཅིག་ཐ་དད་མེད་པས་ཕྲད་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང་། འཐད་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་དག་རང་ལས་རྫས་གཞ༷ན་ད༷ང་གཞ༷ན་དུ༷་ཡོད་ན་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་དུ་
1-3-63a
ཕྲ༷ད་པར་འགྱུར༷་ན༷འང་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་བལྟ༷་བར་བྱ༷་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་ལ༷་སོ༷གས་ལ༷་ཕྲད་རྒྱུ་རྫས་གཞ༷ན་དེ༷་ལོགས་སུ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་དེ་དག་ཕྲ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མི་འཐད་པ་དང་། གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རིགས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་ཚུལ་དང་། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བལྟ༷་བྱ༷་དང་ལྟ་བ་ལ༷་སོ༷གས་རྒྱུ་འབྲས་སམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཆོས་སུ་གནས་པ་འདིར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་འབ༷འ་ཞི༷ག་ལ༷་གཞ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པས་ཕྲད་པ་མེད་པར༷་མ༷་ཟ༷ད་ཀྱི༷་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ག༷ང་ཡ༷ང་སྣམ་སོགས་དངོས་པོ་ག༷ང་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ༷་གྲུབ་པའི་གཞ༷ན་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བུམ་སོགས་གཞ༷ན་ནི༷་སྣམ་སོགས་གཞ༷ན་ལ༷་བརྟེ༷ན་ཏེ༷་གཞ༷ན་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ལ་ལྟོས་པས་སྣམ་སོགས་མེད་ན་གཞ༷ན་དེ་མེ༷ད་པ༷ར་གཞ༷ན་བུམ་སོགས་ལ་གཞ༷ན་གྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས་ན་གང༷་ལ༷་བརྟེན༷་ཏེ༷་གཞན་དུ་བཞག་པ་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ལ༷ས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞ༷ན་དུ་མི༷་འཐ༷ད་དེ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་གཞ༷ན་དེ་ནི༷་གཅིག་ཤོས་གཞ༷ན་ལ༷ས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
1-3-63b
གཞ༷ན་ཡིན་ན་དེ༷་ཚེ༷་གཞ༷ན་མེ༷ད་པ༷ར་ཡང་གཞ༷ན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར༷་ནའང་གཞ༷ན་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་གཞ༷ན་དུ་འགྱུར༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན༷་གཞན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དོ། །དེས་ན་ཕྲད་པ་ཡོད་ན་ཕྲད་པས་གཞན་ཡོད་དགོས་ཀྱང་དེ་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་ཏེ་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་ཞེས་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཕྱིར་ཕྲད་པའང་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ག་ལ་སྲིད་དེ། ས་མྱུག་དང་རིང་ཐུང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཞེས་པ་དེ་གཞན་ལ་བརྟེན་ཅིང་ལྟོས་པ་ཡིན་མོད། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ན་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། ངོ་བོས་གཞན་ཡིན་ན་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཞན་དུ་གྲུབ་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་མ་གྲུབ་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟེགས་གཟན་པ་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་ཉིད་ཅེས་པའི་སྤྱི་ཡོད་པས་དེ་དང་འདུ་བས་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་རུང་ནའང་། དེ་འདྲ་བའི་གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱི་སྤྱི་མེད་དེ་ཡོད་ན་གཞན་ཡིན་པ་ལ་དེ་འདུའམ། མིན་པ་ལ་འདུ་གཞ༷ན་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡིན་པ་ལ༷་དེ་འདུ་བ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གཞན་དུ་གྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་དེ་འཇུག་ན། གྲུབ་ཟིན་ན་གཞན་མི་དགོས་ཤིང་
1-3-64a
དགོས་ན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །གཞ༷ན་མ༷་ཡི༷ན་པ་ལ༷འ༷ང་དེ་འདུ་བ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འགལ་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པས་སོ། །ཡོད་ན་གཞན་དང་གཞན་མིན་ཕན་ཚུན་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གཞན་མིན་ལས་གཞན་ན་དེ་མི་སྲིད་དེ་དེ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་སོ། །སྤྱི་བཀག་ཀྱང་གཞན་ཙམ་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་ན་སྤྱི་ཡང་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་གཞན་ཙམ་གྲུབ་ན། གཞན་བྱེ་བྲག་ག་ལ་འགྲུབ་སྟེ། ཤིང་མེད་པའི་ཤ་བ་བཞིན་དུ། གཞ༷ན་ཉི༷ད་ཞེས་པའི་སྤྱི་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་གཞ༷ན་ནམ༷་ཏེ་གཞན་བྱེ་བྲག་པ་གཞན་མིན་པས་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་མེད་པས་ཕྲད་པ་མི་འཐད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྲད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་གཞན་མེད་ཀྱང་རུང་། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྲད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པས་དེ་ཡོད་ན་གཞན་ཡང་གྲུབ་བོ་ཟེར་ན། ཕྲད་པ་མེད་དེ། རང་ལ་རང་མི་འཕྲད་ལ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལའང་མི་འཕྲད་ན་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་སྟེ་མེད་དོ་ཞེས་ཕྲད་བྱ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཉིད་ད༷ང་ཕྲ༷ད་པ༷་མེ༷ད་དེ་ཆུ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འོ་མ་གཅིག་པུ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞ༷ན་ད༷ང་གཞ༷ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་ན་ཡ༷ང་ཕྲ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཆུ་ལས་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་འོ་མ་ཆུ་དང་
1-3-64b
ཕྲད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཕྲད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྲ༷ད་བཞི༷ན་པ༷་ད༷ང་། ཕྲ༷ད་ཟིན་པ༷་ད༷ང་། ཕྲ༷ད་པ༷་པོ༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྲ༷ད་པ༷་བརྟ༷ག་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་བཞི༷་པ༷འོ༷།། །།
第十五辨有为与无为及自性品
བཅོ་ལྔ་པ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དམ་རང་བཞིན་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ལ་ཆད་པའི་དངོས་པོའམ་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། གང་མེད་པ་ལ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་མི་འཐད་དེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །སྐྱོབ་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་གྲུབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཕྱོགས་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དགག་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་བ་སྨད་པ་དང་། དབུ་མ་ལ་བློ་སྦྱང་བར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། 
1-3-65a
རང་བཞིན་དང་གཞན་དངོས་དགག་པ་དང་། དངོས་ཡོད་དང་དངོས་མེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་ནམ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་མི་རུང་སྟེ། འདུ་བྱེད་མྱུ་གུ་སོགས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ཟིན་པ་ལ་རྒྱུ་མི་དགོས་ཏེ་འདུ་བྱེད་མྱུ་གུ་ད་ལྟ་བ་•ལ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་སྔ་རོལ་ན་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དེའི་རང་བཞིན་བྱུང་ངོ་སྙམ་ན་དེ་བྱས་པ་ཅན་དུ་ཐལ་ལ། འདོད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན་མི་རུང་སྟེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ཆུ་ལ་ཚ་བ་ལྟར་ཆོས་དེ་རང་གི་གཤིས་མ་ཡིན་པས་དེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འོ་ན་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བྱ་ཟེར་ན། རང་བཞིན་ཞེས་པ་ཆོས་དེའི་ཡིན་ལུགས་མ་བཅོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཙམ་བཅོས་པ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་དེའི་གཤིས་ལ་དང་པོ་ནས་མེད་པས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཤེལ་ཚོན་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མིན་པས་ངོ་བོ་དཔྱད་བཟོད་པ་རང་དབང་དུ་ནམ་ཡང་མི་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་ཡོད་པ་འདིའོ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །
1-3-65b
རང་བཞིན་མ་རྙེད་པ་དེ་ཙམ་དེའི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གནས་ལུགས་དོན་དམ་མཐོང་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བསྙད་ཀྱི་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སོགས་དང་། མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་། ལོང་བས་གཟུགས་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ། མཐོང་བ་བཀག་པ་ཙམ་མིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བའི་རིག་ཤེས་མིག་ལྡན་ནམ་མཁའ་ལ་བལྟ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་ཡོད་པ་བཀག་པས་རང་དངོས་བཀག་ཀྱང་། གཞན་དངོས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་ན། དེའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ལ་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྔ་འགྱུར་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཕྱི་འགྱུར་དུ་རང་བཞིན་ཞེས་པ་འགྱུར་ཁྱད་ཙམ་ལས་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོད་པ་དེ་རྒྱུ༷་ད༷ང་རྐྱེ༷ན་ལ༷ས་ནི༷་འབྱུང༷་བ༷ར་རི༷གས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་རྒྱུ༷་ད༷ང་རྐྱེ༷ན་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་དེ་ནི་ཡིན་ལུགས་མ་ཡིན་པར་གཞན་གྱིས་བྱས༷་པ༷འམ་བཅོས་མ་ཅ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བས་དེའི་
1-3-66a
རང་བཞིན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། ར༷ང་བཞི༷ན་བྱས༷་པ༷་ཅ༷ན་ཞེ༷ས་བྱ༷ར་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་ན༷་རུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཆུ་ལ་ཚ་བ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ར༷ང་བཞི༷ན་དག༷་ནི༷་ཡིན་ལུགས་དྲང་པོ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བཅོ༷ས་པ་མི༷ན་པ་ད༷ང་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞ༷ན་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཡི༷ན་ལ། མཚན་གཞི་ནི། ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱོན་ཡང་རུང་མ་བྱོན་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་གནས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡི་རང་བཞིན་ཡང་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ། གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཡིན་པ་དེའི༷་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ར༷ང་བཞི༷ན་དེ་ལ་ནི༷་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡི་རང་བཞིན་ཡི༷ན་ཞེ༷ས་བརྗོ༷ད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་གཞན་དངོས་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེ་གཉིས་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ནའང་དེ་མེད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་
1-3-66b
རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ར༷ང་བཞི༷ན་ད༷ང་ནི༷། གཞ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ་དག༷་སྟེ་དེ་གཉིས་མ༷་གཏོ༷གས་པའི་གཞན་པའི་དངོ༷ས་པོ༷་ཙམ་ཞེས་པ་དེ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །དེས་ན་རང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ད༷ང་ནི༷་གཞན་གྱི་དངོ༷ས་པོ༷་ད༷ག་ལས་གཞན་དུ་ཡོ༷ད་ན༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འགྲུབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཡང་དེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་བཀག་ཀྱང་དངོས་མེད་ནི་ཡོད་ལ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཟླ་བོ་དངོས་པོའང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ནའང་དེ་མེད་དེ། ག༷ལ་ཏེ༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཉིད་མ༷་གྲུབ༷་ན༷་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱང་འགྲུབ༷་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །གང་གིས་ན་བུམ་སོགས་དངོ༷ས་པོ༷་ད་ལྟ་བ་དེ་གཞ༷ན་དུ༷་གྱུར༷་པ༷་ནི༷་སྔར་གྱི་དངོ༷ས་པོ་དེ་མེ༷ད་པ་ཡི༷ན་པ༷ར་འཇི༷ག་རྟེན་ན་སྐྱེ༷་བོ༷་དག་གིས་སྨྲ༷་བས་སོ། །དགག་བྱ་བཅད་པ་ཙམ་མིན་པའི་དངོས་མེད་རང་རྐྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་མི་གྲུབ་སྟེ། གྲུབ་ན་དངོས་མེད་དུ་ག་ལ་རུང་སྟེ་ཐོགས་བཅས་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དངོས་མེད་ལ་བདེན་པ་བཀག་པ་ནི་འདིའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེགས་པར་ཤེས་སླ་བས་མ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་བ་སྨད་པ་ནི། གང༷་ད༷ག་གིས་སའི་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི་སྲ་བའོ་ཞེས་ཆོས་རང་ལ་རང་
1-3-67a
བཞིན་ཡོད་པར་ཞེན་པ་དང་། མིག་ལས་མིག་ཤེས་གཞན་ནོ་ལྟ་བུ་གཞ༷ན་དངོ༷ས་སུ་ལྟ་བ་ད༷ང་། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མིག་ཤེས་སོགས་ད་ལྟ་བ་ལ་དངོ༷ས་པོ་ད༷ང་། དེ་དང་བྲལ་བ་འདས་པ་སོགས་ལ་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དོ་སྙམ་དུ་ཞེན་ཅིང་ལྟ༷་བ༷་དེ༷་དག༷་ནི་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་བསྟན༷་པ༷་ལ༷་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་རྟེན་འབྱུང་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མཐོ༷ང་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞི་གང་དུའང་མེད་པས་སོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། རང་བཞིན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་ནམ་ཡང་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ལུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།བཅོ༷མ་ལྡ༷ན་འདས་དངོ༷ས་ད༷ང་དངོ༷ས་མེ༷ད་སོགས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ༷་ཐམས་ཅད་མཁྱེ༷ན་པ༷ས་ཀ༷་ཏ༷་ཡཱ༷་ན༷་ཡི༷་འདུལ་བའི་ལུང་གདམ༷ས་ངག༷་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་ལ༷ས་ནི༷། ཀ་ཏ་ཡཱ་ན་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་
1-3-67b
བ་དང་འཁྲུགས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། འཆི་བས་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཡོ༷ད་པ༷་ད༷ང་མེ༷ད་པ༷་གཉི༷ས་ཀ༷འ༷ང་དག༷ག་པ༷་མཛ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་འདི་ཡང་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོན་པའི་ལུང་ཡིན་པས་དྲངས་པ་སྟེ་ལུང་ལས་བརྒལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ཆོས་གང་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི༷ས་ཡོ༷ད་ན༷་དེ༷་ནི༷་སླར་ཡང་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །ར༷ང་བཞི༷ན་གང་དེ་རྐྱེན་གྱིས་སམ་ངོ་བོས་ཀྱང་སྟེ་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་ནི༷་ནམ༷་ཡ༷ང་འཐད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །གང་གི་ཕྱིར་ན་བཅོས་མ་མིན་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་ནི་གྲུབ་ཟིན་ལ་དེ་སུ་ལའང་ལྟོས་པ་མི་སྲིད་པས་གང་གིས་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ཞིག་ན་འདོར་མི་སྲིད་དོ། །ནམ་མཁའི་མི་སྒྲིབ་པ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ཡང་ཆོས་གང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་དེ་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་མཐོང་བ་དེ་གང༷་གི༷་ཡི༷ན་ཏེ་མོ་གཤམ་བུའི་གར་བསྒྱུར་ལྟར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཡ༷ང་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་བ༷་ཇི༷་ལྟར༷་རུ༷ང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་ན་ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་རང་གིས་འདོད་པ་སྟེ། ཕྱེད་གོང་ཕྱོགས་སྔ་མི་བྱེད་པར་
1-3-68a
རང་བཞིན་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་གང་ལའང་གཞན་འགྱུར་མི་འཐད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་ལུགས་སོ། །གསུམ་པ་དབུ་མ་ལ་བློ་སྦྱང་བར་གདམས་པ་ནི།དེས་ན་གནས་ལུགས་ལ་སེམས་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་འདི་ནི་ཡོ༷ད་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷་རྟག༷་པ༷ར་འཛི༷ན་པ་དང་དངོས་པོ་འདི་ནི་མེ༷ད་དོ་ཅེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ཆ༷ད་པ༷ར་ལྟ༷་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བློའི་ཡུལ་གང་ལ་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས།རང་བཞིན་ཡོད་པར་བཟུང་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་སྟོང་པ་དང་། གཞན་འགྱུར་སོགས་མི་འཐད་པས་མེད་པའི་ཟློག་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བས་རྟག་ལྟ་ཡིན་ལ། གང་ལ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བཟུང་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྷག་མ་མེད་པར་སོང་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞིག་འཆར་བ་དེ། སྔར་ཡོད་རྒྱུ་དེ་ཆད་པར་བལྟས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལང་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ལ་ནི། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །ཡོད་ཙམ་དང་མེད་ཙམ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་རྟག་ཆད་རགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་དེ་རེ་རེར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ལས་མི་འདའ་བས། མེད་དགག་གི་སྨན་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་ནད་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་བརྟེན་ནས། ནད་དང་སྨན་ཡང་ཆབ་གཅིག་འབྱིན་པར་བྱས་ཏེ་ཟུག་རྔུའི་སྤྲོས་མཚན་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་
1-3-68b
ལ་གནས་ན། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པའི་རྟག་ཆད་ཕྲ་མོ་ཡང་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དགག་གི། རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ན་མི་སྒྲུབ་བོ། །ཚིག་གསལ་ལས། ལྟ་བ་འདི་གཉིས་བསལ་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་ནད་མ་འབྱིན་པར་སྨན་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལྟར་དགག་བྱ་མ་ཁེགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་འཕེན་ཡང་ཁེགས་ན་ཅི་ཞིག་མེད་ཅེས་འཛིན་ཏེ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བའི་མེད་པ་རྐྱང་པ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་འོང་ན་རྩ་ཤེས་ནས་སྟོང་སྟོང་མིན་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་། བདེན་གྲུབ་མ་དམིགས་པའི་བློ་དང་། བདེན་སྟོང་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ཁྱད་ཆེ་ཞེས་ཤཱཀ་མཆོག་པ་གསུང་། དེ་ལྟར་མཐར་ལྟ་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ཡོ༷ད་པ་ད༷ང་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁ༷ས་པ༷ས་མཐའ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནམ་ཡང་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱ༷འོ༷། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཆད་ཡིན་ཞེ་ན། གང༷་ཞི༷ག་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི༷ས་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷་ནི༷་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགལ་བས་མེ༷ད་པ༷་མི༷ན་པ༷ས་ན་རྟག༷་པ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་གང་སྔོ༷ན་བྱུང༷་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་འགགས་ནས་ད༷་ལྟར༷་མེ༷ད་ཅེ༷ས་པ༷་དེ༷ས་ན༷་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་ཆ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་དངོས་
1-3-69a
མེད་དམ་ར༷ང་བཞི༷ན་བརྟག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅོ༷་ལྔ༷་པ༷འོ༷།། ༈ །།
第十六辨缚解品
བཅུ་དྲུག་པ་བཅིང་ཐར་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི།གཟུགས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིང་མ་གྲོལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ་འཁོར་འདས་བཅིང་གྲོལ་དམིགས་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་དག་གྲུབ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཁོར་འདས་དགག་པ་དང་། བཅིང་གྲོལ་དགག་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་འཁོར་འདས་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་བཅིང་ཐར་མི་འཐད་པས་སོ། །དང་པོ་མི་གྲུབ་སྟེ་བླང་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ལེན་པོ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་འཁོར་བ་མི་འཐད་པས་སོ། །དེ་ཡང་གལ༷་ཏེ༷་ཉེ་བར་བླང་བྱ་འདུ༷་བྱེ༷ད་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སོང་སྟེ་འཁོ༷ར་རོ་ཞེ༷་ན༷། འདུ་བྱེད་དེ༷་དག༷་རྟག༷་ན༷་ནི་མི༷་འཁོ༷ར་ཏེ༷་རྟག་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སོ། །མི༷་རྟག༷་ན༷་ཡ༷ང་འཁོ༷ར་བར་མི༷་འགྱུ༷ར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་སོ། །ལེན་པ་པོ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ལ༷་ཡ༷ང་རྟག་མི་རྟག༷་བརྟགས་ནས་འཁོར་མི་སྲིད་པ་རིགས་
1-3-69b
པའི་རི༷མ་པ་འདི༷་དང་མཚུང༷ས་སོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་མི་མཚུངས་ཏེ་རྟག་མི་རྟག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ག༷ང་ཟ༷ག་འཁོ༷ར་རོ་ཞེ༷་ན༷། ཕུང༷་པོ༷་དང་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་དང་ཁམ༷ས་རྣམ༷ས་ལ༷་གང་ཟག་བདག་དེ༷་ནི༷་སྔར་བཤད་པ་མེ་དང་ཤིང་གིས་ཞེས་སོགས་ལྟར་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་དང་ལྡན་པ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྣམ༷་པ༷་ལྔས༷་བཙ༷ལ་ན༷་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་མེ༷ད་ན༷། གང་ཟག་ག༷ང་ཞི༷ག་འཁོ༷ར་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྲིད་པ་ཕུང་པོ་མེད་པར་གང་ཟག་འཁོར་སྲིད་ན། དེ་ལྟར་འདོད་ལ་རག་མོད། འཁོར་བར་གདགས་པའི་རྒྱུ་སྲིད་པ་མེད་ན་དེ་མི་རུང་ལ། སྲིད་པ་ཡང་མིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནས་ལྷའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གོ་འཕོ་དགོས་ན་སྔ་མ་མ་བཏང་བར་ནི་མི་རུང་ལ། སྔ་མ་གཏོང་ན་སྔ་ཕྱིའི་སྲིད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྲིད་པ་སྟེ་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དེའི་དུས་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །བར་མེད་པར་འདོད་ན་ལྷ་མིའི་སྲིད་པ་གཉིས་དུས་ཅིག་ཆར་དུ་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཐལ་ལོ། །ཡང་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །འདིར་ག་འཇིགས་དང་བསྟུན་ན་རང་གིས། འཁོར་བ་སྲིད་པའམ་ཕུང་པོ་
1-3-70a
ལས་ཐ་དད་པའི་འཁོར་བ་པོ་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེ་སྲིད་པར་འཁོར་ན། སྲིད་པ་སོ་སོའི་ཉེར་ལེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གང་ཟག་འབའ་ཞིག་འཁོར་རམ། ཉེར་ལེན་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཉེར་ལེན་ནས་ཉེར་ལེན་དུ་འཁོར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་མིའི་སྲིད་པ་སོགས་དུས་ཅིག་ཆར་དུ་ནི་མི་ལེན་ལ། སྔ་མ་བཏང་ནས་ཕྱི་མ་ལེན་དགོས་ན། སྔ་ཕྱིའི་སྲིད་པ་སོ་སོ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་གཅིག་མིན་པས་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་སོ་སོ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་མ་གང་ཡང་མིན་པར་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ནི་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ལྷ་མིའི་སྲིད་པ་དང་། དེའི་གདགས་གཞི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ན་འཁོར་བ་པོ་ཅི་ཡང་མིན་པ། དེ་ལྟ་བུ་གང་སྲིད་པ་དང་ཉེར་ལེན་དང་བྲལ་བས་ཅི་ཞིག་འཁོར་བའི་དོན་ཡོད་དེ་མེད་ཅེས་སོ་སྙམ། སྔ་ཕྱི་སོ་སོ་བ་གང་ཟག་རེ་རེ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་སྔར་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །དེ་འདྲའི་འཁོར་བ་པོ་དེ་མིའི་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ་བཏང་ན༷ས་ལྷའི་ཉེ༷་བར་ལེ༷ན་པ༷ར་འཁོ༷ར་ན༷། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཉེར་ལེན་རྐྱང་པ་བླང་བྱ་སྲི༷ད་པ༷་ཕུང་པོ་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །བར་དེར་སྲི༷ད་པ་མེ༷ད་ཅིང་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པའི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་ཏེ་མེ༷ད་ན༷་འཁོར་བ་པོ་བདག་དེ༷་ག༷ང་ཅི༷་ཞིག༷་འཁོ༷ར་བ༷ར་
1-3-70b
འགྱུར༷་ཏེ་འཁོར་བ་པོར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་སོ། །ཡང་འཁོར་བ་ནི་ཡོད་དེ་དེའི་འགལ་ཟླ་མྱང་འདས་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། མྱང་འདས་མི་གྲུབ་སྟེ། འདུ་བྱེད་དང་སེམས་ཅན་ངོ་བོས་མེད་པས་སམ། ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡིན་ཀྱང་མྱང་འདས་མི་སྲིད་དེ་འདུ༷་བྱེ༷ད་ཕུང་པོ་མྱ༷་ང༷ན་འད༷འ་བ༷ར་ནི༷་རྣམ་པ་གང་གིས་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་ཡ༷ང་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷་ཞེས་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་དང་མི་རྟག་པ་སྐད་ཅིག་མར་འགགས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་སྔར་བཞིན་བཀག་གོ། སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཙམ་དང་བརྗོད་མེད་སྔ་མ་ལྟར་དཔྱད་ན་མྱ༷་ང༷ན་ལ༷ས་འད༷འ་བ༷ར་ཡ༷ང་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷ར་ཡ༷ང་འཐ༷ད་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་འདས་བཀག་ཀྱང་བཅིང་ཐར་ནི་ཡོད་ལ་དེ་ཡོད་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་སྟེ། ཆགས་སོགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་འོ་ཞེ་ན། བཅིངས་ཐར་མེད་དེ་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་ལ་བཅིང་གྲོལ་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བས་མ་གསུངས་ལ། འདིར་སྐད་ཅིག་དང་པོར་སྐྱེ་ཞི༷ང་གཉིས་པར་འཇི༷ག་པའི་ཆོ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་འདུ༷་བྱེ༷ད་རྣམ༷ས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་སྔར་མི༷་འཆི༷ང་ལ་ཕྱིས་གྲོལ༷་བ༷ར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷་སྐད་ཅིག་སྐྱེས༷་ཟིན་ཉིད་ནི་གྲུབ་ཟིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཁོམ་མེད་པར་ཞིག་པས་སོ། །སྔ༷་མ༷་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟགས་པ་བཞི༷ན་དུ༷་སེ༷མས་ཅ༷ན་སུ་ཡ༷ང་མི༷་
1-3-71a
འཆི༷ང་ཞིང་གྲོལ༷་བ༷ར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆིང་བྱེད་ཆགས་སོགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པས་དེས་བཅིང་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་ཟེར་ན། དེས་སུ་ཞིག་ཇི་ལྟར་བཅིངས་ཏེ་བཅིང་ན་དེས་ཉེར་ལེན་དང་བཅས་པའམ་བྲལ་བ་ཞིག་འཆིང་། དང་པོ་ནི་མི་འཆིང་སྟེ་བཅིངས་ཟིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་མི་འཆིང་སྟེ། འགལ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ཆགས་སོགས་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པས་འཆི༷ང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན༷། དེས་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ་དང་བཅ༷ས་པ་ནི་འཆི༷ང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ་མེ༷ད་པ་ཡང་མི༷་འཆི༷ང་སྟེ༷་སངས་རྒྱས་བཞིན་བཅིང་མི་ནུས་ལ་དེས་ན་བཅིང་བྱ་གཞན་ཕུང་གསུམ་པ་མེད་པས་གན༷ས་སྐབ༷ས་ག༷ང་ཞི༷ག་འདིས་འཆི༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བྱེད་སྔར་ཡོད་པས་བཅིང་བྱ་ལྷས་བྱིན་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་འཆིང་བ་ཆགས་སོགས་སྔར་ཡོད་ན་དེས་བཅིང་བར་རིགས་ཀྱང་དེ་མེད་དེ། རྟེན་མེད་པར་བརྟེན་པ་མི་རུང་པ་དང་། གལ་ཏེ་སྔར་འཆིང་བ་གྲུབ་ན་ཕྱིས་བཅིང་བྱ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བ་དགོས་པ་མེད་པས་དང་། འཆིང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་བཅིང་བྱ་ལ་ཡང་འཆིང་བ་དགོས་པ་མེད་པས་སོ། །
1-3-71b
ག༷ལ་ཏེ༷་བཅི༷ང་བར་བྱ་བའི༷་གང་ཟག་གི་སྔ༷་རོ༷ལ་ན༷་འཆིང་བྱེད་ཆགས་སོགས་ཉེར་ལེན་གྱི་འཆི༷ང་བ༷་ཡོ༷ད་ན༷་དེས་འཆི༷ང་བ་ལ༷་ར༷ག་ལས་མོད་དེ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་དེ༷་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར། སུན་འབྱིན་ལྷག༷་མ༷་ནི༷་སོ༷ང་ད༷ང་མ༷་སོ༷ང་བགོ༷མ་པ་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་བཀག་པ༷ས་བསྟན༷་ཏེ། རེ་ཞིག་བཅིང་བ་མི་འཆིང་སྟེ་སོགས་བསྒྱུར། འཆིང་བ་བཀག་ཀྱང་འགལ་ཟླ་ཐར་པ་ཡོད་པས་དེ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། མེད་དེ་རེ༷་ཞི༷ག་བཅི༷ངས་པ༷་ནི་མི༷་གྲོ༷ལ་ཏེ༷་བྱ་བ་དེ་གཉིས་འགལ་བས་སོ། །མ༷་བཅི༷ངས་པ༷་ཡ༷ང་གྲོལ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་གྲོལ་ཟིན་པས་ལྕགས་སྒྲོག་མེད་པ་ལ་དཀྲོལ་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བཅི༷ངས་བཞིན་པ༷་ཉི༷ད་གྲོལ༷་བཞི༷ན་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་སྙམ་པར་འགྱུར༷་ན༷་བཅི༷ངས་ད༷ང་གྲོ༷ལ་བ༷་འགལ་བ་གཉིས་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར༷་རོ། །གསུམ་པ་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་སྤོང་བ་ནི་བཅིང་ཐར་མེད་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་བདག་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ནམ་ཞིག་འདའ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ལམ་ལ་སློབ་པ་སོགས་མི་འཐད་པས། དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་སོགས་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་པོ་བདག་དང་། ཐོབ་བྱ་མྱང་འདས་ལ་བདག་གིར་ཞེན་པའི་
1-3-72a
འཇིག་ལྟ་དེ་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་གེགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ། བད༷ག་ནི༷་ལེ༷ན་པ་མེ༷ད་པར་ཡོ༷ངས་སུ་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷འ་འོ༷། །ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང༷་འད༷ས་དེ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་བད༷ག་གི༷ར་འགྱུར༷་རོ༷་ཞེ༷ས་དེ༷་ལྟར༷་གང༷་ད༷ག་རློམ་སེམས་སུ་འཛི༷ན་པ་ནི་དེ༷་ཡི༷་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཉེར༷་ལེ༷ན་ལ་འཛི༷ན་པ༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཆེ༷ན་པོ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དེ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཐར་པ་བླ་མེད་མི་འཐོབ་སྟེ། འཛིན་པ་སྤོང་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། གནས་ལུགས་དོན་དམ་པ་ག༷ང་ལ༷་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ་ཞེས་གསར་དུ་བ༷སྐྱེད་པ་མེ༷ད་ལ་འཁོ༷ར་བ༷་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་ཡོད་བས༷ལ་བ༷འ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་ཡི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་དེ༷་ལ༷་འཁོ༷ར་བ༷་ཞེས་པ་ཅི༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ༷འ༷ང་འདིའོ་ཞེས་ཅི༷་ཞི༷ག་བརྟ༷གས་སུ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅིང༷ས་པ༷་ད༷ང་ཐ༷ར་བ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་དྲུ༷ག་པ༷འོ༷།། །།
第十七辨业及果报品
བཅུ་བདུན་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་ཀྱང་མེད་
1-3-72b
ལ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། དེ་ལ་འཁོར་བ་ཡོད་དེ་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟེན་འཁོར་བ་མེད་ན་ལས་འབྲས་འབྲེལ་བར་མི་རིགས་ཏེ། བསགས་པ་པོ་དང་མྱོང་པོ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་འདིར་བྱས་པ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་སྨིན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལས་འབྲས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གཞན་གཞུང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ། དེ་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་སྤང་ཚུལ། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་འབྲས་དེ་གང་ཞེ་ན། བད༷ག་ཉི༷ད་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལེ༷གས་པ༷ར་སྡོམ༷་པ༷་གང་ཡིན་པ་དང༷་། བསྡུ་དངོས་སོགས་གཞ༷ན་ལ༷་ཕ༷ན་འདོ༷གས་པ་དང་གཞན་ལ་བྱམ༷ས་སེ༷མས་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ༷་ནི་ཆོ༷ས་ཡིན་ཏེ་དེ༷་ནི༷་སྐྱེ་བ་འདི༷་དང་གཞ༷ན་དུ༷་འབྲས༷་བུ༷་རྣམ་སྨིན་ཡིད་འོང་དག༷་གི༷་ས༷་བོ༷ན་ཏེ་རྒྱུ་ཐུན་མིན་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ས་ལུའི་ས་བོན་ས་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཉེས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་མི་བསྡོམ་པའི་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་
1-3-73a
སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། ངན་འགྲོ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་དང་། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ཐར་པ་མྱང་འདས་ལ་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་གསུམ་ལས། འདི་བར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་དང་། རྒྱས་པར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དྲ༷ང་སྲོ༷ང་མཆོ༷ག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དག་གི༷ས་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ནི༷་གཉིས་སུ་མདོར་བསྡུས་ཏེ། སེམ༷ས་པ༷་ཡི༷ད་ད༷ང་ནི༷་བས༷མ་པ༷ར་ཏེ་ལུས་ངག་གི་ལས་ཞེས་གསུང༷ས་སོ། །ལ༷ས་དེ༷་དག༷་གི༷་བྱེ༷་བྲག༷་ནི༷་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ༷་པ༷་དུ༷་མ༷ར་ཡོ༷ངས་སུ༷་བསྒྲག༷ས་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དགེ་མི་དགེའི་ངག་གི་ཚིག་འབྲུ་གསལ་པོར་བརྗོད་པ་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་། དགེ་མི་དགེའི་ལུས་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་གཉིས། ཡང་སྲོག་གཅོད་སོགས་གཏན་ནས་མི་སྤོང་བ་སྡོམ་མིན་གྱི་རིག་བྱེད་མིན་པ་དང་། དེ་སྤོང་བ་སྡོམ་པའི་རིག་བྱེད་མིན་པ་གཉིས། ཡང་བར་མའི་རིག་བྱེད་མིན་པ་ལ་ཡང་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ་དགེ་འདུན་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ཕུལ་བ་ཇི་སྲིད་ལོངས་སྤྱོད་པ་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་དགེ་བའི་རིག་མིན་རྒྱུན་མི་ཆད་
1-3-73b
དུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་སྲོག་གཅོད་པའི་ཁང་པ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་བསོད་ནམས་མིན་པའང་དོན་དེ་དག་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་བར་མ་མི་དགེའི་རིག་མིན་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་ཀུན་སློང་དུ་གྱུར་པ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་དང་ནི་བདུན་པོའོ། །དེ༷་ལ༷་ལ༷ས་ག༷ང་ཞིག་སེ༷མས་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ་གསུང༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་ཡི༷ད་ཀྱི༷་སྡེ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་འདོ༷ད་ལ་བས༷མས་པ༷ར་བྱས༷་པའི་ལས་ཞེ༷ས་ནི༷་ག༷ང་གསུང༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་མ་བསམ་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུར་བཏགས་པས་ལུས༷་ད༷ང་ང༷ག་གི༷་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་མོ། །༡ ངག༷་ད༷ང་ལུས་བསྐྱོད༷་༢ ད༷ང་། མི་དགེ་བ་མི༷་སྤོང༷་བ༷འི་སྡོམ་མིན་གྱི་རྣམ༷་པར་རི༷ག་བྱེ༷ད་མི༷ན་པ་ཞེས༷་བྱ༷་ག༷ང་ཡིན་༣པ་དང་། སྤོང༷་བ༷འི་རྣམ༷་པར་རི༷ག་བྱེ༷ད་༤ མི༷ན་པ༷་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་སྡོམ་སྡོམ་མིན་ལས་གཞ༷ན་རིག་བྱེད་མིན་པ་བར་མ་དག༷་ཀྱང༷་ནི༷་དེ༷་བཞི༷ན་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་འདོ༷ད་པ་དང་། ལོ༷ངས་སྤྱོ༷ད་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི་བསོ༷ད་ནམ༷ས་༥ ད༷ང་། བསོ༷ད་ནམ༷ས་མ༷་ཡི༷ན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ༷་དེ༷་བཞི༷ན་༦ དང་། འདུ་བྱེད་སེ༷མས་པ༷་༧ དང༷་ནི༷་ཆོ༷ས་དེ༷་བདུ༷ན་པོ་ལ་ལ༷ས་སུ༷་མངོ༷ན་པ༷ར་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་ལ་
1-3-74a
གཉིས། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང་། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ན་རེ། གལ༷་ཏེ༷་ལས་དེ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྨི༷ན་པ༷འི་དུས༷་ཀྱི་བ༷ར་དུ༷་གན༷ས་ན༷་ལ༷ས་དེ༷་རྟག༷་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ལ་གལ༷་ཏེ༷་འགག༷ས་ན༷་ས་བོན་ཚིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལྟར་འག༷གས་པར་གྱུར༷་པ༷་ཞིག་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེས་ཇི༷་ལྟར༷་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་ཞེས་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་བར་དུ་རྒྱུ་ལས་ཉིད་གནས་མི་གནས་ལ་དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་རྩོད་པ་བཀོད་པའི་ལན་དུ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་སྐྱོན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་རྒྱུན་ཁས་ལེན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྫས་ཁས་བླངས་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོ་སྡེ་པའི་ཉེས་སྤོང་དང་། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཉེས་སྤོང་བརྗོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་མྱུ༷་གུ༷་སྡོང་བུ་སྦུབས་འཆའ་བ་ལོ་མ་ལ༷་སོག༷ས་པའི་རྒྱུ༷ན་གང༷་ནི༷། དང་པོའི་ས༷་བོ༷ན་ཡོད་པ་ལ༷ས་ནི༷་མངོ༷ན་པ༷ར་འབྱུང༷་ཞིང་། རྒྱུན་དེ༷་ལ༷ས་འབྲ༷ས་བུ༷་འབྱུང་བ་རྗེས་འགྲོ་དང་ས༷་བོ༷ན་ནི༷་མེ༷ད་ན༷་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ༷་ཡ༷ང་འབྱུང༷་བར་མི༷་འགྱུ༷ར་བས་ལྡོག་པ་སྟེ་དེའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྲུབ་བོ། །རྟག་ཆད་ཀྱི་
1-3-74b
ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བ་ག༷ང་ཕྱིར༷་ས༷་བོ༷ན་འགགས་པ་ལ༷ས་རྒྱུ༷ན་སྐྱེ་བ་ད༷ང་། རྒྱུན༷་འགགས་པ་ལ༷ས་འབྲས༷་བུ༷་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་ས༷་བོ༷ན་ནི་འབྲས༷་བུ༷འི་སྔོ༷ན་དུ་ངེས་པར་འགྲོ༷་བ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཆ༷ད་པ་མི༷ན་ལ་རྒྱུ་ས་བོན་འགགས་ཟིན་པས་རྟག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡིག་གི་སེ༷མས་ཀྱི༷་རྒྱུ༷ན་ནི༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷། སེམ༷ས་པ་སོགས་ཀྱི་ལ༷ས་ལས་མངོ༷ན་པ༷ར་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ལ། དེ༷་ལ༷ས་ལས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ༷་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བས་རྗེས་འགྲོ་དང་། སེམ༷ས་པའི་ལས་ལྟ༷་བུ་ཞིག༷་མེ༷ད་ན༷་འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ༷་ཡ༷ང་འབྱུང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་བའི་ལྡོག་པ་ངེས་སོ། །འདི་ལའང་ག༷ང་ཕྱིར༷་སེམ༷ས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལ༷ས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན༷་ད༷ང་ནི༷་རྒྱུན༷་ལ༷ས་འབྲས༷་བུ༷་བདེ་སྡུག་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། ལ༷ས་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷འི་སྔོ༷ན་དུ་འགྲོ༷་བ༷་ཡི༷་སྒོ་ནས་རྣམ་སྨིན་གྱི་དུས་སུ་འགགས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ཆ༷ད་པ་མི༷ན་ལ་རྟག༷་པའང་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལས་ལམ་དངོས་གཞི་བྱེད་བཞིན་པ་ལ་དཀར་པོའི་ལས་དང་། དེ་རྫོགས་པ་ལ་ཆོས་སམ། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ཕན་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་གསུམ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཆོས་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལེགས་བྱས་ཀྱི་ལས་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་དཀ༷ར་
1-3-75a
པོ༷འི་ལ༷ས་ཀྱི༷་ལ༷མ་དགེ་བ་བཅུ༷་པོ༷་ཆོ༷ས་སྒྲུབ༷་པ༷་ཡི༷་ཐ༷བས་ཡི༷ན་ཏེ༷་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ནི་སྐྱེ་བ་འདི༷་དང་གཞན༷་དུ༷་འདོ༷ད་པ༷འི་ཡོ༷ན་ཏན༷་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་རྣམ༷་པ་ལྔ༷འོ༷། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་འདོད་ཚུལ་ལ་གཉིས། གཞན་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རང་གི་འདོད་ཚུལ་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡེ་པ་གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ལྟའི་ལས་འབྲས་ལ་རྒྱུན་ཁས་ལེན་པའི་བརྟགས་པ་དེར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ལ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཉེས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་ས་མྱུག་སོགས་འདྲ་བར་རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ན། ས་ལུའི་ས་བོན་ལས་རང་གི་རིགས་མཐུན་ཁོ་ན་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། དགེ་སོགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་དེ་ཁོ་ན་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་གང་ཟག་གི་ལས་སེམས་པ་ལས་རང་གི་རྒྱུན་རིགས་འདྲ་ལས་རིགས་མི་མཐུན་གཞན་གྱི་བར་ཆོད་པ་མི་འཐད་ལ། ཆོད་ན་རྒྱུན་མེད་པར་ཐལ་བས་དེ་མི་འཐད་དོ་ཞེས། ག༷ལ་ཏེ༷་མདོ་སྡེ་པས་བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བའི་བ༷རྟགས་པ༷་དེ༷་ལྟ་བུར་འགྱུར༷་ཏེ་ཁས་ལེན་ན་རིགས་འདྲ་ལས་རིགས་མི་
1-3-75b
མཐུན་གྱིས་བར་བཅད་དུ་མེད་པ་སོགས་དེའི་ཉེས༷་པ༷་ཆེ༷ན་པོ༷་མ༷ང་པོ༷་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར༷་ལ་དེ༷་ལྟ༷་བ༷ས་ན༷་བརྟག༷ས་པ༷་དེ༷་ནི༷་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐྱོན་རྟག་ཆད་སྤོང་པའི་ལན་དུ་སྐབས་འདི༷ར་ནི༷་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ལན་ཇི་ལྟར་གདབ་ན་རང་བཟོ་སྤང་སྟེ་སངས་རྒྱས་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་གསུང༷་པ་ནི་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་ལས་བྱས་ཏེ་འགགས་ན་ཡང་། བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པ། བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེའོ། །ལས་བུ་ལོན་ལྟ་བུ་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་དཔང་རྒྱ་བཞིན་ནོ། །དཔང་རྒྱ་བཞག་ནས་ནོར་སྤྱད་ཀྱང་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ནོར་བདག་གིས་ནོར་སྐྱེད་དང་བཅས་པ་འགུག་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཞིག་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བས་ལས་བྱེད་པ་པོས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དཔང་རྒྱས་གཏོང་བ་པོ་ལ་ནོར་བཀུག་ཟིན་ནས་ཡིག་རོར་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། སླར་དེས་ནོར་འགུག་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་སྨིན་དབྱུང་ཟིན་ནས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་སླར་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ། འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་དང་ཟག་མེད་དེ་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་
1-3-76a
པ་བཞིའོ། །དེ་ཡང་དེ་དང་དེར་གཏོགས་པས་ཕྱེ་བས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་དུ་བཞག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་དུའང་བརྡའ་མི་སྤྲོད་དེ་ཞེས་ཟག་བཅས་མིན་པར་བཤད་པའང་ལས་ཟག་བཅས་མིན་པ་ལ་འདོགས་ཀྱི། སྤྱིར་ཟག་བཅས་ཏེ་དེ་སྤང་བྱ་ཡིན་པས་སོ་ཟེར། དེ་དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་མིན་ཏེ་ཆགས་བྲལ་དང་དགེ་རྩ་ཆད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པས་སོ། །ལས་སྤོང་བས་ཀྱང་དེ་སྤོང་བ་མིན་ཏེ། འཕགས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་སོ་སྐྱེའི་ལས་སྤངས་ཀྱང་། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོ་སྐྱེའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོད་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་བསྒོམ་པས་སྤོངས་ལ། ཀྱང་སྒྲས་འདས་ལམ་གྱི་ཁམས་ལས་འདས་ན་དེར་གཏོགས་ཀྱི་དེ་སྤོང་ངོ་ཞེས་དང་། ཁམས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་ཀྱང་སྤོང་ཞེས་བཤད་ལ། ཡང་ཀྱང་སྒྲས་ཟག་མེད་སྤོང་བྱ་མིན་པའང་ཡོད་དགོས་པས་དེ་སྟོན་ནམ་སྙམ། དེ་ལྟར་རང་ལུགས་སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ད༷ང་ར༷ང་རྒྱལ༷་ད༷ང་ཉན༷་ཐོ༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ག༷ང་གསུང༷ས་པ༷འི་བརྟག༷ས་པ༷་ག༷ང་ཞིག༷་འདི༷ར་ལས་འབྲས་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་འཐ༷ད་པ༷་དེ༷་ནི༷་ར༷བ་ཏུ༷་བརྗོ༷ད་པ༷ར་བྱ༷འོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། ཆུད་མི་ཟ་བའི་དཔེ་བསྟན་པ། དབྱེ་བ་དང་རང་བཞིན་བསྟན་པ།
1-3-76b
དཔང་རྒྱ་གང་དུ་གཏོགས་པ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཚུལ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ་ཇི༷་ལྟར༷་འཇིག་རྟེན་ན་བུ་ལོན་གྱི་དཔ༷ང་རྒྱ༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཆུད༷་མི༷་ཟ༷་བའི་ལ༷ས་ནི༷། བུ༷་ལོ༷ན་བཞི༷ན་དུ་རྣམ་སྨིན་འགུག་གོ། ཡང་ན། ཇི་ལྟར་བུ་ལོན་དཔང་རྒྱ་ལྟར། དེ་ལྟར་ལས་དང་ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་བུ་ལོན་ལྟ་བུ་ལས་དང་དཔང་རྒྱ་ལྟ་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ལས་ནི་བུ་ལོན་བཞིན་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་རྫས་འགགས་པས་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དཔང་རྒྱ་དང་འདྲ་བས་ཆུད་མི་ཟ་བས་དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་དང་བཅས་པ་འབྱིན་པས་ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ༷་ནི༷་ཁ༷མས་ལ༷ས་ཕྱེ་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་ཟག་མེད་དང་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་སྟེ། དེ༷་ཡ༷ང་ངོ་བོའམ་ར༷ང་བཞི༷ན་ནི་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀ་མིན་པས་ལུ༷ང་མ༷་བསྟ༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱིས་སོ་སྐྱེའི་ལས་མཐོང་སྤང་སྤོང༷་བ༷ས་ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་སྤང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་བསྒོམ༷་པ༷ས་སྤང༷་བ༷་ཉི༷ད་ཀྱང༷་ཡི༷ན་ལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་ཡང་སྔོན་ལས་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟ་བ་མི་སྤང་བ་དང་། ལས་འགགས་ཀྱང་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུན་མི་འཇིག་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རིམ་པ་ལྟར་འཕགས་པ་དང་བྱིས་པ་ལ་སྔར་བྱས་ཀྱི་ལས་དགེ་མི་དགེའི་
1-3-77a
ཆུད༷་མི༷་ཟ༷་བ༷་ཡི༷ས་ལ༷ས་ཀྱི༷་འབྲས༷་བུ༷་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེད༷་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ལས་མཐོང་སྤང་སྤོང༷་བ༷ས་དེའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྤང༷་བ༷་ད༷ང་། ལ༷ས་འཕོ༷་བ༷་སྟེ་ལས་རིགས་མི་མཐུན་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཡི༷ས་སྔ་མའི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུན་འཇི༷ག་པར་འགྱུར༷་ན༷་དེ༷་ལ༷་ལ༷ས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཇི༷ག་པ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་འཕྲད་པ་དང་། ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷འི་སྐྱོན༷་རྣམ༷ས་སུ༷་ནི༷་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཞེས། འཕགས་པ་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་མེད་པ་དང་། སོ་སྐྱེ་ལ་མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་ཐལ་བ་དང་། ལས་འབྲས་མེད་པར་ཐལ་བའོ། །བཞི་པ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཚུལ་ནི། འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་དེ་ཁམ༷ས་མཚུ༷ངས་པར་གྱུར་པའི་ལ༷ས་ནི༷་དགེ་སོགས་གང་རིགས་སམ་ཆ༷་མཚུང༷ས་པ་ད༷ང་། ཕན་ཚུན་ཆ༷་མི༷་མཚུང༷ས་པ༷་དགེ་མི་དགེ་ལྟ་བུ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་ཆུད་མི་ཟ་བ་དུ་མ་དེ༷་ནི༷་ཉིང༷་མཚ༷མས་སྦྱོར༷་བའི༷་ཚེ༷་སོ་སོར་བ་བཏང་ནས་ཁམས་དེའི་ཐོབ་པ་གཅི༷ག་པོ༷་ཁོ༷་ན༷་ཉིད་དུ་ཐོབ་སྟེ་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །མཐོ༷ང་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཚེ་འདི་ལ༷་ནི་ཟག་ཟག་མེད་དམ་དགེ་མི་དགེ་རྣམ༷་གཉི༷ས་པོ༷་སེམས་པ་དང་། བསམ་པ་ཀུ༷ན་གྱི༷་ལ༷ས་དང༷་། ལ༷ས་
1-3-77b
ཀྱི༷་ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ༷་ལས་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་ཐ༷་ད༷ད་པ༷ར་ནི༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུ༷ར་ཞི༷ང་ཚེ་འདིར་ཡོད་པའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་གིས་རྣམ༷་པ༷ར་སྨིན༷་པ་འབྱིན་པར་གྱུར་ཟིན་ཀྱང༷་ཁོ་རང་མི་འགག་པར་གན༷ས་པ༷་ཡི༷ན་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་ནུས་ཏེ་དཔང་རྒྱ་རོར་གྱུར་པ་ལྟར་རོ། །ཚེ་སྔ་མའམ་འདིའི་ལས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་མྱོང་གྱུར་ཡིན་ཀྱང་འདྲ་སྟེ། དེར་ཆུད་མི་ཟ་བ་འགག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཀྱང་རང་མི་འགག་པའོ། །དེ༷་ནི༷་ནམ་འགག་ན་འབྲས་བུ༷་འཕོ༷་བ༷་ད༷ང་ཤི༷་བ༷ར་གྱུར༷་ན༷་འགོ༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲས་བུ་འཕོ་བ་ནི་འགག་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་པས་བསྟན་ལ། ཤི་བ་ན་འགག་པ་ནི། དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ། གཅིག་པུ་ཐོབ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ལྔ་པ་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ནི། དེ༷་ཡི༷་རྣམ༷་དབྱེ༷་ཟ༷ག་མེ༷ད་ད༷ང་ཟ༷ག་པ་ད༷ང་བཅ༷ས་པ༷་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་གཉིས་ཡིན་པར་ཤེ༷ས་པར༷་བྱའོ༷། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཆུད་མི་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་ཞིང་དེ་ལ་བདག་གིས་སྟོང་པ་སོགས་བཤད་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། ཆུད་མི་ཟ་བ་དེས་ལས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་བཞི་བྱུང་བར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་
1-3-78a
གནས་པས་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པས་སྟོང་པ་དང་། ལས་འགགས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་ལྟ་བུ་མིན་པས་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་རུང་བས་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁོར་བར་འཐད་པ་དང་། ལས་རྣམ་སྨིན་གྱི་བར་དུ་གནས་པའི་རྟག་པ་མིན་པར་བྱེད་པའི་ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་རུང་བ་ད༷ང་ཚ༷ད་མེ༷ད་པ་ད༷ང་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་སོ་སོར་འཁོ༷ར་བ༷་རུང་བ་ད༷ང་ནི༷་རྟག༷་པ༷་མི༷ན་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ཆུད༷་མི༷་ཟ༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་ནི༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ལ་བཞི། རང་བཞིན་མེད་པས་རྟག་ཆད་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། རང་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལའང་གནོད་པ་བརྗོད་པ། བདེན་པར་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་བཞག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ཏེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ཁྱེད་དག་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་པས་དོགས་ནས་བསྲུང་པའི་
1-3-78b
ངལ་བར་རྩོལ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་ནས་དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་བར་དུ་སྡོད་ན་རྟག་པ་དང་། མི་སྡོད་པར་འཇིག་ན་ཆད་པར་འགྱུར་ཡང་། དེ་མེད་དེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་མི་འཐད་པར་གོང་གི་རིགས་པས་བསྟན་ཟིན་པས་སོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལ་དགོངས་ཞེ་ན། གང༷་གི་ཕྱིར༷་རྟག་ཆད་ཀྱི་གཞི་ཐ་སྙད་བརྫུན་པའི་ལ༷ས་ནི༷་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་འདི༷་ལྟར༷་ལས་དེ་ལ་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པ་དེ༷འི་ཕྱིར༷་ནའོ། །ག༷ང་ཕྱིར༷་ལས་དེ༷་ནི༷་རང་བཞིན་གྱིས་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི་རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ནམ་ཡང་ཆུད༷་ཟ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །སྐྱེས་ན་ཆུད་ཟ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལས་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལའང་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་གལ༷་ཏེ༷་ལ༷ས་ལ༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་ན་ནི་དེ་རྟག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷ར་ཐེ༷་ཚོམ༷་མེ༷ད་དེ། རང་བཞིན་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་འགྱུར་ན་ལ༷ས་ནི༷་བྱས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་རྟག༷་པ་ལ༷་བྱ༷་བ༷་འཇུག་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཅི༷་སྟེ༷་ལ༷ས་ནི༷་
1-3-79a
བྱར་མི་རུང་བས་ན་སུས་ཀྱང་ལས་མ༷་བྱས༷་ན༷་ཡང་འབྲས་བུ་མྱོང་ན་ནི་རྣམ་སྨིན་དེ་ལ་རྒྱུ་ལས་བྱས་པ་མེད་པས་མ༷་བྱས༷་པ༷་ཡི་རྣམ་སྨིན་ད༷ང་ཕྲ༷ད་པའི་འཇིག༷ས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར༷་ཏེ། སྲོག་གཅོད་གང་གིས་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་ལས་དེ་མ་བྱས་ཀྱང་ཡོད་པས་སོ། །ཚ༷ངས་པར་སྤྱོ༷ད་པ་ལ་གན༷ས་པ༷་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷འ༷ང་ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་བྱས་པར་ཡོད་པས། ཐམས་ཅད་ཚངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བས་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དང་གྲུབ་མཐར་འགལ་ལོ། །ཚངས་པ་ནི་མྱང་འདས་ལ། དེ་ཐོབ་པ་ཡི་སྤྱོད་པ་ལས་སོ། །མི་དགེ་བ་མ་བྱས་ཀྱང་ཕྲད་པའི་འཇིགས་པ་དོན་མེད་དུ་འོང་ན་ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་པའང་དོན་མེད་པ་སོགས་ལས་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དེ༷་ལ༷་སྐྱོ༷ན་དུ༷་མ་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ༷་སྙད༷་བུམ་སྣམ་བྱེད་པ་ཞིང་ལས་སོགས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཉི༷ད་ད༷ང་ཡ༷ང་འག༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷ར་ཐེ༷་ཚོམ༷་མེ༷ད་དེ་འབྲས་བུ་དེ་དག་མ་བྱས་པར་ཡང་ཡོད་པས་
1-3-79b
དང་གསར་དུ་ནམ་ཡང་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །གང་ཟག་བསོ༷ད་ནམ༷ས་ད༷ང་ནི༷་སྡིག༷་པ༷་བྱེ༷ད་པ༷འི་རྣམ༷་པ༷ར་དབྱེ༷་བ༷འ༷ང་འཐ༷ད་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་དགེ་སྡིག་ཐམས་ཅད། ཐམས་ཅད་ལ་ལྡན་པ་དང་གསར་དུ་བྱ་མི་ནུས་པས་སོ། །ལས་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་སྨིན་སྨིན༷་ཟིན་པར་གྱུར༷་པ༷་དག་ཀྱང་སླར་ཡང་ཡ༷ང་ད༷ང་ཡང༷་དུ༷་རྣམ༷་པར་སྨིན༷་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གལ༷་ཏེ༷་ལས་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས་ཡོ༷ད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེས་ན༷་ནི༷་ག༷ང་གི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་ལ༷ས་མ་ཉམས་པར་གན༷ས་པ་དེ༷་ཡི༷་ཕྱིར༷་ན་འབྲས་བུའང་མི་ལྡོག་གོ། གསུམ་པ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་གསུམ། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དགག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་དགག་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི།ལས་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གང་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་མི་སྲིད་དེ། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུའི་གོས་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། ཅི་ལ༷ས་འདི༷་ནི་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་མེད་པ་ཡིན་ལ༷་ཞེས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས། ཕྱོགས་ཆོས་ཉོན་མོངས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་ལས་ཀྱང་མེད་པར་
1-3-80a
གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་དེ༷་དག༷་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡ༷ང་དག༷་པར་ཡོད་པ་མི༷ན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་དེ་ལྟར་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཡ༷ང་དག༷་མི༷ན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ལ༷ས་ནི༷་ཡ༷ང་དག༷་པ་ཇི༷་ལྟར༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཚུལ་ནི། སྔར་སྐྱེ་བ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་བྱེད་དྲུག་པར་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་བཀག་ཟིན་པ་དང་། འོག་ཏུ་ཡང་། གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་སོགས་ཀྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཡོད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། ལ༷ས་ད༷ང་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ༷་དག༷་ནི༷་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་རྐྱེན༷་དུ༷་མདོ་ལས་བསྟན༷་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མིན་ཏེ། ག༷ལ་ཏེ༷་ལ༷ས་ད༷ང་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ༷་གཉིས་པོ་དེ༷་རང་བཞིན་སྟོང༷་པར་བསྟན་ཟིན་པས་ལུས༷་ལ༷་དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཇི༷་ལྟར༷་བརྗོ༷ད་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་ལས་ཉོན་གཉིས་པོ་སྟོང་ན་ལུས་ནི་དེ་དག་གི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ་མི་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་དགག་པ་ནི། ལས་ཡོད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པས་སོ། །ལས་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་སུས་
1-3-80b
ལོངས་སྤྱོད་དེ་ནམ་མཁའི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་དེ་འདི་ལྟར་ཟ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་མ༷་རི༷ག་པས་བསྒྲིབ༷ས་པ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་གང༷་ཞིག་ཡུལ་ལ་སྲེ༷ད་པའི་འཆིང་བ་དང་ལྡན༷་པ་དེ༷་ནི༷་ཟག་བཅས་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཟ༷་བ༷་པོ༷་ཡིན་ལ་ཟ་བ་པོ་དེ༷་ཡ༷ང་ལས་བྱེ༷ད་པོ་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཐ་དད་པ་མི༷ན་ཞི༷ང་ཟ་པོ་དེ༷་ཉི༷ད་ལས་བྱེད་པོ་དེ༷་ཡ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་ལས་བྱེད་པ་དང་རྣམ་སྨིན་དུས་མཉམ་མི་སྲིད་ལ། བྱེད་པོ་ལས་གཞན་དུ་སྨིན་པར་མི་སྲིད་པས་སོ་སྙམ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པས་ལས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་དེ་ག༷ང་གི༷་ཕྱིར༷་ན༷་ལ༷ས་འདི༷་ནི༷་རྐྱེན༷་ལ༷ས་བྱུང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་པར་རྐྱེན་བརྟགས་པར་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ཞི༷ང་རྐྱེན༷་མི༷ན་པའི་རྒྱུ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷་ལས་དང་བྱེད་པོ་བརྟགས་པར་བཀག་ཟིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་ལས་མེད་དོ། །དེ་མེད་པས་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་ལ་གལ༷་ཏེ༷་བྱ༷་རྒྱུ་ལ༷ས་ད༷ང་དེ༷་བྱེ༷ད་པོ་གཉིས་ཀ་མེ༷ད་ན༷་ལ༷ས་ལས་སྐྱེས༷་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་ནམ་མཁའི་ལྗོན་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ། །ཅི༷་སྟེ༷་བཟའ་བྱ་འབྲས༷་བུ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་ཟ༷་བ༷་པོ༷་དེ་ལྟ༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་ཅེས་སོ། །བཞི་
1-3-81a
པ་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་བཞག་པའི་ཚུལ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྣམ་པར་བཞག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་རང་གིས་མྱོང་བར་གསུངས་པ་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་ཁྱོད་མེད་པ་པོའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སུ་བཀག་ནས་གཉིས་མེད་པའི་ལམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལས་འབྲས་བྱེད་པོ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་མིན་ཏེ། འདི་དག་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་མི་འཐད་སྙམ་ན། རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་ཀྱི། རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དཔེས་བསྟན་པ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་སྟོན་བྱེད་པ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིས། །སྤྲུལ་ཞིང་སྤྲུལ་པའང་གཞན་སྤྲུལ་བྱེད། །སྤྲུལ་པ་དེས་ཀྱང་གཞན་དག་ལྟར། །དེ་བཞིན་བྱེད་པོས་ལས་བྱས་གང་། །དེ་ཡང་
1-3-81b
སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན། །ཞེས་འབྱུང་། འདིར་ཇི༷་ལྟར༷་སྟོན༷་པ༷ས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ༷་པ༷་ནི༷་རྫུ༷་འཕྲུལ༷་ཚད་མེད་པ་ཕུན༷་ཚོ༷གས་ཀྱིས༷་རྩ་བའི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ༷་ཞི༷ང་། སྤྲུལ༷་པ་དེ་སྤྲུལ་ཟིན་པ་ན། སླར་ཡང་གཞན་ཞིག་སྤྲུལ་པ་ཞེས་ལན་གཉིས་པ་ཉིད་དུ་ཚིག་གསལ་ལས་སོ། །ཡང་ན་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་གཞན་ཞིག་སྤྲུལ་ལ། ཉིང་སྤྲུལ་དེས་སླར་ཡང་སྤྲུལ་པ་དེ་སུམ་བརྒྱུད་བྱས་ནས་སྤྲུལ་པ་གསུམ་པོ་བྱེད་པོ་ལས་རྣམ་སྨིན་གསུམ་ལ་སྦྱར་རོ། །སྤྲུལ༷་པ༷་དེ༷་དག་གིས་སླར་ཡ༷ང་སྤྲུལ༷་པ༷་གཞན་ཞིག་སྤྲུལ་པ་ན༷། ཉིང་སྤྲུལ་དེས་ཀྱང་སླར༷་ཡང༷་གཞ༷ན་ནི༷་སྤྲུལ༷་པ༷་ལྟར༷་དེ༷་བཞི༷ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་བྱེ༷ད་པོ༷་དེ༷་དང་ལ༷ས་ག༷ང་བྱས༷་པ༷འ༷ང་སྤྲུལ༷་པ༷འི་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷ན། དཔེ༷ར་ན༷་བྱེད་པོ་ལྟ་བུ་སྤྲུལ༷་པ༷ས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་སྤྲུ༷ལ་གཞ༷ན་ཞི༷ག་སྤྲུལ༷་པ༷་མཛ༷ད་པ༷་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ༷་དེ་ལྟར་ན་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་དང་ལ༷ས་ད༷ང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུ༷ས་ཁོག་པ་རྣམ༷ས་ད༷ང་ལས་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་གང་ཟག་ད༷ང་རྣམ་སྨིན་རྒྱུན་སོགས་འབྲས༷་བུ༷་དག༷་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་སྣང་བ་དྲི༷་ཟ༷འི་གྲོང༷་ཁྱེར༷་ལྟ༷་བུ༷་ད༷ང་། སྨི༷ག་རྒྱུ༷་དང་། རྨི༷་ལ༷མ་གྱི་སྣང་བ་འདྲ༷་བ༷་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལ༷ས་དང་འབྲས་བུ་བརྟག༷་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་བདུ༷ན་པ༷འོ༷།། །།
1-3-82a
༈ །།
第十八辨己与法品
བཅོ་བརྒྱད་པ་བདག་དང་ཆོས་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། གཟུགས་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་།རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་རྫུན་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པས། དེ་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ཟད་པ་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་འཇིག་ལྟ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས། དེ་ལ་བརྟགས་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སློབ་པའི་འབྲས་བུའོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། བདག་དང་བདག་གི་བ་དགག་པ་དང་། འཛིན་པ་ཟད་པས་གྲོལ་བ་ཐོབ་ཚུལ་དང་། ལུང་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱང་གིས་ཀྱང་རབ་བྱེད་བཅོ་
1-3-82b
བརྒྱད་པ་འདི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུར་གསུངས། དེ་ལ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་བདག་དེ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡོད་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟགས་པ་དང་མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟགས་པ་སོགས་སུ་ཕྱོགས་ལྔར་བརྟགས་ཀྱང་འདིར་དེ་དག་གི་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བརྟགས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལྟར་ན་ག༷ལ་ཏེ༷་ཕུ༷ང་པོ༷་ལྔ་པོ་འདི་བད༷ག་ཡི༷ན་ན༷་བདག་ཀྱང་སྐྱེ༷་བ་ད༷ང་འཇི༷ག་པ༷་ཅ༷ན་དུ༷་དང་མང་པོར་དང་ཉེ་བར་ལེན་པོ་མིན་པའང་འགྱུ༷ར་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ༷་ཏེ་བདག་ཕུང༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ལ༷ས་གཞ༷ན་ཡིན་ན་ཕུང༷་པོ༷འི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་ཡང་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། འདོད་ན་བདག་དངོས་པོར་མེད་དེ་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཐལ་ལོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །རྟག་པ་ལ་བདག་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་རྩོམ་པ་སོགས་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་བད༷ག་གི་ངོ་བོ་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཕུང་སོགས་བད༷ག་གི༷་བ་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེ་བདག་ལ་རག་ལས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་བད༷ག་ད༷ང་བད༷ག་གི༷་བའི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི༷་
1-3-83a
བ༷འི་ཕྱིར༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་ང༷ར་འཛི༷ན་པ་དང་ང༷་ཡི༷ར་འཛི༷ན་པ་གཉིས་ཀ་ལྡོག་སྟེ་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡོད་ལ། དེས་ན་བདག་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ང༷ར་འཛི༷ན་པ་དང་ང༷་ཡི༷ར་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པར་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ཡ༷ང་བདག་ཕུང་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་མི་སྲིད་པས་བདག་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་ང༷ར་འཛི༷ན་པ་དང་ང༷་ཡི༷ར་འཛི༷ན་པ་མེ༷ད་པ༷ར་གང༷་གི༷ས་མཐོ༷ང་བ༷ས་རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་ཀྱང་མི༷་མཐོ༷ང་ངོ༷་། །དེས་ན་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་མཐོང་བ་དེས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་མཐོང་ཞིང་འཇིག་ལྟ་སྤོང་མི་ནུས་ཞེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་ལྟའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པས་ཉེར་ལེན་ཀུན་ཟད་ནས་ལས་མི་བསོགས་ལ། དེས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལས་ཉོན་མོངས་དང་དེ་རྣམ་རྟོག་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་དེ་ཡང་སྡུག་མི་སྡུག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་ནི་
1-3-83b
ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་བུམ་སྣམ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད། རྙེད་མ་རྙེད་སོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྤྲོས་པ་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པ་ལས་སྐྱེའོ། །བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དེ་དག་དེའི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མེད་པས་འདི་བུ་མོའི་སྙམ་པའི་སྤྲོས་པ་མི་སྐྱེ་ལ་དེ་མེད་པས། དེ་ལ་གཙང་བདེ་སོགས་དང་ཡིད་འོང་གི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་མེད་པས་དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ། དེ་མ་སྐྱེས་ན། དེ་ལ་རེག་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་མི་རྩོམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས། ན༷ང་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ད༷ང་། ཕྱི་རོ༷ལ་མ་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ཉི༷ད་དག༷་ལ༷་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བད༷ག་ད༷ང་བད༷ག་གི༷འོ་སྙམ༷་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ་ཟ༷ད་ན༷་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་བརྟུལ་མཆོག་འཛིན་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ༷་བཞི་པོ་འག༷ག་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་ཉེར་ལེན་དེ༷་ཟ༷ད་པ༷ས་ན༷་ཡང་སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེ༷་བ༷་ཟ༷ད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ༷ས་ད༷ང་ཉོན་མོ༷ངས་གཉིས་པོ་ཟ༷ད་པ༷ས་ན་དེ་ལ་ཐ༷ར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལ༷ས་ད༷ང་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ་ནི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ༷་རྟོག༷་ལ༷ས་སྐྱེ་ལ་རྣམ་རྟོག་དེ༷་དག༷་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་
1-3-84a
མཚན་མའི་སྤྲོས༷་པ་ལ༷ས་སྐྱེའོ། །སྤྲོས༷་པ༷་ནི༷། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་དེ་མ་དམིགས་པར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སོགས་སྟོང་པ༷་ཉི༷ད་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས༷་འག༷ག་པ༷ར་འགྱུ༷ར་རོ། །དེ་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་མ་བཀག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མ་བཟུང་ཡང་། དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་བཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་མི་ལྡོག་ལ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་མེད་དུ་ཆུག་ཅིང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་རྟོག་ཀྱང་། བདག་མེད་དང་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་མི་འགོག་པས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཙམ་ཁེགས་ཀྱི། དེ་མིན་སྤྲོས་པ་སྣ་གཅིག་མི་འགོག་གོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་བོང་རྭ་མེད་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །བདེན་མེད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་བཅད་པའི་མཚན་མར་བཟུང་ནས། བདེན་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཅིག་ཡིན་ལ། དེས་བུམ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མི་ཁེགས། དེས་ན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། 
1-3-84b
མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས། སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་གི་སྤྲོས་བྲལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་སྤྲོས་པ་ཞིག་བློ་ཡུལ་དུ་ཡོད་ཕྱིན། དེའི་ཟློག་ཕྱོགས་མི་འཛིན་མོད། དེས་རང་ལས་གཞན་པའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་མི་ཁེགས་པས། བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པའང་སྤྲོས་པ་ལས་མ་འདས་སོ། །མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ། དམིགས་མེད་དང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འདྲའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་ན། ཁས་ལེན་དང་དམིགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་དགག་སྒྲུབ་བསལ་བཞག་ཅི་བྱས་ཀྱང་། སྤྲོས་པ་ལས་མི་འདའ་བས་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྲོས་པ་ནི་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་དང་།བདེན་གྲུབ་ནི་སྤྲོས་པའི་བྱེ་བྲག་ལོག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བདེན་མེད་དང་མཚན་མེད་ལ་ཁྱད་ཆེ་བ་འདི་ཤེས་པ་གལ་ཆེ། ཆོས་སུ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མ་ཡིན། དེ་སྟོང་པར་གྲུབ་ན་གཙང་མི་གཙང་ཞེས་རྟོག་པས་ཆོས་དེ་དེའི་ངོ་བོར་མི་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གྲུབ། དེ་གྲུབ་ན་ཆོས་དེ་དང་དེ་ལ་བླང་དོར་གྱི་སྨོན་པ་མེད་པ་འབྱུང་བས་འདི་གནད་གལ་ཆེ་
1-3-85a
གལ་ཆེའོ། །གསུམ་པ་ལུང་འགལ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་ལ་ང་དང་ང་ཡིར་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་སྙམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས། །ཞེས་དང་། བདག་གཟུགས་མ་ཡིན་སོགས་གསུངས་པས་དེའི་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐབས་འགའ་ཞིག་དུ། མེད་ལྟ་རྒྱང་འཕེན་སོགས་དཀྲི་ཆེད་བད༷ག་གོ༷་སྟེ་བདག་ཡོད་དོ་ཞེ༷ས་ཀྱང༷་བརྟག༷ས་པར་གྱུར༷་ཅི༷ང་འཇིག་ལྟ་ལ་གནས་པ་དགག་ཆེད་བད༷ག་མེ༷ད་ཅེས༷་ཀྱང༷་བསྟན༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ལ། གང་དག་སྔོན་གོམས་པའི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་མྱང་འདས་ལ་ཉེ་བ་བདག་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་གཏིང་དཔོགས་པར་ནུས་པ་གདུལ་བྱ་མཆོག་ལ་སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་བད༷ག་ད༷ང་ནི༷་དེའི་དགག་བྱ་བཅད་པའི་བད༷ག་མེ༷ད་
1-3-85b
གཉིས་ཀའང་འག༷ལ་མེ༷ད་ཅེས༷་ཀྱང༷་བསྟ༷ན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ལྟ་ཡང་དག་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་ཀྱང་ཡང་དག་མིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་བདག་འགའ་ཡང་མེད་ལ་བདག་མེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། འོད་སྲུང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་སོགས་གསུངས་སོ། །རིན་ཕྲེང་ལས། དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་མེད་པ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད། །བདག་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་ནི། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཟློག །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་གདུལ་བྱ་དམན་པ་དང་བར་མ་མཆོག་གི་རིམ་པ་ལྟར་གསུང་ཞེས་ཚིག་གསལ་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ལྷས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་བྱ་སྟེ། །ཐ་མ་ལྟ་གཞི་ཀུན་བཟློག་པ། །གང་གིས་དེ་ཤེས་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། མདོ་ལས། བརྡའ་སྤྲོད་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའང་སློབ་འཇུག་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་
1-3-86a
རྒྱས་སེམས་ཅན་ལ། །ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ལས། བདག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད། བདག་མེད་དོ་ཞེས་སོགས་དང་། ཕུང་འདི་སྟོང་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་མ་བསྟན་ན། ཇི་ཞིག་བསྟན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སོགས་འདིར་བརྗོད་བྱ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ནའང་། གང་ཚེ་བརྗོད་བྱ་ཚིག་དག་གི་ཡུལ་ཡོད་པ་མིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་མེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེར་ཚིག་དག་འཇུག་ན་ཡང་དེ་མེད་པས་སོ། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་ཅེ་ན། སྐྱེ་འགགས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ཆར་ཡང་བྲལ་བས་སོ། །དོན་དུ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱལ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་ཐབས་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བར་མ་བྱས་ན་སུས་ཀྱང་དེ་མངོན་སུམ་བྱར་མི་ནུས་པས། དང་པོར་འཇིག་རྟེན་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་རབ་དབྱེ་སོགས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་
1-3-86b
ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པ་ལྟར་དེ་དང་མཐུན་པར་ཡང་དག་པའོ་ཞེས་དང་པོ་སྟོན་ཅིང་། དུས་ཕྱིས་དེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་སྒྲིབ་པའི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་མ་སྤང་བ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུབ་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་མིན་པར་སྟོན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ལ་སྟོན་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་བསྟན་བྱ་བརྗོ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་ལྡོག༷་པ༷་བརྗོད་བྱ་ཅི་ཡང་མ་བསྟན་པ་སྟེ༷། རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་དམིགས་བྱའི་སེ༷མས་ཀྱི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལྡོག༷་པ༷ས་སོ༷། །ཅི་ཕྱིར་ལྡོག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ད༷ང་མ༷་འག༷གས་པ༷་ཡི་ཆོས༷་ཉི༷ད་དེ་མྱ༷་ངན༷་ལས་འད༷ས་པ་དང༷་མཚུང༷ས་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། ཐོག་མར་དབང་རྟུལ་རིམ་གྱིས་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་སོགས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ཡ༷ང་དག༷་པར་བདེན་ནོ་ཞེས་བསྟན། ཕྱིས་དེ་ལ་ཞེན་པ་སྤང་ཕྱིར་ཡ༷ང་ད༷ག་མི༷ན་པར་ཡང་བསྟན། དེ་གཉིས་འགའ་བ་སྤང་ཕྱིར་དབང་འབྲིང་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡ༷ང་ད༷ག་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡང་དག༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བསྟན། དབང་རབ་ལ་སྤྲོས་མཐའ་ཀུན་བསལ་ཕྱིར་ཡ༷ང་དག༷་མི༷ན་པ་ཡང་མི༷ན་ལ་ཡ༷ང་དག༷་ཀྱང་མི༷ན་ཞེས་ཐོག་མ་ནས་མཐའ་ཀུན་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ༷་ནི༷་
1-3-87a
སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམས་པར་རྗེས༷་སུ་བསྟན༷་པ༷འམ་རིམ་གྱིས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའོ༷། །དེ་ལྟར་གང་དག་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཞོགས་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་རྟོགས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ཅིག་ཅེ་ན། རྟགས་དཔེ་སོགས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པས་ཇི་བཞིན་ཤེས་མི་ནུས་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་དེ་མེད་པར་བསྟན་པས་རབ་རིབ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལྟར་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་མི་ནུས་ཀྱང་། འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་རྟོག་གོ། རབ་རིབ་སེལ་བའི་སྨན་གྱིས་རབ་རིབ་ཟད་ན་དེའི་གན༷ས་ཚུལ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་སྟོན་མོད་ཀྱི། དཔེ་དང་རྟགས་དང་སྒྲ་སོགས་གཞ༷ན་ལ༷ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེ༷ས་པ་མི༷ན་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་མཐའ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཞི༷་བ༷་ད༷ང་། འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངག་གི་སྤྲོས༷་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷ས་མ༷་སྤྲོས༷་པ༷་དང་། གང་
1-3-87b
ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་བཞིན། དམིགས་བྱའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ༷་རྟོག༷་གང་ཡང་མེ༷ད་པ་དང་། འདི་ལ་དོ༷ན་ཐ༷་ད༷ད་པ་སོ་སོར་མེ༷ད་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷་ཞེས་དེ་འཕགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྗེས་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་ག༷ང་ལ༷་བརྟེ༷ན་ཏེ༷་ག༷ང་འབྱུང༷་བ༷། མྱུ་གུ་དེ༷་ནི༷་རེ༷་ཞིག༷་ས་བོན་དེ༷་ཉི༷ད་མི༷ན་ལ་ས་བོན་དེ༷་ལ༷ས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞ༷ན་པ༷འ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་པའི༷་ཕྱིར། དེ༷་ཕྱིར༷་ཆ༷ད་པ་མི༷ན་ལ་རྟག༷་པའང་མ༷་ཡི༷ན་པ་དེ་ནི་སང༷ས་རྒྱས༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི་མགོ༷ན་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་བསྟན༷་པ༷་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་གཏན་དུ་གཅོད་པའི་བདུ༷ད་རྩིར༷་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་དེ་ནི་དོ༷ན་གཅི༷ག་མ༷་ཡི༷ན་ཐ༷་ད༷ད་པའང་མི༷ན། ཆ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་རྟག༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་མཐའ་ཀུན་དང་མཆོག་ཏུ་བྲལ་བའོ། །དེ་ཡང་ས་མྱུག་གཅིག་མིན་ཏེ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་ས་བོན་མྱུ་གུར་འཕོས་པའི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མིན་ཏེ་ས་བོན་མེད་པར་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་
1-3-88a
ཕྱིར་ས་བོན་ཞིག་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དོ། །དོན་དུ་མཁའ་ལྟར་ཞི་བ་ལ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ལྟ་བུ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རེག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ལ་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རང་དོན་ཞི་བདེ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ལ་ཞུགས་ན་རྒ་ཤི་གཏན་དུ་འཇོམས་པའི་མྱང་འདས་ནི་ལམ་འདི་ཁོ་ནས་སྦྱིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དགེ་རྩ་མ་སྨིན་པའི་ཚེ་འདི་ལ་ཐར་བ་མཐོང་ནའང་། འདིར་གོམས་པའི་རྒྱུ་སྟོབས་ཀྱིས་ཚེ་གཞན་དུ་ངེས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་ཅེས་སོ། །དེར་མ་ངེས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་སོགས་རྒྱུ་མི་ཚང་བ་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པ་བཟློག་པ་ལ་ནམ་ཡང་མ་ངེས་པའམ་བསླུ་བ་མེད་དེ། རྫོ༷གས་པའི་སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་མ༷་བྱུང༷་ཞི༷ང་ཉན༷་ཐོ༷ས་རྣམ༷ས་ནི༷་
1-3-88b
ཟ༷ད་པར་གྱུར༷་ཏེ་མ་བཞུགས་ཀྱང༷་། སྔོན་གོམས་པས་ར༷ང་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི༷་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ནི༷་སྟོན༷་པ༷་པོ་གཞན་མེ༷ད་པ་ལ༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་སྐྱེ༷་བའམ་ཡང་ན་རྟེན་པ་སྟེ་རྐྱེན་གཞན་བཤེས་གཉེན་ཚོལ་བ་སོགས་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །འདིས་མཚོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོབས་ཆེ་བས་བདུད་རྩི་འདི་དང་ཕྲད་ན་ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅེས་བསྟན་པའོ། །དེས་ན་ལུས་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། བྱང་སེམས་རྟག་ངུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཇི་ལྟར་བཙལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཚུལ་དེ་ལྟ་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ནི། དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་ཞེས་སོགས་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ལ་བརྟགས་པའི་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེས་རིམ་པས་སངས་རྒྱ་བ་ལ་གེགས་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་ལ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེའོ། །རང་རྒྱལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི། གོང་དུ་བདག་བརྟགས་པའི་བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་ཟད་ཀྱི་དེ་ཙམ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རབ་བྱེད་འདི་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་གནད་སྙིང་པོར་དྲིལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐར་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་པའི་སྒོམ་རིམ་དང་། དེ་མན་ཆད་ནས་རྟག་མ་ཡིན་
1-3-89a
ཞེས་པའི་བར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཐུན་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག༷་ད༷ང་ཆོས༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅོ༷་བརྒྱ༷ད་པ༷འོ༷།། །།
第十九辨时季品
༈ བཅུ་དགུ་པ་དུས་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། ཡུམ་ལས། འདས་པ་མི་དམིགས། མ་འོངས་པ་མི་དམིགས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་དམིགས། ཞེས་སོགས་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དངོས་པོ་ཡོད་དེ། དེ་དུས་གསུམ་དུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དུས་གསུམ་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དུས་ཀྱི་ངོ་བོ་དགག་པ་དང་། དུས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དུས་གསུམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་དང་། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདས་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་དགག་པ་དང་། ལྷག་མ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང་། མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང་། དོན་བསྡུ་
1-3-89b
བའོ། །དང་པོ་ནི། དུས་མ་གྲུབ་སྟེ། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་འདས་དུས་ལ་ལྟོས་སམ་མི་ལྟོས། དང་པོ་ལྟར་ན། ད༷་ལྟར༷་བྱུང༷་བ༷་དང་། མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ག༷ལ་ཏེ༷་འད༷ས་པའི་དུས་ལ༷་ལྟོས༷་པར་གྱུར༷་ན༷་ད༷་ལྟར༷་བྱུང༷་བ་ད༷ང་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་འད༷ས་པ༷འི་དུས༷་ན༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །ཡོད་ན་དེ་གཉིས་འདས་པར་ཐལ་ལོ། །ད༷་ལྟར༷་བྱུང༷་བ་ད༷ང་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་གལ༷་ཏེ༷་འདས་པའི་དུས་དེ༷་ན༷་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་ན༷་ད༷་ལྟར༷་བྱུང༷་བ་ད༷ང་མ༷་འོ༷ངས་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་འདས་པ་དེ༷་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་གང་ལྟོས་པ་ཉིད་མེད་པར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ཞེས་པ། མི་ལ་བརྟེན་པའི་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ནོ། །བུམ་སོགས་དངོས་པོ་སྐྱེས་ལ་འགགས་པ་འདས་པ། སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ་ད་ལྟ་བ། འབྱུང་རུང་མ་བྱུང་བའམ་བདག་གི་དངོས་པོ་མ་རྙེད་པ་མ་འོངས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ད་ལྟའི་བུམ་པ་གཅིག་ལ། འགག་གནས་འབྱུང་རུང་གི་ཆ་ནས་བཏགས་ཀྱི་དུས་རང་གི་ངོ་བོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འད༷ས་པ༷་ལ༷་ནི༷་མ༷་ལྟོས༷་པ༷ར་གྲུབ་སྙམ་ན། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པ་དེ༷་གཉི༷ས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། 
1-3-90a
ལྟོས་མ་ལྟོས་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་ད༷་ལྟར༷་བྱུང༷་བ༷་ད༷ང་མ༷་འོ༷ངས་པའི་དུས༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྷག་མ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ནི།དཔྱད་པའི་རི༷མ་པ༷འི་ཚུ༷ལ་ནི༷་འདི༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དུས་ལྷག༷་མ༷་གཉི༷ས་པོ༷འང་དཔྱད་ཚུལ་བསྣོར༷་བ༷་ད༷ང་སྟེ། འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་པ། གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་ལྟོས་ན་སོགས་དང་། འདས་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི། གལ་ཏེ་མ་འོངས་ལྟོས་གྱུར་ན་ཞེས་སོགས་དང་། དེ་ཡང་དུས་དེ་དག་དུས་མཉམ་དུ་ཕྲད་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ན་རང་དུས་སུ་ལྟོས་པའམ། ལྟོས་རྒྱུ་གཉིས་པོ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ལྟོས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་ཚུལ་ནི། དུས་གསུམ་ལ་དཔྱད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་མཆོ༷ག་ད༷ང་ཐ༷་མ༷་འབྲི༷ང་ལ༷་སོ༷གས་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སོགས་སྒྲས། དགེ་སོགས་གསུམ། སྐྱེ་གནས་མི་རྟག་སྔོན་དབུས་ཕྱི་མཐའ། འདོད་སོགས་ཁམས། སློབ་མི་སློབ་གཉིས་མིན་སོགས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་གྲངས་གཅི༷ག་ལ༷་སོ༷གས་པ༷འ༷ང་གཉིས་དང་མང་པོ་དག་སྡུད་དེ། དེ་
1-3-90b
ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་མི་ལྟོས་པ་གང་ལྟར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚུལ་དུ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་དང་ཐ་མ་དག །གལ་ཏེ་འབྲིང་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན། །སོགས་བསྒྱུར་ནས་ཤེ༷ས་པ༷ར་བྱ༷འོ། །གཉིས་པ་དུས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ནི། དུས་ཡོད་དེ་དེའི་ཚད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གང་མེད་པ་ལ་ཚད་མི་སྲིད་དེ། རི་བོང་རྭའི་རིང་ཐུང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ནས་ལོ་བསྐལ་བའི་བར་དུ་དབྱེ་བས་ཚད་དང་ལྡན་པས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཚད་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་ཀྱང་། དེ་མེད་དེ། དུས་ཞེས་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་འགགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དུས་དེ་ནི་དེ་དག་སྔ་ཕྱིའི་གཞིར་གནས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཚད་ཀྱིས་དེ་གསལ་བར་བྱས་ཀྱང་རུང་མོད། ཚད་མི་གནས་པའི་དུས་ནི་ཚད་ཀྱིས་མི་འཛིན་ལ། གནས་པ་བཟུང་བྱ་ཚད་ཉིད་ལས་ཐ་དད་དུ་མི་གནས་པས་སམ། དངོས་པོ་མི་གནས་པ་ཚད་ཀྱིས་བཟུང་མི་རུང་ལ། གནས་པ་སྐད་ཅིག་སོགས་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་སོ། །སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་ཚད་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་དུས་དེ་མི་གནས་ན་ནི། དེ་ཚད་ཀྱིས་འཛིན་པར་མི་རུང་ལ། བཟུང་བྱའི་དུས་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་
1-3-91a
གནས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེའང་ཆ་དཔྱད་ན་གཟུང་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་མི༷་གན༷ས་པ༷ས་ཚད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་དུས༷་ནི༷་སྐད་ཅིག་སོགས་ལས་ལོགས་སུ་ཚད་མས་འཛི༷ན་པར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ། །སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ག༷ང་ཞི༷ག་གཟུང༷་བ༷ར་བྱ༷་བ༷འི་དུས༷་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་སོ༷གས་ཀྱིས་འགགས་པས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་གན༷ས་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ས་ཚད་ཀྱི་གཞིར་མ༷་བཟུང༷་དུས༷་ནི༷་ཚད་ཀྱི་གཞིའོ་ཞེས་ཇི༷་ལྟར༷་གད༷གས་ཏེ་རི་རྭའི་ཚད་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་དུས༷་ཞེས་བྱ་བ་ནི༷་དངོ༷ས་པོ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན༷་ཏེ༷་རྒྱུ་མཚན་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པ་ལ་དུས༷་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །དུས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་སོགས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟག་པ་ཞིག་མེད་པ་བདེན་ཏེ་འདུ་བྱེད་གཟུགས་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་དུས་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནའང་དངོ༷ས་པོ༷་ཉིད་ནི་འག༷འ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དུས༷་ལྟ༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྟེན་དངོས་པོ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དུས༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བཅུ༷་དགུ༷་པ༷འོ༷།། །།
1-3-91b
第二十辨和合品
༈ ཉི་ཤུ་པ་ཚོགས་པ་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྙེད་མང་། །ཚོགས་པ་ཡིན་ལ་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དངོས་པོ་ཚོགས་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དུས་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་ནི། ས་བོན་དང་འབྱུང་ལྔ་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དགག་པ་དང་། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཚོགས་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་དང་། དུས་མཉམ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་དང་། ཚོགས་པ་ཕྱི་མ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཞིག་
1-3-92a
སྐྱེའམ། མི་གནས་པ་ཞིག་སྐྱེ། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་དང༷་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་འབྲས་བུ་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་། དེ་ཡང་ཚོག༷ས་པ་དེ་དག་ལ༷་འ༷བྲས་བུ༷་དེ་སྔར་ཡོ༷ད་པ་ཞིག་ན༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བར་རུང་སྟེ་རྒྱུའི་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པས་ཚོགས་པ་ལས་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་སྟེ། མཁར་གཞོང་ན་ཡོད་པ་མཁར་གཞོང་གིས་བསྐྱེད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་རྒྱུ༷་ད༷ང་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་འབྲས་བུ་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཞིང༷་དེ་ཡང་ཚོག༷ས་པ་དེ་དག་ལ༷་འབྲས༷་བུ༷་དེ༷་སྔར་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཚོག༷ས་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྐྱེ༷་སྟེ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པ་མིན་པས་བྱེ་མ་དག་གི་ཏིལ་མར་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་ད༷ང་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚོ༷གས་པ་ལ༷་འབྲས༷་བུ༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ན༷་ནི༷་ཚོག༷ས་པ་དེ་ལ༷་འབྲས་བུ་འདི་ཞེས་ཚད་མས་གཟུང༷་དུ༷་ཡོ༷ད་པར་རི༷གས་ན༷་ཚོ༷གས་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གཟུང༷་དུ༷་མེ༷ད་དེ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་དེ་སྲིད་དུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་ཡོད་པར་ཅིས་མངོན། རྗེས་དཔག་དང་དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། 
1-3-92b
གང་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རྗེས་དཔག་གིས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་གང་ཡོད་པའང་མི་སྐྱེ་བས་གནོད་དོ། །འོ་ན་ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་དང་རྗེས་དཔག་དང་འགལ་བས་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པའང་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ན་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་འགོག་གོ། དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། གཞན་གྱི་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་བརྟགས་པ་སེལ་ཏེ། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་བསལ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་ད༷ང་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཚོག༷ས་པ་ལ༷་འབྲ༷ས་བུ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་རྒྱུ༷་རྣ༷མས་ད༷ང་ནི༷་རྐྱེན༷་ད༷ག་ཀྱང༷་རྒྱུ༷་རྐྱེན༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་གཞན་རྣམས་དང་མཚུང༷ས་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་སུ་ལའང་འབྲས་བུ་མེད་པས། སོལ་བ་དང་ས་བོན་མྱུ་གུའི་རྒྱུར་མཚུངས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ཆོག་གི་གཏན་ཚིགས་ཅི་དགོས་
1-3-93a
ཟེར་ན། མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་འཐད་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན་པས་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་འབྲས་བརྟགས་ན་མེད་ཀྱང་ག༷ལ་ཏེ༷་ཚོགས་པ་ལ་མེད་ཀྱང་རྒྱུས༷་ནི༷་རང་གི་འབྲས༷་བུ༷་ལ༷་དངོས་སུ་མིན་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་ཕན་བཏགས་པའི་རྒྱུ༷་ཡི་ནུས་པ་བྱི༷ན་ན༷ས་ནི༷་རྒྱུ་དེ་འག༷ག་པར་འགྱུ༷ར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་ཡིན་པར་ནི་ཁས་བླངས་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་འཐད་ལ། དེས་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་མ་བཏགས་ན་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བས། རྒྱུ་ནི་འགགས་ན༷་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་མ་བྱས་པར་འགགས་པ་མིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་སྐྱེ་རུང་གི་རྒྱུ་བྱིན་ནས་འགག་གོ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་དུས་མི་མཉམ་པས་རྒྱུའི་ཆ་གཅིག་ནི་མི་རྟག་པས་འགགས་ལ། ཆ་གཅིག་འབྲས་དུས་སུ་སྡོད་པའི་རྟག་པར་ཐལ་ལོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དུས་སུ་མེད་ན་རྒྱུ་སུ་ལ་བྱིན་ཏེ། བྱམས་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱེའུ་ལ་ཟས་སྦྱིན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མ་བྱས་པའམ། ཕན་མ་བཏགས་པའམ། རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགགས་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ག༷ང་བྱི༷ན་པ༷་ཡི་རྒྱུ་ད༷ང་། གང༷་འགག༷ས་པའི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷་བད༷ག་ཉི༷ད་དེ་རྒྱུ་
1-3-93b
གཉི༷ས་སུ༷་འགྱུར༷་རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རྒྱུས༷་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷་ལ༷་རྒྱུ༷་མ༷་བྱི༷ན་པ༷ར་འག༷ག་པར་གྱུར༷་ན༷། རྒྱུ༷་ཟ༷ད་པར་འག༷གས་ནས༷་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷་འབྲས༷་བུ༷་དེ༷་དག༷་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་དུས་མཉམ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། སྔ་ཕྱིར་མི་འཐད་པས་ག༷ལ་ཏེ༷་རྒྱུ་ཚོག༷ས་པ་དེ་ད༷ང་ལྷ༷ན་ཅི༷ག་ཏུ༷་འབྲས༷་བུ༷་ཡ༷ང་ནི༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ་སྒྲོན་མེས་འོད་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན༷། སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་ད༷ང་བསྐྱེ༷ད་བྱ༷་ག༷ང་རྭ་གཡས་གཡོན་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དུས༷་གཅི༷ག་པ༷ར་ནི༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །རྒྱུ་ཉིད་མ་སྐྱེས་གོང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཚེ་འབྲས་བུའང་གྲུབ་ཟིན་པས་རྒྱུ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ཚོགས་པ་ཕྱི་མ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། གྲངས་ཅན་བདག་སྔར་མ་བྱུང་བ་ཞིག་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། དངོས་པོ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་མ་འོངས་པར་གནས་པ་ལ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་རྫས་སྔར་གནས་དེ་ད་ལྟ་བའི་སར་འདྲེན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོག༷ས་པ༷འི་སྔ༷་རོལ༷་དུ༷་འབྲས༷་བུ༷་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེས༷་ཟིན་པར༷་གྱུར༷་ན༷་ནི༷་རྒྱུ༷་དང༷་རྐྱེན༷་རྣམ༷ས་ལ་ལྟོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་
1-3-94a
འབྲས༷་བུ༷་དེ་དག་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པར་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རི་རྭ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། རྒྱུ་བཀག་པས་བསྐྱེད་པ་དགག་པ་དང་། འབྲེལ་མ་འབྲེལ་ལ་བརྟགས་པས་དགག་པ། མཐོང་མ་མཐོང་ལ་བརྟགས་པས་དགག་པ། ཕྲད་མ་ཕྲད་ལ་བརྟགས་ནས་དགག་པ། སྟོང་མི་སྟོང་ལ་བརྟགས་ནས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་དག་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚོགས་པས་མིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་བྱིན་ནས་སམ་མ་བྱིན་ནས་འགགས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བརྟགས་པ་མི་འཇུག་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་མིན་ཏེ། རྒྱུ་འགགས་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་སོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་རྒྱུ༷་འག༷གས་ནས་དེ་ཉིད་འབྲས༷་བུ༷་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའམ་གནས་འགྱུར་ན༷་རྒྱུ༷་ནི༷་ཀུན༷་ཏུ༷་འཕོ༷་བ༷ར་ཏེ་མི་རྟག་པར་འགྱུར༷་གྱི་འབྲས་བུ་སྔར་མེད་སྐྱེ་བ་ནི་མིན་པར་ཐལ་ཏེ། གར་མཁན་ཆ་ལུགས་བསྒྱུར་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཅིག་པས་འབྲས་བུ་གསར་དུ་ཅི་སྐྱེད། རྒྱུ་རྟག་
1-3-94b
པའི་ཕྱིར་སྔོ༷ན་སྐྱེས༷་པ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་ཡ༷ང་ནི་ཡང་སྐྱེ༷་བ༷ར་ནི༷་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ་དེ་མི་རིགས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པས་སོ། །རྒྱུ་འག༷གས་པ༷་གང་ད་ལྟ་ནུབ༷་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཡི༷ས་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེས༷་ཟི༷ན་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་དེ་མི་བསྐྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུ་སྔར་ཞིག་པས་མིན་གྱི་གནས་པས་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འབྲས༷་བུ༷་ད༷ང་ནི༷་འབྲེལ༷་བར་གྱུར་པའི༷་རྒྱུ༷ད་ལྟ་གན༷ས་པ༷ས་ཀྱང༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་དེ་འབྲས་བུ་ནི་ཡོད་ལ་རྒྱུ་ནི་མ་འགྱུར་བས་དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་། །ཅི༷་སྟེ༷་རྒྱུ༷་དང་འབྲས༷་བུ་མ༷་འབྲེ༷ལ་ན༷་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས༷་བུ༷་ག༷ང་ཞིག༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་མ་འབྲེལ་ཀྱང་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའམ། ཡང་ན་གཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུས་འབྲས་བུའི་ངོ་མཐོང་ནས་སམ། མ་མཐོང་ནས་སྐྱེད། མཐོང་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་དགོས་ལ་ཡོད་ན་དེ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །མ་མཐོང་ན་ནི་དེས་ཅི་སྐྱེད་དེ་མི་སྐྱེད་སྐྱེད་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་དོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །དབང་པོ་མེད་པས་ས་བོན་སོགས་ལ་འདི་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། སྲིད་དམ་མི་སྲིད་ཀྱང་རུང་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་བུའི་
1-3-95a
བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྒྱུར་སྨྲ་བའམ། གཅེར་བུ་པ་ས་བོན་དབང་པོ་གཅིག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚིག་གསལ་ལས་སོ། །ཤེར་སྒྲོན་ལས། མིག་སོགས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་ན། །དེའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་མཐོང་ནས་སམ། ཞེས་སོགས་གསུངས་ཀྱང་། བསྐྱེད་བྱ་གང་ལ་བྱ་བ་འཇུག་པའི་གཞི་དམིགས་ནས་ཞེས། རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་བདག་གི་སྐྱེད་དོ་སོགས་མེད་པར་བསྟན་པ་འདྲ། རྫ་མཁན་གྱི་བུམ་པ་བྱེད་པ་ལའང་། དེ་གཉིས་ཀ་མིན་ཏེ་མཐོང་ན་དགོས་པ་མེད་ལ།མ་མཐོང་ན་འཇུག་པ་མི་འཐད་སྙམ་དཔྱད། དེ་ལྟར་རྒྱུས༷་ནི༷་མཐོ༷ང་བ་ད༷ང་མ༷་མཐོ༷ང་བ༷ར་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ༷། །བཞི་པ་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་ནས་དགག་པ་ནི། འབྲས༷་བུ༷་འད༷ས་པ༷་ནི་རྒྱུ༷་འད༷ས་པ་ད༷ང་། མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་མ་འོངས་པ་ད༷ང་། ད་ལྟ་སྐྱེས༷་པ༷་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཕྲ༷ད་པར༷་འགྱུར༷་པ༷་ནི༷་ན༷མ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཏེ་དེ་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་འདས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་འདས་པ་དང་། རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་མཚུངས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེས༷་པ༷་ད་
1-3-95b
ལྟ་བ་ནི་རྒྱུ༷་མ༷་སྐྱེ༷ས་པ་དང་འདས༷་པ༷་ད༷ང་ནི༷་སྐྱེས༷་པ༷་ད་ལྟ་བ་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཕྲ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ནི༷་ན༷མ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་སྟེ་རིམ་པར་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་ནས་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་འདས་ནས་མེད་པ་དང་། དུས་མཉམ་ན་ཕྲད་ཀྱང་ལྟོས་པ་མེད་པས་སོ། །ཡང་འབྲས༷་བུ༷་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་ནི་རྒྱུ་སྐྱེས་པ་ད་ལྟ་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཏེ་རིམ་པར་དུས་མི་མཚུངས་ཤིང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་ནས་མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་སྐྱེས་ནས་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། རྒྱུ་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཡང་རུང་འདས་མ་འོངས་ནི་ད་ལྟ་མེད་པས་ཕྲད་པར་མི་རུང་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ད་ལྟ་བ་མི་ཕྲད་དེ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་ཐལ་བས་སོ། །དུས་མི་མཚུངས་པ་དག་ནི་ཕྲད་པ་མེད་དེ་དུས་མི་མཉམ་པས་སོ། །གང་ཕྲད་པ་མེད་པ་ནི་སྣང་མུན་དང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རི་བཞིན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་ལ། རུང་ན་རྒྱུ་མིན་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཕྲད་པ་ཡོད་ནའང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་སྟེ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྲ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་རྒྱུས༷་ནི༷་འབྲ༷ས་བུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་དེ་མི་
1-3-96a
བསྐྱེད་ལ་ཕྲ༷ད་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཡ༷ང་རྒྱུས༷་ནི༷་འབྲས༷་བུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་དེ་མི་སྲིད་དོ། །ལྔ་པ་སྟོང་མི་སྟོང་ལ་བརྟགས་ནས་དགག་པ་ནི་ག༷ལ་ཏེ༷་འབྲས༷་བུས༷་སྟོང༷་པ༷འི་རྒྱུས༷་བསྐྱེད་དམ། མི་སྟོང་བའི་རྒྱུས་བསྐྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། གལ་ཏེ་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་རྒྱུས་ཇི༷་ལྟར༷་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་ཆུ་ལས་མར་བཞིན་ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་འབྲས༷་བུས༷་མི༷་སྟོང༷་བའི་རྒྱུས༷་ཇི༷་ལྟར༷་འབྲས༷་བུ༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྒྱུའི་སྟེང་ན་དང་། གོང་དུ་ཚོགས་པ་སྐབས་ཐ་དད་ཡིན་པས་མི་ཟློས་སོ་སྙམ། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ལ་དཔྱད་ནས་དགག་པ་ལ་བཞི། སྟོང་མི་སྟོང་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ་དང་། གཅིག་ཐ་དད་ལ་བརྟགས་པས་དགག་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ལ་བརྟགས་པས་དགག་པ། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡན་རྒྱུ་ཕྱོགས་ནས་དཔྱད་ནས་ད་འབྲས་ཕྱོགས་ནས་བརྟག་ན། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་ཞིག་གམ་སྟོང་པ་ཞིག་སྐྱེད་གྲང་། དང་པོ་ལྟར་ན། ཤེར་སྒྲོན་ལས། བྱེ་སྨྲས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་ན་འབྲས་བུ་མི་སྟོང་པར་འདོད་པས་སམ། གང་ལྟར་ཡང་འབྲས༷་
1-3-96b
བུ༷་རང་གི་ངོ་བོ་མི༷་སྟོང༷་ན་ནི་མི་ལྟོས་པས་རྒྱུ་ཅི་ལས་ཀྱང་སྐྱེ༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་ལ་མི༷་སྟོང༷་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བས་འགག༷་པ༷ར་ཡང་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །དེ་ལྟ་ན་མི༷་སྟོང༷་པའི་འབྲས་བུ་དེ༷་ནི༷་མ༷་འག༷གས་པ་ད༷ང་། མ༷་སྐྱེས༷་པ༷ར་ཡ༷ང་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་ན་དེ་མི་འདོད་པས་སོ། །གང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང༷་པ༷་ཡི་འབྲས་བུ་ནི་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེ༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང༷་སྟོང་པ༷་ལ་ཇི༷་ལྟར་འག༷ག་པ་ཡོད་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཤི་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་འབྲས་བུ་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་འདོད་ན་དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་དེ༷་ཡ༷ང་མ༷་འག༷གས་པ་ད༷ང་།མ༷་སྐྱེས༷་པ༷ར་ཡང༷་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ༷་དང་འབྲས༷་བུ༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་དུ་ནམ༷་ཡ༷ང་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམ་བཅའ། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲས༷་བུ༷་གཅི༷ག་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ན༷་བསྐྱེ༷ད་བྱ༷་དང་སྐྱེད༷་བྱེ༷ད་གཅི༷ག་ཏུ༷་འགྱུར༷་རོ། །རྒྱུ༷་དང༷་འབྲས༷་བུ༷་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན༷་ཉི༷ད་ཡིན་ན༷་ནི་རྒྱུ་ད༷ང་རྒྱུ༷་མི༷ན་གཉིས་ཀ་མཚུང༷ས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་ན་ཕ་བུ་དང་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡིན་ན་གཞན་
1-3-97a
ལ་མི་ལྟོས་པའི་མར་མེ་ལས་མུན་པ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། འབྲས༷་བུ༷་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡོ༷ད་ན་གྲུབ་ཟིན་པས་རྒྱུས༷་ནི༷་གསར་དུ་ཅི༷་ཞིག༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་དོན་མེད་དོ། །འབྲས༷་བུ༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་ན༷་རི་རྭ་ལྟར་བསྐྱེད་དུ་མེད་པས་རྒྱུས༷་ནི༷་ཅི༷་ཞིག༷་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་མི་སྐྱེད་དོ། །འདིར་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་བསྟན་པ་ནི་གོང་གི་འབྲས་བུ་མི་སྟོང་སྐྱེ་མི་འགྱུར་གཉིས་མི་ཟློས་ཏེ་སྔ་མ་འབྲས་ཕྱོགས་ནས་དང་། འདི་རྒྱུ་ཕྱོགས་ནས་སམ། ཡང་ན་གོང་གི་དེ་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་ཞེས་དང་། འདིར་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་དེ་འདྲ་ལ་རྒྱུས་བྱ་མི་ནུས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །མེད་པ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད། མ་ངེས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བར་གྱུར་ལ། ཡང་། འདི་ལ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ནམ་ཟེར། རྒྱུ་ལས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་ཞེས་རང་གིས་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་འགལ་ཟླ་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པའང་མེད་
1-3-97b
དེ། དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ག་ལ་ཡིན། གཟུགས་བརྙན་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། གང་ལྟར་ཡང་དེའི་གནས་ལུགས་མིན་པས་སོ། །བཞི་པ་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བཀག་མོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ཡོད་ལ། དེས་ན་འབྲས་བུའང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད༷་པ༷ར་བྱེད་པ་མ་ཡི༷ན་ན༷་དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷། །རྒྱུ༷་ཉི༷ད་དུ་འཐ༷ད་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་འབྲས༷་བུ༷་དེ་རྒྱུ་ག༷ང་གི༷་འབྲས་བུ་ཡི༷ན་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཚོགས་པ་ན་དེས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མིན་ཏེ་ཚོགས་པ་རང་གི་དངོས་པོ་མ་རྙེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚོགས་པ་མིན་ལ། རྙེད་ན་རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བ་དང་། དགོས་པ་མེད་པས་རང་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ཏེ། གང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་ཚོགས་པར་མི་རུང་ལ། དུ་ཙམ་ཞིག་ཚོགས་དགོས་པ་འབྲས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི་གང་བྱུང་བྱུང་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཚོགས་པ་མིན་པས་ཚོགས་པས་
1-3-98a
རང་སྟོབས་ཀྱིས་རང་བསྐྱེད་མི་ནུས་པས་ན། དེ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ག་ལ་སྐྱེད་ཅེས། ཚོགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་ན། རང་མི་བསྐྱེད་ན་གཞན་མི་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེས་དྲིས་ན། ཡང་ན་མི་སྨྲ་བའམ། ཡང་ན་རང་ལ་མི་ལྟ་ན་གཞན་ལ་མི་ལྟ་བ་ལྟ་བུར་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱར་དགོས། དེ་སྦྱར་ན་དོན་དུ་རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་གནད་མི་ཟིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དང་། རྒྱུ་རེ་རེ་བ་དང་། ཚོགས་རྐྱང་གསུམ་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ༷་རྣམ༷ས་ད༷ང་ནི༷་རྐྱེན༷་དག་གི་ཚོགས་པ༷་གང༷་ཡི༷ན༷་པ་དེ༷་ཡི༷ས་ནི༷་བད༷ག་གི༷ས་བད༷ག་ཉིད་ནི༷་མི༷་སྐྱེད༷་ན༷་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས༷་བུ༷་གཞན་ཇི༷་ལྟར༷་སྐྱེད༷་པར་བྱེ༷ད་དེ་མི་བྱེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོག༷ས་པ༷ས་འབྲས་བུ་བྱས༷་པ༷་མེ༷ད་དོ། །ཚོག༷ས་མི༷ན་གྱིས་བྱས༷་པ༷འི་འབྲ༷ས་བུ༷་མེ༷ད་དེ་རྒྱུ་མ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ན་རྒྱུ་མིན་རྒྱུར་ཐལ་བས་ཧ་ཅང་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་མིན་དང་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀས་བྱས་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷། རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེ༷ན་གྱི༷་ཚོག༷ས་པ༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མོ་གཤམ་བུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་
1-3-98b
པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚོག༷ས་པ༷་རྒྱུ༷་ད༷ང་འབྲས༷་བུ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་པ༷འོ༷།། །།
第二十一辨生灭品
ཉེར་གཅིག་པ་འབྱུང་འཇིག་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། །གཟུགས་ལ་འཆི་བའམ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། མྱུ་གུ་དགུན་དུས་ན་འཇིག་པ་དང་། དཔྱིད་ནི་སྐྱེ་བ་སོགས་དུས་ནི་འབྱུང་འཇིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཡོད་པས་ན་དེའི་རྒྱུ་དུས་ཀྱང་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ་དང་། ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ་དང་། ཟད་མ་ཟད་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྲུབ་པ་དགག་པ། སྟོང་མི་སྟོང་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་བརྟགས་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དམ་བཅའ་བརྗོད་པ། འཐད་པ་དགོད་པ། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། 
1-3-99a
དུས་ཡོད་པ་མི་འཐད་དེ། འབྱུང་འཇིག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཇི༷ག་པ༷་ནི་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ར༷མ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ལ་འབྱུང༷་བ༷་ཡང་འཇི༷ག་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ར༷མ་འཇིག་པ་དང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཇིག༷་པ༷་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཡང་འཆི༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ན་དེ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་འཇི༷ག་པ༷་ནི་སྐྱེ་བའམ་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ར་མེ༷ད་དོ། །འཇིག༷་པ༷་ནི་འབྱུང༷་བ་ད༷ང་འགལ་བས་དེ་གཉིས་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་འཆི༷་བ༷་དེ་སྐྱེ་བ་དང༷་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང༷་བ༷་དེ་འཇིག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དངོ༷ས་པོ༷་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣམ༷ས་ལ༷་མི༷་རྟག༷་པ་ཉི༷ད་དུས་ནམ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་གང་སྐྱེས་ཙམ་ནས་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ༷། །འབྱུང༷་བ༷་ཡང་འཇི༷ག་པ་ད༷ང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་སྐྱེ༷་བ༷་ནི༷་འཆི༷་བ་ད༷ང་དུས༷་གཅི༷ག་ཏུ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གསུམ་པ་དོན་
1-3-99b
བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འབྱུང་འཇིག་ག༷ང་དག༷་ཕ༷ན་ཚུན༷་ལྷན༷་ཅི༷ག་ག༷མ། ཕ༷ན་ཚུན༷་ལྷན༷་གཅི༷ག་ཏུ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་སོ་སོར་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ད༷ག་རི་རྭ་གཡས་གཡོན་ལྟར་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ༷་པ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་སྔར་ཡོད་ཟ༷ད་པ་ལ༷་འབྱུང༷་བ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མར་མེ་ཤི་ཟིན་པ་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ། །མ༷་ཟ༷ད་པ༷་ལ༷འ༷ང་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་དེ་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་སྟོང་བཞིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཟ༷ད་པ་ལ༷་འཇི༷ག་པ༷་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་འཇིག་རྒྱུའི་རྟེན་མེད་པས་སོ། །མ༷་ཟ༷ད་པ༷་དེ་ལ༷འ༷ང་འཇི༷ག་པ༷་མེ༷ད་དེ་འཇིག་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྲུབ་པར་དགག་པ་ནི། འབྱུང་འཇིག་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པས་སམ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པས་གང་གིས་གང་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྟེན་དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡིན་པ༷ར་དེའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང༷་བ་ད༷ང་། འཇི༷ག་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྟེན་མེད་པས་བརྟེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་འཇིག་སྔར་བཀག་ཟིན་པས་ན་འབྱུང༷་ད༷ང་འཇི༷ག་པ༷་དེ་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །
1-3-100a
དེས་ན་རྟེན་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་བོ། །བཞི་པ་སྟོང་མི་སྟོང་ལ་དཔྱད་པས་དགག་པ་ནི། འབྱུང་འཇིག་ཡོད་ན། དེས་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཞིག་འབྱུང་འཇིག་བྱེད་དམ། མི་སྟོང་པ་ཞིག་ལ་བྱེད། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་དངོས་པོ་སྟོང༷་པ་ལ༷་འབྱུང༷་བ་ད༷ང་འཇི༷ག་པ༷་དག༷་འཐ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ༷། །མི༷་སྟོང༷་པ༷་ལ༷འ༷ང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པས་དང་ལྟོས་པ་མེད་པས་འབྱུང༷་འཇི༷ག་དག༷་འཐ༷ད་པ༷་ཉིད་ནི་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །ལྔ་པ་གཅིག་ཐ་དད་ལ་བརྟགས་པས་དགག་པ་ནི། འབྱུང་འཇིག་ཡོད་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པའམ་གཞན་དུ་ཡོད། འབྱུང༷་བ༷་ད༷ང་ནི༷་འཇི༷ག་པ༷་དག༷་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་འགལ་བས་སྣང་མུན་བཞིན་དུ་གཅི༷ག་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །འབྱུང༷་བ༷་དང༷་ནི་འཇི༷ག་པ༷་དག༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཞ༷ན་ཉི༷ད་དུ་ཡ༷ང་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷་སྟེ་ལྟོས་མེད་དུ་དམིགས་དགོས་པས་སོ། །གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་འདི་ལ་འགྲེལ་བ་རྣམས་ན་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པ་དང་ནམ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་ཚུན་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཅིག་མེད་པར་
1-3-100b
གཅིག་མ་དམིགས་ལ་གཅིག་ཡོད་ན་གཅིག་ཡོད་པས་ཁྱབ་པས་སོ། །གཉིས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་གཉིས། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་དང་། རྗེས་དཔག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཞིབ་མོར་དཔྱད་པ་འདིས་ཅི་བྱ། འབྱུང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་འཇི༷ག་པ༷་དག༷་བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང༷་ངོ༷་སྙམ༷་དུ༷་ཁྱོ༷ད་སེ༷མས་ན༷་འབྱུང༷་བ༷་ད༷ང་ནི༷་འཇི༷ག་པ༷་དག༷་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མིན་གྱི་གཏི༷་མུག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་བློ་བསླད་ནས། རབ་རིབ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མཐོ༷ང་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་བ་མེད་པས་དགག་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འབྱུང་འཇིག་ནི་ཡོད་དེ་དེའི་རྟེན་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་གང་ལས་སྐྱེ། དངོ༷ས་པོ༷་དངོ༷ས་པོ་རང་ཉིད་ལ༷ས་མི༷་སྐྱེ༷་སྟེ༷་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་གཅིག་མེད་པས་སོ། །དངོ༷ས་པོ༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་ལ༷ས་མི༷་སྐྱེ་སྟེ་འགལ་ཞིང་དངོས་མེད་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་མོ་གཤམ་བུ་མོ་ལས་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོ༷ས་མེ༷ད་དངོ༷ས་མེ༷ད་རང་གིས་མི༷་སྐྱེ༷་སྟེ༷་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་མེད་པས་
1-3-101a
བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ནུས་པ་མེད་དོ། །དངོ༷ས་མེ༷ད་དངོ༷ས་པོ་ལ༷ས་མི༷་སྐྱེའོ་སྟེ་འགལ་བ་དང་དངོས་མེད་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་མེད་ན་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་འཇིག་པ་དང་། ཞིག་ཟིན་གྱི་དངོས་མེད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སོ། །ཡང་ན། དངོས་པོ་འབྱུང་བ་དེ་དངོས་པོ་ལས་མི་སྐྱེ། དངོས་མེད་འཇིག་པ་དེ་ཞེས་ཤཱཀ་མཆོག་པ་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་དངོ༷ས་པོ༷་བད༷ག་ལ༷ས་མི༷་སྐྱེ༷་སྟེ༷་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། རབ་བྱེད་དང་པོར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བད༷ག་ད༷ང་གཞ༷ན་གཉི་ག་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན་དངོས་པོ་ཇི༷་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་དང་། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐྱེ་མེད་དེ་མིན་པར་དངོ༷ས་པོ༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་པ༷ར་ཁ༷ས་བླང༷ས་ཏེ་དེ་དུས་གཉིས་པར་མི་འཇིག་ན༷་རྟག༷་པ་ད༷ང་། དེ་ཞིག་ན་ཆ༷ད་
1-3-101b
བ༷ར་ལྟ༷་བ༷ར་ནི༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ༷་གང་ཡོད་པའི་དངོ༷ས་པོ་དེ༷་ནི༷་ཡང་ན་རྟག༷་པར་ཁས་ལེན་པ་ད༷ང་མི༷་རྟག༷་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར༷་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཉིས་པ་ནི། དངོ༷ས་པོ༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་ཁ༷ས་བླང༷ས་ཀྱང༷་ཆ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཞིང་རྟག༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། འབྲས༷་བུ༷་དང་རྒྱུ༷་ཡི༷་འབྱུང༷་འཇི༷ག་གི༷་རྒྱུན༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ༷་སྲི༷ད་པ༷་འཁོར་བ་ཡི༷ན་ཕྱིར༷་རོ༷་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མི་རྟག་ཀྱང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་འཁོར་བ་ཡིན་པས་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱུ་ཁོ་རང་ཞིག་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྒྱུ་རང་རྒྱུན་ཆད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། རང་ལ་མི་མཚུངས་ཏེ། རྒྱུ་རང་བཞིན་མེད་ལས་ཅི་ཞིག་ཆད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན། རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་རྟག་པར་ཐལ་བ་སོ་ན་གནས་སོ། །ཡང་ན་རྒྱུའམ་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་དེ་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ཞེས་སམ། ཡང་ན་རྒྱུན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ཞེས་ཀྱང་རང་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་འབྲས༷་བུ༷་རྒྱུ༷་ཡི༷་འབྱུང༷་འཇི༷ག་གི༷་རྒྱུན༷་དེ༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡི༷ན་པར་འགྱུར༷་ན༷འང་རྟག་ཆད་སོ་ན་གནས་ཏེ། གང་འཇི༷ག་པ་དེ་ལ༷་སླར་ཡ༷ང་སྐྱེ༷་བ་
1-3-102a
མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་རྒྱུ༷་ནི༷་ཆ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ལ་དངོ༷ས་པོ༷་ལ་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ན༷་དེ་ནམ་ཡང་དངོ༷ས་མེ༷ད་དུ་འགྱུར༷་བ༷ར་མི༷་རི༷གས་སོ༷་སྟེ་ངོ་བོ་འགལ་ལ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་སོ། །མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པའི༷་དུས༷་ན༷འང་ཆ༷ད་པར་ཐལ་ཏེ་སྲི༷ད་པའི་རྒྱུན༷་ར༷བ་ཏུ༷་ཞི༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གཞན་ཡང་སྲིད་པ་སྔ་མ་ལྡོག་པའི་སྐད་ཅིག་མཐའ་མ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་དེ་འདྲའི་ཚུལ་དུ་བར་མ་ཆད་པ་ལ། སྲིད་པའམ་འཁོར་བ་ཞེས་བསྙད་པ་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་སྲིད་པ་དེ་བརྟགས་ན་མེད་དེ། ཡོད་ན་ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་དང་པོ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ། སྔ་མའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་འགགས་པའམ། མ་འགགས་པའམ། འགག་བཞིན་པ་ལས་སྐྱེད་གྲང་། སྲིད་པ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་ཐ༷་མ༷་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འག༷གས་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ན༷་སྲི༷ད་པ༷་ད༷ང་པོ༷་རི༷གས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བ། ས་བོན་ཚིག་པའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །ཐ༷་མ༷་འག༷གས་པ༷ར་མ༷་གྱུར༷་ཚེ༷་ནའང་སྲི༷ད་པ༷་ད༷ང་པོ༷ར་སྐྱེ་བ་རི༷གས་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། སྲིད་པ་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་ལ། དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་
1-3-102b
མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་དང་། སྔ་མ་རྟག་པ་དང་། ས་བོན་མ་ཞིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་སོ། །འགགས་བཞིན་པ་ད་ལྟ་བ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མི་ཕྲད་པ། ཐ་མ་འགགས་བཞིན་པའི་སྐབ༷ས་སུ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་པས། འགགས་བཞིན་པ་ནི་སྲིད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་གཉིས་དུས་ཅིག་ཆར་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་གལ༷་ཏེ༷་ཐ༷་མ༷་འག༷གས་བཞི༷ན་པའི་ཚེ་ན༷་སྲིད་པ་དང༷་པོ༷ར་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་ནི༷་འག༷གས་བཞི༷ན་པ༷་ནི༷་སྲིད་པ་གཅི༷ག་ཏུ་འགྱུར༷་ཞིང༷་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་པ༷་ཡ༷ང་སྔ་མ་ལས་སྲིད་པ་གཞ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། །གལ༷་ཏེ་སྔ་མ་འག༷གས་བཞིན༷་པ་དང་ཕྱི་མ་སྐྱེ༷་བཞི༷ན་དག༷་ནམ༷་ཡང་ལྷན༷་ཅི༷ག་ཏུ༷་ཡ༷ང་རི༷གས་པ་མི༷ན་ན༷། འདིར་ཁྱོད་ལ་ཕུང༷་པོ༷་ག༷ང་དག་ལ༷་འཆི༷་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར༷་བ༷་དེ༷་ལ་སྐྱེ༷་བ༷་ཞེས་པ་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་རམ༷་ཏེ་དེ་གཉིས་འགལ་བས་སོ། །ཡང་སྒྲས་སྔ་མ་གཉིས་སྡུད་དོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེས་ན་གང་སྐྱེ་བ་ལ་འཆི་བ་མེད་ལ། འཆི་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་དེའི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ། དེ༷་ལྟར༷་དུ༷ས་གསུམ༷་དག༷་ཏུ༷་
1-3-103a
ཡ༷ང་འགགས་མ་འགགས་སོགས་གཉིས་པོ་ལ་སྲི༷ད་པའི་རྒྱུན༷་ནི༷་མི༷་རི༷གས་ན༷་ཤེས་བྱ་དུས༷་གསུམ༷་དག༷་ཏུ༷་ག༷ང་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ནི༷། ཇི༷་ལྟར༷་སྲི༷ད་པ༷འི་རྒྱུན༷་ཡིན་པར་འཐད་དེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འབྱུང༷་བ༷་ད༷ང་འཇི༷ག་པ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་གཅི༷ག་པ༷འོ༷།། །།
第二十二辨如来品
ཉེར་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཚོགས་བསགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་དགོས་ཀྱི། ཚེ་རེ་རེ་དང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཙམ་ལ་མིན་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་གྲུབ་པའི་
1-3-103b
ཚུལ་དང་། རིགས་པ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལེན་པ་པོའི་གང་ཟག་དགག་པ། ཉེ་བར་བླང་བྱའི་ཕུང་པོ་དགག་པ། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེན་པ་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དགག་པ་དང་། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་དེ་དུས་རིང་པོའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲུབ་ཕྱིར་སྲིད་རྒྱུན་ཡོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་སྟེ་དེ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་པ་དང་། གཞན་སོགས་སུ་བརྟགས་ན་མི་འཐད་དེ། ཕུང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡིན་ན། བུད་ཤིང་གང་དེ་མེ་ཡིན་ན་སོགས་དང་། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། སྐྱེ་དང་སོགས་བཞིན་དང་། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ན་དེའི་ཟློག་ཕྱོགས་སྦྱར་རོ། །རི་ལ་ཤིང་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་བརྟེན་པ་མེད་དེ་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པས་དང་། ནགས་ཁྲོད་ན་གཅན་གཟན་ལྟར་ཕུང་པོ་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟེན་པ་མེད་དེ་གཞན་དུ་མེད་པས་སོ། །འཁོར་བསྒྱུར་ལ་མཚན་བཟང་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་དང་མི་ལྡན་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་། ཐ་དད་དུ་མེད་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་མེད་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་
1-3-104a
གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་མེད་ན་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་མེད་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་མི་འཐད་པ་སོགས་ཡིན་ཀྱང་འདི་ཀུན་རྒྱས་བཤད་འོག་ནས་འབྱུང་བཞིན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་སོགས་ཕུ༷ང་པོའི་ངོ་བོ་མི༷ན་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དང་དུ་མ་དང་ལས་དང་བྱེད་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཕུང༷་པོ༷་ལ༷ས་གཞ༷ན་རང་རྐྱ་བ་ཞིག་མི༷ན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཐལ་བས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ༷་ལ༷་ཕུང༷་པོ་བརྟེན་པ་མེ༷ད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ༷་ཕུ༷ང་པོ་དེར༷་བརྟེན་པས་མེ༷ད་ལ་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་ཕུང༷་པོ་དང་ལྡ༷ན་པ་མི༷ན་ན་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེགས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་ག༷ང་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔས་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རང་ངོས་དང་གཞན་ངོས་ལས་གྲུབ་པ་དགག་པ། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་རིགས་པས་དགག་པ། གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཞེས་པ་ཕུ༷ང་པོ༷་ལ༷་བརྟེན༷་ན༷ས་འཇོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ༷ས་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པར་འདོད་ན་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ༷ས་ནི༷་
1-3-104b
ག༷ང་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་གཞན་གྱི་དངོ༷ས་པོ་ལ༷ས་ནི༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ་ག༷ང་ཞིག༷་གཞ༷ན་གྱི༷་དངོ༷ས་པོ་ལ་བ༷རྟེན༷་ནས་བྱུང་བ་དེ༷་བཅོས་མ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་བདག་གི་བདག་ཉི༷ད་དུ༷་ཡོད་པར་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །གང༷་ཞིག༷་བད༷ག་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷་དེ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ན་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་རང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་པ་མིན་ན་དེ་ལས་གཞ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ་ཡོ༷ད་པ༷ར་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ལ། ར༷ང་བཞི༷ན་ད༷ང་ནི༷་གཞ༷ན་དངོ༷ས་པོ་དག༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་དེ༷་ནི་ག༷ང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། མང་བཀུར་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་ལྔ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཟེར། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞིག་གྲུབ་ན་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོར་འཐད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་གྲུབ་པས་སོ། །ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེས་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན། ལེན་པ་པོ་སུས་ཀྱང་མ་བླང་བས་སོ་ཞེས། ག༷ལ་ཏེ༷་ཕུ༷ང༷་པོ༷་ལ་མ༷་བརྟེ༷ན་པ༷ར་ནོར་གྱི་སྔོན་དུ་ནོར་ལེན་པ་པོ་ལྷས་སྦྱིན་ལྟར་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་རུ་འགྱུར་བ་འ༷གའ་ཞིག་
1-3-105a
ཡོ༷ད་ན༷་གྲུབ་ཟིན་དེ༷་ནི༷། ད༷་གདོ༷ད་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན༷་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་བརྟེན༷་ནས༷་དེ༷་ན༷ས་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོར་འགྱུར༷་བ༷་ལ༷་ར༷ག་མོད་ཕུང༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་མ༷་བརྟེན༷་པ༷ར་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་ལོགས་སུ་གྱུར་པ་འག༷འ་ཡ༷ང་མེ༷ད་ལ་ག༷ང་ཞི༷ག་ཕུང་པོ་ལ་མ༷་བརྟེན༷་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་དེས༷་ནི༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཕུང་པོ་ཉེ༷་བར་ལེ༷ན་པར་འགྱུར༷་ཏེ་ལེན་པ་པོ་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ཉེ༷་བ༷ར་བླང༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་ལ་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ༷ར་རློམ་པ་ཉིད་དུ་ཅི༷ས་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཅི༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚུལ་རྣམ༷་པ༷་ལྔས༷་ནི༷་བཙ༷ལ་བྱས༷་ན༷་ག༷ང་ཞི༷ག་ཕུང་པོ་དང་དེ༷་ཉིད་དང་གཞ༷ན་གྱི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཞི་ཉི༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པ༷འི་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་དེ༷་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ༷་ཡི༷་སྒྲས་ཇི༷་ལྟར༷་གད༷གས་ཏེ་གདགས་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ཉེ་བར་བླང་བྱའི་ཕུང་པོ་དགག་པ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ག༷ང་ཞི༷ག་ཡོད་དེ། ཉེ༷་བ༷ར་བླང༷་བར་བྱ་བ༷་ཕུང་པོ་དེ༷་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་དེ༷་ནི༷་ཁོ་རང་གི་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ༷ས་
1-3-105b
ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ལ་ཕུང་པོ་བརྟགས་པར་བཀག་ཟིན་པས་སོ། །ཕུང་པོ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། བད༷ག་གི༷་དངོ༷ས་པོ་ཉིད་ལ༷ས་ག༷ང་མེ༷ད་པ༷ར་གྱུར་པ་དེ༷་གཞ༷ན་གྱི་དངོ༷ས་པོ་ལ༷ས་ཡོ༷ད་པར་བྱ་ནུས་རེ༷་ཀ༷ན་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ལས་ཡོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་བཀག་པས་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ཉེར༷་བླང༷་སྟེ་བླང་བྱ་ཕུང༷་པོ༷་དང་དེ་ཉེར༷་ལེ༷ན་ཏེ་ལེན་པོ༷་དག་རང་དངོས་གཞན་དངོས་གཅིག་དང་ཐ་དད་སོགས་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་གྱིས༷་སྟོང༷་པ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་ནམ་ཉེར་ལེན་དང་ལེན་པོས་སྟོང༷་པ༷ས་ན་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པའང་སྟོང༷་པ༷་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོ༷གས་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་ཚུལ་ནི། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཟེགས་གཟན་པ་སོགས་སྤང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་ཐར་བ་དོན་
1-3-106a
དུ་གཉེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྐྱབས་དང་ཐར་པའི་རེ་ཐག་བཅད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཡང་། སངས་རྒྱས་པའི་བདག་མེད་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་མི་བཟོད་པས་ཐར་བའི་ལམ་ལས་རིང་དུ་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། མྱང་འདས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟར་གསུངས་ཤིང་། བརྟགས་མཐའ་བཟུང་སྟེ་མྱང་འདས་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཞིག་ཡོད་ན་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟར་གསུངས་པས། བདག་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་གིས་བསྟན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ཅེས་མི་སྒྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ནི་མཐའ་བཞི་གང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེ་གང་དུའང་མི་བརྗོད་ལ་གང་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་དང་འགལ་བར་བཟུང་བས་མཐའ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དགག་པའི་སླད་དུ་དེ་སྐད་མ་སྨྲས་ན། རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་མི་ཤེས་པས། ཐ་
1-3-106b
སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གདུལ་བྱའི་ངོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས། བདེན་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་དང་། ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པས་མི་སྟོང་ངོ་དང་། བདེན་པས་སྟོང་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་དང་། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསལ་བ་ཙམ་སྟེ། ལྟ་ཀུན་འབྱིན་པའི་ཐབས་སུ་དེ་སྐད་བསྟན་གྱི། སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་པར་བརྗོད་པ། གང་སྟོང་རྒྱུ་དེའི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་འཇིག་པའི་ཆེད་ཡིན་གྱི། སྟོང་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོང༷་ངོ༷་ཞེས༷་ཀྱང༷་མི༷་བརྗོ༷ད་དེ༷་མི༷་སྟོང༷་བདེན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ༷ས་ཀྱང༷་མི༷་བྱ༷་ཞིང༷་གཉི༷ས་ཀ་ཡིན་པ་ད༷ང་། གཉི༷ས་ཀ་མི༷ན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་མི༷་བྱ༷་སྟེ༷་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་མེད་པས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དོན་དམ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་བའི་ཆེད་དམ། ཐ་སྙད་གད༷གས་པ༷འི་དོ༷ན་དུ༷་སྟོང་ངོ་སོགས་སུ་བརྗོ༷ད་པ༷ར་བྱ༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྟོང་སོགས་བཞི་མི་མངའ་བ་
1-3-107a
འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རྟག༷་དང་མི༷་རྟག༷་ལ༷་སོག༷ས་སྒྲས༷་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་བཞི༷་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཞི༷་བ༷་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི༷་ལ༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་ཅིང་། མཐ༷འ་ཡོད་པ་ད༷ང་མཐའ༷་མེ༷ད་ལ༷་སོག༷ས་བཞི༷་ཞི༷་བ༷་འདི༷་ལ༷་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་སོ། །བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་བསྒྱུར་ལས། གང་གིས་འཛིན་སྟུག་བཟུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་ཅེའམ། །མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་རྟོག་པར་བྱེད། །སོགས་བསྒྱུར་བ་ལེགས་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་གང༷་གི༷ས་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོ༷ད་ཅེས༷་མངོན་ཞེན་གྱི་འཛི༷ན་པ༷་སྟུག༷་པོ༷་ཡིས་བཟུ༷ང་བར་གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་སངས་རྒྱས་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ༷་ལ༷་དེ་ཕན་ཆད་མེ༷ད་དང་ཡོད་ཅེས༷་སོགས་སུ་རྣམ༷་རྟོག༷་གིས་རྟོག༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་མོད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི༷ས་ནི༷་སྟོང༷་པར་མཐོང་བ་དེ༷་ལ༷་སང༷ས་རྒྱས༷་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་ན༷ས་ནི༷། ད་རུང་ཡོ༷ད་དོ༷་ཞེ༷འ༷མ་རྒྱུན་ཆད་དེ་མེ༷ད་དོ༷་ཞེས༷་བས༷མ་པ༷་ཡོ༷ད་
1-3-107b
པ་འཐ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །ག༷ང་དག༷་སང༷ས་རྒྱས༷་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྤྲོས༷་པ་ཀུན་ལས་འད༷ས་ཤིང༷་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་འགགས་པ་མེད་ཅིང་ནམ་ཡང་ཟ༷ད་པ༷་མེ༷ད་ལ༷་ཡོད་མེད་རྟག་མི་རྟག་སོགས་སུ་སྤྲོས༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷་རང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པའི་སྤྲོས༷་པ༷ས་ཡང་དག་ལྟ་བའི་བློ་ཉམ༷ས་པ༷་དེ༷་ཀུན༷་གྱིས༷་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་ཉིད་ནི་མཐོ༷ང་བར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་བྲི་གང་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྤྲོས་པའི་དམིགས་པས་སོ། །གསུམ་པོ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཚུལ་ནི། དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་སྤྲོས་བྲལ་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་འགྲོ༷་འདིའི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཡི༷ན་ཏེ་རང་བཞིན་ཆོས་ཀུན་ལ་མཉམ་པས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་ར༷ང་བཞི༷ན་མེ༷ད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་འགྲོ༷་བ༷་འདི༷་ཡི༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ཀྱང་མེ༷ད་པས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་གཉི༷ས་པ༷འོ༷།། ༈ །།
第二十三辨颠倒品
ཉེར་གསུམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལས། འདོད་ཆགས་
1-3-108a
རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། སྲིད་པའི་རྒྱུན་ནི་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པས་སོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པས་ལས་བསགས། དེ་ལས་སྲིད་པ་རྒྱུད་མར་སྐྱེ་བས་སོ་སྙམ་ན། ཉོན་མོངས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཉོན་མོངས་པ་དགག་པ་དང་། དེ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དུ་དགག་པ་བསྟན་པ། སོ་སོར་དགག་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། རྟེན་འབྱུང་གི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་པ་དང་། རྟེན་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་པ། རྒྱུ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་པ། དམིགས་པ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ན། མདོ་ལས། འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། །ཤེས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་རྟོག་ཡིན་ལ་འདིར་གསུམ་སྨྲོས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་སྡུག་པའི་ཀུན་རྟོག་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་ཆགས།
1-3-108b
མི་སྡུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་སྡང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདོ༷ད་ཆ༷གས། ཞེ༷་སྡང༷་། ག༷ཏི་མུག༷་རྣམ༷ས་ནི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་རྟོག༷་པ་ལ༷ས་འབྱུང༷་བ༷ར་གསུང༷ས་ཤིང་། སོ་སོའི་རྒྱུ་རིམ་པར་དེའི་ཡུལ་སྡུག༷་པ་ད༷ང་། མི༷་སྡུག༷་པ་དང་། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ལ་བརྟེན༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་ཀུན༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་ལ་དེའི་ཕྱིར་ག༷ང་དག༷་སྡུག༷་པ་ད༷ང་། མི༷་སྡུག༷་པ་ད༷ང་། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ལ༷ས་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན༷་ནས་འབྱུང༷་བ༷་དེ༷་དག༷་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ༷ས་ནི་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་རྣམས་ཡ༷ང་དག༷་པར་མེ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བད༷ག་གི༷་རང་བཞིན་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ནི༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ཡང༷་ངོ་བོས་གྲུབ༷་པ༷་མེ༷ད་པར་བདག་བརྟགས་པར་བཀག་ཟིན་ལ། རྟེན་དེ༷་མེ༷ད་ན་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང་མེ༷ད་ཉི༷ད་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་འགྲུབ་སྟེ་མི་གྲུ༷བ་ལ། ཉོན་མོངས་རྣམས་རྩིག་ངོས་ལ་རི་མོ་ལྟར་རྟེན་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་དེ༷་དག༷་ག༷ང་ཞིག་གི༷་ཡི༷ན་པའི་བདག་གམ་སེམས་ཅན་དེ༷་ཡ༷ང་གྲུབ༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ན་རྟེན་འག༷འ་སྟེ་གང་ཡང་མེ༷ད་པ༷ར་ནི༷། བརྟེན་པ་ག༷ང་གི༷་ཡང༷་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པ༷་དག༷་ཅུང་ཟད་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
1-3-109a
དེ་ལ་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡུལ་སྔར་གྲུབ་པ་ནི་མེད་ལ་བདག་ཀྱང་མེད་ནའང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་སྙམ་ན། ར༷ང་ལུས༷་ལ་ལྟ༷་བའི་འཇིག་ལྟ་བཞི༷ན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཅ༷ན་གྱི་སེམས་སམ་རྒྱུད་ལ༷་རྣམ༷་པ་ལྔར༷་ཡོད་པ་མེ༷ད་པར་ར༷ང་ལུས༷་ལ་བལྟ༷་བ་བཞི༷ན་དུ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་ཅ༷ན་དེ་ཉིད་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ༷་ལ༷་རྣམ༷་ལྔར༷་གྲུབ་པ་མེ༷ད་དེ། རང་ལུས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་སོགས་ལྟར་དཔྱད་པ་རྣམ་པ་ལྔར་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ཆགས་སོགས་དང་། ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའི་སེམས་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་གཅིག་པ་སོགས་དང་། གཞན་ཡིན་ན་ལྟོས་མེད་དུ་ཐལ་ལ་གཞན་མིན་པས་ལྡན་པ་སོགས་ཕྱོགས་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཁེགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་བཀག་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་སྡུག་མི་སྡུག་སོགས་གསུམ་ནི་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་ན་རྒྱུ་ཅན་ཉོན་
1-3-109b
མོངས་ཀྱང་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། དེ་མེད་དེ། སྡུག༷་པ༷་ད༷ང་། མི༷་སྡུག༷་པ་དང་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ནི་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ༷ས་ནི༷་གྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་སྡུག༷་དང་མི༷་སྡུག༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ལ་བརྟེན༷་ན༷ས་བྱུང་བའི་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་རྣམས་ག༷ང་དག༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཡོད་དེ་དེའི་དམིགས་པ་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་གཟུགས་སོགས་དྲུག་མེད་དེ། ཡུལ་གཟུག༷ས་དང་སྒྲ༷་དང་རོ༷་དང༷་རེག༷་པ༷་དང༷་དྲི༷་ད༷ང་ཆོས༷་དག༷་སྟེ་དམིགས་པ་རྣམ༷་པ་དྲུག༷་ནི༷་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་པའི་གཞི༷་སྟེ༷་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་འདོ༷ད་ཆག༷ས། མི་སྡུག་པ་ལ་ཞེ༷་སྡང༷་ད༷ང་བདག་དང་རྟག་པ་སོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཏི༷་མུག༷་གི༷་ནི༷་གཞི་ཡི༷ན་པ༷ར་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག༷ས་ཀྱང་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་ལྟར་གཟུགས་སྒྲ༷་རོ༷་དང༷་རེ༷ག་པ༷་ད༷ང་དྲི༷་དང༷་ཆོས༷་ད༷ག་ནི་བཏགས་པའམ་སྣང་ཙམ་འབ༷འ་ཞིག༷་སྟེ༷་མེད་ཀྱང་དམིགས་པ་དྲི༷་ཟ༷འི་གྲོང༷་ཁྱེར༷་ལྟ༷་བུ༷་ད༷ང་། སྨིག༷་རྒྱུ༷་དང་རྨི༷་ལ༷མ་འདྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོར་དགག་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དགག་པ། གཏི་མུག་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། དང་པོ་ལའང་གཉིས།
1-3-110a
རྒྱུ་སྡུག་མི་སྡུག་དགག་པ། འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟེན་བརྫུན་པས་དགག་པ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་དགག་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྱུ༷་མ༷འི་སྐྱེས༷་བུ༷་ལྟ༷་བུ༷་ད༷ང་གཟུ༷གས་བཪྙ༷ན་འདྲ༷་བ༷་རྟེན་རྫུན་པ་དེ༷་དག༷་ལ༷་སྡུག༷་པ༷་ད༷ང་ནི༷་མི༷་སྡུག༷་པ༷་ཡི་མཚན་མ་བདེན་པ་ཞིག་འབྱུང༷་པ༷ར་ཡང༷་ནི༷་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་སྡུག་པ་ག༷ང་ལ༷་བརྟེ༷ན་ནས༷་སྡུག༷་པ༷་ཞེ༷ས་གད༷གས་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་ཡི་ལྟོས་ས་མི༷་སྡུག༷་པ༷་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཚུར་སྡུག༷་པ་ལ༷་མི༷་ལྟོས་པར་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པ༷ས་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་དེ༷་ཕྱི༷ར་སྡུག༷་པ༷་ངོ་བོས་ཡོད་པ་འཐ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ། སྡུག་པ་ག༷ང་ལ༷་བརྟེན་ནས༷་མི༷་སྡུག༷་པ༷་རིག་དྭ༷གས་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་ལ་སྡུག༷་པ༷་ཞེས་ནི༷་མི༷་སྡུག༷་པ་ལ་མི༷་ལྟོས༷་པར་ཡོ༷ད་མི༷ན་པ༷ས་དེ༷་ཕྱིར་མི༷་སྡུག༷་པའང་འཐ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དགག་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་མ་སྡུག༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འདོ༷ད་ཆག༷ས་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷། དེ་བཞིན་མི༷་སྡུག༷་པ་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ཞེ༷་སྡ༷ང་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷ར་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་
1-3-110b
འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གཏི་མུག་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དགག་པ་དང་། བཀག་པས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གི་ཁྱད་པར་དགག་པ། འཛིན་པ་པོའི་གང་ཟག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཡུལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་པར་མཚུངས། ཡུལ་ཡོད་མེད་མཚུངས་པའི་ཚུལ། འཛིན་པ་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཕུང་ལྔ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དང་། ཕུང་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེའོ་སྙམ་པ་དང་། ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་འཛིན་དང་། ཕུང་པོ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་གལ༷་ཏེ༷་ཕུང་པོ་མི༷་རྟག༷་པ་ལ་རྟག༷་པ༷འོ་ཞེས༷་དེ༷་ལྟར༷་འཛི༷ན་པ༷་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་ལ་འཇོག་པ་ཡི༷ན་ན༷་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང༷་པ་གང༷་ལ༷་མི༷་རྟག༷་པའང་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་པས༷་ན་རྟག་པར་འཛི༷ན་པ༷་དེ་ཇི༷་ལྟར༷་ཕུང་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱང་མེད་པར་སྦྱར་རོ། །ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མེད་པ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་
1-3-111a
བརྫུན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གཏི་མུག་ཀྱང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འགྲེལ་བ་གཞན་གསུམ་ན། གལ་ཏེ་མི་རྟག་མི་རྟག་ཅེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་མིན་ན། །ཞེས་འབྱུང་ཡང་། འདིར་ཟླ་བ་ལྟར། གལ༷་ཏེ༷་མི༷་རྟག༷་པ་ལ་རྟག༷་གོ༷་ཞེས༷། དེ༷་ལྟར༷་འཛི༷ན་པ༷་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་ཡི༷ན་ན༷་ཡང་སྟོང༷་པ་ལ༷་མི་རྟག་པ་མེད་པས་མི༷་རྟག༷་པ༷འོ༷་ཞེ༷ས་འཛི༷ན་པའ༷ང་ཇི༷་ལྟར༷་ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟག་མི་རྟག་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པས། མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་འཛིན་གཉིས་ཀ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་སོ། །རྟག་པར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདིས་དེ་སྒྲུབ་པ་མིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཚིག་བཅད་འདི་སྟོང་འཛིན་ལའང་བསྒྱུར་ན་གསལ་ལོ་སྙམ། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟག་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་འཛིན་པ་ཙམ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་ཡོད་ན་འཛིན་པོ། གཟུང་བྱ། བྱ་བ་རྣམས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། རྟག་མི་རྟག་
1-3-111b
སོགས་འཛིན་སྟངས་གང༷་གིས༷་འཛི༷ན་པ་ད༷ང་། འཛི༷ན་པའི་བྱ་བ་ག༷ང་ཡིན་པ་དང༷་། བདག་གམ་སེམས་འཛི༷ན་པ༷་པོ༷་ད༷ང་། ག༷ང་གཟུང༷་བར་བྱ་བ༷་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་རང་བཞིན་ཉེ༷་བ༷ར་ཞི༷་བ༷་སྟེ༷་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་མི་རྟག་རྟག་པ་སོགས་དང་། བདག་གི་ཡོད་ཉིད་སོགས་དང་། གཟུགས་སྒྲ་རོ་སོགས་དང་། ཡང་ན་རྐྱེན་བརྟགས་པ་སོགས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་དང་ལས་གསུམ་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་འཛི༷ན་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་འཛིན་པ་པོའི་གང་ཟག་དགག་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་དགག་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ལྷས་བྱིན་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོ༷ག་པ༷འ༷མ་མ་ལོག་པ་ཡང༷་དག༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷་ནི༷་འཛི༷ན་པ༷་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་གང་ཟག་ག༷ང་ལ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་དང་ལྡན་པ་ཡོ༷ད་ཅིང༷་ག༷ང་ལ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་མ༷་ལོ༷ག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ༷་གྱུར༷་པ༷་ལ༷་ནི་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་དག༷་མི༷་སྲི༷ད་དེ༷་སྔར་གྲུ༷བ་ཟིན་ལ་
1-3-112a
མི་དགོས་པས་སོ། །ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ༷་མ་གྱུར༷་པ་ལ༷་ཡང་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་དག༷་མི༷་སྲི༷ད་དེ༷་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཏུ༷་གྱུར༷་བཞི༷ན་པ་ལ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་དག༷་མི༷་སྲི༷ད་དེ༷་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་མིན་པའི་གྱུར་བཞིན་པ་མི་སྲིད་དེ་ཕྱེད་མ་ལོག་ཕྱེད་ལོག་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་གསུམ་དུ་མི་སྲིད་པས་ན་སུ་གང༷་ལ༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་སྲི༷ད་པ༷་ཡིན་ཞེས་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་བློ་གཟུ་བོས་རྣམ༷་པ༷ར་ད༷པྱོད་ཅིག །ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་རྣམ༷ས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ༷་སྐྱེས༷་ན༷་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་དེ་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་རྣམ༷ས་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་ན༷་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་ཅ༷ན་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མོ་བཤམ་གྱི་བུ་ཅན་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོ༷ས་པོ༷་ཐམས་ཅད་ནི་བད༷ག་ལ༷ས་མི༷་སྐྱེ༷་སྟེ༷་དེ་བཞིན་གཞ༷ན་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ལ་བད༷ག་ད༷ང་གཞ༷ན་གཉིས་ཀ་ལ༷ས་ཀྱང༷་མིན༷་ན༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་ཅ༷ན་ཞེས་བྱ་བ་ག༷་ལ༷་ཡོ༷ད་དེ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ༷་ཏེ༷་བད༷ག་ཅེས་བྱ་བ་དང༷་། གཙ༷ང་བ༷་དང༷་། རྟག་པ་དང༷་། བདེ༷་བ༷་ཞེས་པ་དེ་ཡོ༷ད་ན༷་ནི༷་དེའི་ཡུལ་ཅན་བདག༷་ཏུ་འཛིན་པ་དང༷་། གཙ༷ང་དང༷་། རྟག༷་པ༷་དང༷་། བདེ༷་བ༷་དེ་དག་ཏུ་ཤེས་པ་
1-3-112b
ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཡུལ་དེ་དག་ཡོད་པས་བདག་མེད་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་བད༷ག་དང༷་གཙ༷ང་བ༷་དང༷་། རྟག༷་པ་ད༷ང་བདེ༷་བ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷་དགག་བྱ་མེད་ན་དེ་བཀག་པའི་བད༷ག་མེ༷ད་དང་མི༷་གཙ༷ང་དང་མི༷་རྟག༷་དང༷་། སྡུག༷་བསྔ༷ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་མེད་ཅིང་ལྟོས་ས་མེད་པས་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་བདག་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྒྱད་ཅར་སྤང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་འག༷གས་པས༷་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ༷་རིག༷་པ༷་ནི༷་འག༷གས་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ལ་མ༷་རི༷ག་པ་འག༷གས་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷་ནི༷་འདུ༷་བྱེ༷ད་ལ༷་སོ༷གས་ནས་རྒ་ཤིའི་མཐར་ཐུག་པ་འག༷གས་པ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དགག་བྱ་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་མིན་ན་ཅི་ཞིག་འགག་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཚེར་མ་མེད་པ་ལ་སུ་ཡང་སྤང་བའི་ཐབས་མི་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཡོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྲིད་པའང་ཅིས་མི་གྲུབ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་སྤང་བྱ་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའམ། མེད་པ་ཞིག་ཡིན། གལ༷་ཏེ༷་གང་ཟག་ལ༷་ལའི༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ༷་གང༷་དག༷་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས༷་ཡོ༷ད་ན༷་རང་བཞིན་
1-3-113a
ལ་ལྡོག་ཏུ་མི་གཏུབ་པས་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་སྤོང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོ༷ད་པ༷་ནི༷་སུ༷་ཞིག༷་གིས་སྤོང༷་བར༷་བྱེ༷ད་དེ་ནམ་མཁའི་མི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་གང་ཟག་ལ༷་ལ༷འི་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ༷་ག༷ང་དག༷་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་མེ༷ད་ན༷་དེ་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་སྤོང༷་བ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་གང་མེ༷ད་པ༷་སུ༷་ཞིག༷་སྤོང༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་དེ་སྤང་བྱ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོ༷ག་བ༷རྟག་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་གསུ༷མ་པ༷འོ༷།། ༈ །།
第二十四辨四圣谛品
ཉེར་བཞི་པ་བདེན་བཞི་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། འཇམ་དཔལ་འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་འགོག་ན། ཤེས་བྱ་བདེན་བཞི། དཀོན་མཆོག་གསུམ། ལས་འབྲས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་རྩོད་པ་བཀོད་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ལན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་དགོད་པ། རྩོད་པའི་ལན་བཤད་པའོ། །
1-3-113b
དང་པོ་ལ་བཞི། ཤེས་བྱ་བདེན་བཞི་མེད་པར་ཐལ་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པར་ཐལ་བ། ལས་འབྲས་མེད་པར་ཐལ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་འདི༷་དག༷་ཀུན༷་སྟོང༷་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན༷་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཡང་དང་པོར་འ༷བྱུང་བ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་མཐར་འཇི༷ག་པ༷་མེ༷ད་ལ་དེ་མེད་པས་འཕ༷གས་པ༷འི་བདེ༷ན་པ༷་བཞི༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཁྱོ༷ད་ལ༷་མེ༷ད་པ༷ར་ཐ༷ལ་བ༷ར་འགྱུ༷ར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་དང་། ལམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དགག་པ་སོགས་འཕ༷གས་པ༷འི་བདེ༷ན་པ༷་བཞི༷་པོ༷་མེ༷ད་པ༷ས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོང༷ས་སུ༷་ཤེ༷ས་པ་ད༷ང་། ཀུན་འབྱུང་སྤོང༷་བ༷་ད༷ང་། ལམ་སྒོ༷མ་པ་ད༷ང་། འགོག་པ་མངོ༷ན་དུ༷་བྱ༷་བ༷་དག༷་ནམ་ཡང་འཐ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས་རིམ་པར། དགེ་འདུན་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། བདེན་བཞི་བླང་དོར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དེ༷་དག༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡིན་པ༷ས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས༷་བུ༷་བཞི༷་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷ད་ན་འ༷བྲས་བུ་ལ་གན༷ས་པ་དག་ཀྱང་མེ༷ད་ཅིང་། འབྲས་བུ་ལ་ཞུག༷ས་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་
1-3-114a
ནོ། །ག༷ལ་ཏེ༷་ཞུགས་གནས་ཀྱི་སྐྱེས༷་བུ༷་ག༷ང་ཟ༷ག་བརྒྱ༷ད་པོ་དེ༷་ད༷ག་མེ༷ད་ན༷་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ༷་འདུ༷ན་མེད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། འཕ༷གས་པའི༷་བདེ༷ན་པ༷་བཞི་པོ་རྣ༷མས་མེ༷ད་པ༷འི་ཕྱིར༷་དེ་སྟོན་པ་དང་རྟོགས་པའི་ད༷མ་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཀྱ༷ང་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཆོ༷ས་ད༷ང་ལེན་པོ་དགེ༷་འདུ༷ན་གཉིས་ཀ་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷། དེའི་འབྲས་བུ་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། སངས་རྒྱས་སོགས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ངོ་ཞེས་དེ༷་སྐ༷ད་དུ་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་སྨྲ༷་ན༷་དཀོ༷ན་མཆོ༷ག་གསུ༷མ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་ནི༷་བྱེ༷ད་ཅི༷ང་སྟེ༷་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལས་འབྲས་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། དེ་ལྟ་ན་དགེ་སྡིག་གི་འབྲ༷ས་བུ༷་ཡོ༷ད་པ༷་ད༷ང་དེའི་རྒྱུ་ཆོ༷ས་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་མི་དགེ་བ་དང་། ཆོ༷ས་དགེ་བ་ཉི༷ད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ད༷ང་། བཞི་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། ཡང་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་པ༷་ཡི༷་མཐོང་ཐོས་སོགས་དང་། བུམ་པ་གྱིས། འབྲས་ཆན་ཚོས་སོགས་ཐ་སྙད༷་ནི༷་ཀུན༷་ལ༷འ༷ང་གནོ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་རྩོད་པའི་ལན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རྩོད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ། སྐྱོན་མི་འཇུག་
1-3-114b
པའི་འཐད་པ། དབུ་མ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་པོ་དེ༷་ལ༷་ལན་བཤ༷ད་པ༷། རྩོད་པ་པོ་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷ས་ནི༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་དགོ༷ས་པ་དང༷་། སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་ད༷ང་། སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་དོ༷ན་ནི༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ༷ས། རྒྱུ་མཚན་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་བདེན་བཞི་སོགས་ལ་དེ༷་ལྟར༷་གནོ༷ད་པར་བྱེད་པ༷་གང་ཡི༷ན་པ་ཁྱོད་ནི༷་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བསམ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན་ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའི་ཀླན་ཀ་སྨྲ་བས་ནི། དབུ་མ་པ་ལ་མི་གནོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་མེད་རྐྱང་དུ་བཟུང་བ་འདི་འདྲ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བསྟན་བཅོས་འདིར་སྨྲས་པའི་སྟོང་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡོད་མེད་སོགས་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་འཇུག་གི་མེད་རྐྱང་ཙམ་གྱི་བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱར་འདོད་པ། དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྐྱང་བ་དང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླང་བ་གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་བཞི་སོགས་མེད་པར་ཐལ་བ་མཚུངས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་དེ་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་འགོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་དགོས་པ་མི་ཤེས་པར་ཡོད་པའི་མཐའ་ཁོ་ན་བཀག་ཙམ་གྱི་དགོས་པར་གོ་བའི་དགོས་པ་མ་ཤེས་པ་
1-3-115a
ཡིན་ལ། འདིར་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མིན་ཏེ། དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་སོགས་དང་། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་སོགས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་མཐའ་གཅིག་པུ་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པའི་སྤྲོས་པ་ཅན་དུ་བལྟས་པ་ཡིན་པས་ནོངས་ལ། འདིར་ནི། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞི་ཆར་གྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་བ་ཉི་ཚེ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་སྟོང་ཡང་སྟོང་པ་སོགས་གང་རློམ་པ་དེས་མ་སྟོང་པས་སྟོང་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ག་ལ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་དོན་ཡང་མ་ཤེས་པ་དེ། ཁྱོད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན། དགག་བྱ་བཅད་པའི་མེད་རྐྱང་འབའ་ཞིག་པའི་དོན་དུ་གོ་ནས། མི་སྟོང་པ་ཞེས་པའི་ཟློག་ཕྱོགས་སྟོང་ངོ་ཞེས་དེ་འབའ་ཞིག་རང་ལ་དམིགས་འདུག་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཞེས་པ་འབའ་ཞིག་པ་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེས་སོགས་ལྟར། རྐྱེན་ལས་གང་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྣང་
1-3-115b
བ་སྤང་བའི་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་པ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱོད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྣང་བ་ཉིད་སྟོང་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྣང་བའི་རྟེན་འབྱུང་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་མ་ཤེས་པས་སྟོང་ཉིད་མཐའ་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཤེས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མ་ལུས་པ་འགོག་པའི་དགོས་པ་ཡང་མི་ཤེས་པར། སྟོང་པ་ཞེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྤྲོས་པ་ལ་བཟུང་ནས་རྩོད་པའོ། །ཞེས་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་གོ་བ་དེར་བྲིས་པའོ། །དེས་ན་སྟོང་ངོ་ཞེས་མ་སྨྲས་ན། མཐར་འཛིན་མི་ཁེགས་ལ། སྨྲས་ཀྱང་དེ་སྒྲུབ་པ་མིན་པའི་ཚུལ་བཤད་ན། སང༷ས་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷་ཆོས༷་གང་ཡང་རུང་བ་ཇི་སྐད་བསྟན༷་པ༷། དེ་དག་ནི་བདེ༷ན་པ༷་གཉི༷ས་ལ༷་ཡ༷ང་དག༷་པར་བརྟེ༷ན་པ་ཡིན་ལ་དེ་གང་ཞེ་ན་འཇི༷ག་རྟེ༷ན་ཀུ༷ན་རྫོབ༷་ཀྱི་བདེ༷ན་པ༷་ད༷ང་། གནས་ལུགས་དམ༷་པ༷འི་དོ༷ན་གྱི༷་བདེ༷ན་པ༷འོ༷། །ག༷ང་དག༷་བདེ༷ན་པ༷་དེ༷་གཉི༷ས་ཀྱི༷་རྣམ༷་པའི་དབྱེ༷་བ་རྣམ༷་པ༷ར་མི༷་ཤེ༷ས་པ༷་དེ༷་དག༷་གིས༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་བསྟ༷ན་པ༷་ནི༷་ཟབ༷་མོ༷འི༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་རྣམ༷་པར་མི༷་ཤེས༷་སོ། །བསྟན་བྱ་དོན་དམ་སྟོན་པར་མཛད་ནའང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐ༷་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ༷་ནི༷་མ༷་
1-3-116a
བརྟེ༷ན་པ༷ར་ད༷མ་པ༷འི་དོ༷ན་ནི༷་བསྟ༷ན་པར་ནམ་ཡང་མི༷་ནུ༷ས་ལ། དེ་མ་བསྟན་ན་རྟོགས་མི་ནུས་པས་ད༷མ་པ༷འི་དོ༷ན་ནི༷་མ༷་རྟོག༷ས་པ༷ར་མཐར་ཐུག་གི་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ༷་ཐོ༷བ་པར་མི༷་འགྱུ༷ར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་མཐའ་རེ་རེ་བཀག་ཙམ་མིན་ཀྱང་བཞི་ཆར་བཀག་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ཞིག་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ངོར་འཇལ་བར་དཀའ་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ། མཐའ་གང་དང་གང་དུ་ཞེན་པ་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པས་སུན་ཕྱུང་ནས། མཐར་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ལ་གནས་དགོས་ཀྱི། མཐའ་རེ་རེ་བཀག་པའི་སྟོང་པ་ཙམ་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་དངོས་མིན་ནོ། །དེའི་དགོས་པའང་སྟོང་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལོག་དགོས་པས་གང་ལ་ཞེན་པ་དེ་སུན་དབྱུང་བ་ཙམ་སྟེ་ནད་འདོན་ཆེད་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་བཞིན་ཏེ། སྨན་ཉིད་ཕྱིར་མི་འབྱིན་པར་ཁོང་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་བཀག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་དང་དེའི་དགོས་པ་དང་དོན་གྲུབ་པར་བསམས་ནས་མཐའ་ཐམས་ཅད་མི་འགོག་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཉིད་སྤྲོས་པར་
1-3-116b
སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་སྟོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་གདགས་ན་ཞེན་ཡུལ་སུན་མི་ཕྱིན། མ་ཕྱིན་ན། སྤྲོས་བྲལ་ལ་ནམ་ཡང་མི་རེག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་པར་བྱ་ཐབས་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གདགས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་པ་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ཙམ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ནི་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་སྤྲོས་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་ལས་འདས་པར་མི་ཤེས་པར། ཐ་སྙད་ཙམ་པོ་རང་ལ་དོན་དམ་དུ་ཞེན་པ་དེས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་ནམ་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །འོ་ན་དོན་དམ་ཁོ་ན་བསྟན་པས་ཆོག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྲོས་པས་བཅིངས་པ་ལ། དང་པོ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མ་བསལ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་མི་ནུས་ཤིང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ནས་བཀྲི་བར་མ་བྱས་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་བསྟན་མི་ནུས་པས་ངེས་པར་ཆུ་སྒྲོལ་བ་ལ་གྲུ་བཞིན་ཏེ། དམ་པའི་དོན་མ་བསྟན་པར་ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་གནས་ནས་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་མཐར་ཐུག་གི་མྱང་འདས་མི་ཐོབ་པས་སོ། །དེའི་སླད་དུ་གང་ལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་ཅིག་ཆར་
1-3-117a
བསྟན་མི་ནུས་པས། རིམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་སུན་ཕྱུངས་ཏེ་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའོ་སྙམ་དུ། དོན་དང་དགོས་པ་དང་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བལྟ་བ་དེ་ནི་བཀྲུ་སྨན་ཁོང་པར་འཁྱིལ་བ་ལྟར་ཕུང་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ན་སོར་རྩེ་ལ་ཚུར་བལྟ་བའམ་ནམ་མཁའ་མེད་པར་གོ་བའི་སླད་དུ་ནམ་མཁའ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན། དེས་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་མི་ཟློག་པར་ནམ་མཁའ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སླར་ཞེན་ན། སླར་ཡང་སྨྲས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བས་ཞེན་པ་དེ་སུན་ཕྱུང་བར་དཀའ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚིག་གསལ་ལས། ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དེ། དོན་དམ་པར་མེད་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ་ཞེས་སོགས་གསུང་། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་བཞག་འཐད་ལ། གཞན་དུ་ནམ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་དང་། མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཟུང་བ་ནི་རྒ་ཤི་འཇོམས་པའི་བདུད་རྩིས་སྲིད་པའི་ཉེས་པ་དྲུང་ནས་འབྱིན་ཏེ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་བརྟན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་པས། གང་གིས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་ལྟ་དཀའ་
1-3-117b
བ་དེ་ལ༷་ལྟ༷་ཉེས༷་ན༷་ཤེ༷ས་ར༷བ་ཆུང༷་བ་རྣམ༷ས་ཕུང༷་བ༷ར་འགྱུ༷ར་རོ། །ཇི་སྟེ་འབྲུ་ལེགས་པར་མ་བཏབ་ན་འབྲས་བུ་མེད་ཀྱང་བྱེད་པོ་བརླག་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་བརླག་སྙམ་ན་དེ་ལྟ་བུ་མིན་ཏེ། ཇི༷་ལྟར༷་སྦྲུལ༷་ལ༷་གཟུ༷ང་ཉེས༷་ད༷ང་རི༷ག་སྔག༷ས་ཉེས༷་པ༷ར་བསྒྲུབ༷ས་པ༷་བཞི༷ན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་སྔགས་སྨན་མན་ངག་གིས་ཚུལ་བཞིན་བཟུང་ན་ནོར་འགུགས་ལ། དེ་དང་བྲལ་ན་འཛིན་པ་པོ་ཕུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རིག་སྔགས་གང་ཞིག་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒྲུབས་ན་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་ཀྱང་། མན་ངག་ལས་ཉམས་པས་སྒྲུབ་པོ་ཕུང་བ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཙམ་དུ་བཟུང་ནས་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ལ། ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེའི་རྟེན་དངོས་པོ་སོ་སོར་བདེན་པར་བཟུང་ནས་སྟོང་ཉིད་ཉིད་སྨན་བཏང་བ་ཁོང་སྐྲན་དུ་འགྱུར་ལ།ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དམིགས་བཞིན་ཅི་ལ་སྟོང་ཞེས་ཆོས་སྤང་ངོ་། །དེ་འདྲ་བའི་ནང་ནས་འདིར་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་པ་དེས་ཕུང་བར་བྱེད་ཅེས་སོ། །དེ༷་ལྟ་བུའི་ཕྱིར༷་ན་བློ་ཞ༷ན་པ༷ས་བློ་ལས་འདས་པའི་ཆོ༷ས་འདི༷་ཡི༷་ཟབ་མོའི་གཏི༷ང་རྟོག༷ས་དཀ༷འ་བ༷ར་མཁྱེ༷ན་པར་གྱུར༷་ན༷ས་ཐུབ༷་པ༷འི་ཐུག༷ས་ནི༷་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོ༷ས་བསྟ༷ན་པ་ལ༷ས་རེ་ཞིག་ར༷བ་ཏུ༷་ལོ༷ག་པ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མདོ་ལས།
1-3-118a
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ངས་ཆོས་ཟབ་མོ་ཟབ་པར་སྣང་བ་བརྟགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། ཞིབ་མོ་མཁས་ཤིང་མཛངས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཐུགས་སུ་ཆུབ་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་ངས་གཞན་དག་ལ་བསྟན་ན།གཞན་གྱིས་ངའི་དེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེས་ང་ལ་གནོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་ཞུམ་པར་ཡང་འགྱུར། ཐུགས་སྤྲོ་བར་མི་འགྱུར་བས་གང་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་དགོན་པ་རབ་ཏུ་དབེན་པར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཞིག་བདག་གིས་རྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་འདུག་པས། །མི་སྨྲ་ནགས་འདབ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་མི་འཇུག་པའི་འཐད་པ་ལ་བཞི། སྐྱོན་གྱི་གཞི་མི་འདོད་པ། སྐྱོན་ཡོན་གྱི་གནས་བསྟན་པ། ཉེས་པ་བཟློག་
1-3-118b
སྟེ་བསྟན་པ། ཉེས་པ་གཞན་ཡང་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བདེན་བཞི་མི་འཐད་པ་སོགས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ནི༷་ངེད་ཀྱིས་འདོད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང༷་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འདི་ལ༷་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པས༷་ཁྱོ༷ད་ནི༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་སྤོང༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི་ང༷་ལ༷་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །འདི་ལ་སྔ་འགྱུར་ལས། ཁྱོད་ནི་ང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། །སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིས། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་ལ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅི་ཕྱིར་མི་འཐད་ན། ཕྱོགས་གང༷་ལ༷་རྟེན་འབྱུང་གི་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་རྟེན་འབྱུང་ལ་རུང༷་བ༷་གང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་རུང་བས་ཅིར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་བདེན་བཞི་རུང་ཞིང་དེས་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །ངོ་བོས་ཡོད་པ་ལ་མི་རུང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པས་ན་དེ་ཀུན་ཡོད་རུང་པའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གང་ལ་སྟོང་པ་རུང་བ་དེ༷་ལ༷་རྟེན་འབྲེལ་རུང་བས་བདེན་བཞི་སོགས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་འཐད་ཅིང་རུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ལ༷་གང༷་ལ༷་སྟོང༷་
1-3-119a
ཉི༷ད་མི༷་རུ༷ང་བ༷་མི་སྟོང་བའི་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དེ༷་ལ༷་རྟེན་འབྲེལ་མི་རུང་བས་བདེན་བཞི་སོགས་སྲིད་ཞིའི་ཐ་སྙད་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་རུང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །དེས་ན་ཁྱོ༷ད་ནི༷་མི་སྟོང་པར་འདོད་པས་བདེན་བཞི་སོགས་མི་རུང་བའི་ར༷ང་གི༷་བློ་ཡི་སྐྱོན༷་རྣམ༷ས་ནི༷། རང་བཞིན་སྟོང་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ང༷་ལ་ཡོང༷ས་སུ༷་སྒྱུར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་ནི། རང་གི་སྐྱོན་མ་མཐོང་ནས། དཔེར་ན་རང་ཉིད་རྟ༷་ལ༷་མངོ༷ན་པར༷་ཞོན༷་བཞིན༷་དུ༷་རྟ༷་ཉི༷ད་བརྗེད༷་པར༷་གྱུར༷་པ༷་ངའི་རྟ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྲོགས་སོ་ཞེས་གཞན་ལ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་བཞི༷ན། ཁྱོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟ་ལ་ཞོན་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་གཡེང་བས་དེ་མ་དམིགས་པས། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཅན་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་བདེན་བཞི་སོགས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཟོ་ཞིག་འདུག་ཅིག་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་བཞིན་དུ། ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ནས། དེ་མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་པས། དེ་རྟེན་འབྱུང་མིན་པར་ཁས་
1-3-119b
བླངས་པས་དེ་བརྗེད་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་གཞན་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ལ་རྟ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་བརླག་གོ་ཞེས་རྩོད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་རྟེན་འབྱུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་བཞིན་དུ་མི་སྟོང་ཞེས་སྨྲས་པས། མི་སྟོང་ན་ཐ་སྙད་དེ་ཀུན་བརླག་འགྲོ་བས་རྟ་ཞོན་བཞིན་དུ་རྟ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་བས། དོན་དུ་བདེན་བཞི་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་རང་གི་ཁས་ལེན་གྱི་ལུགས་ལ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ནས། སྐྱོན་མེད་པའི་ལུགས་ཅན་གཞན་ལ་འགོད་པ་ནི་རང་གི་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་རྟ་བརྗེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ནས། གཞན་གྱིས་རྟ་ཕྲོགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པར་བསམ་པའོ། །མདོར་ན་ཚུར་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་ལ་ཁྱོད་རང་ཉིད་ཞོན་བཞིན་དུ། རང་གི་ཉེས་པ་རྟ་ལྟ་བུ་བརྗེད་ནས་མ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱོན་འདི་ཀུན་ཁྱོད་ལ་འདུག་གོ་ཞེས་སྙམ། དཔེ་འདི་ཡང་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པར་འདུག་གོ། མི་སྟོང་ན་བདེན་བཞི་སོགས་ཇི་ལྟར་མི་རུང་སྙམ་ན། གལ༷་ཏེ༷་དངོ༷ས་རྣམ༷ས་ར༷ང་བཞི༷ན་ལ༷ས་ནི་ཡོ༷ད་པར༷་རྗེས༷་སུ༷་ལྟ༷་བར་བྱེ༷ད་ན༷་དེ༷་ལྟ༷་ཡི༷ན་ན༷་རང་བཞིན་ཡོད་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པས་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་རྒྱུ༷་རྐྱེན༷་ནམ་རྟེན་
1-3-120a
འབྱུང་མེ༷ད་པ༷ར་ཁྱོ༷ད་ཀྱིས་ལྟ༷འོ༷། །དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་འབྲ༷ས་བུ༷་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ད༷ང་ནི༷་དེའི་རྒྱུ༷་འཇིམ་སོགས་ཉི༷ད་ད༷ང་བྱེ༷ད་པ༷་པོ༷་རྫ་མཁན་དང༷་། བྱེ༷ད་པ་དབྱུག་གུ། འཁོར་ལོ་སོགས་ད༷ང་། བུམ་པ་བྱ༷་བ་དང་། དེ་སྐྱེ༷་བ༷་དང༷་ནི༷་འག༷ག་པ༷་ད༷ང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས༷་བུ༷་ལ༷་ཡང༷་གནོ༷ད་པ༷་བྱེ༷ད་དེ། དང་པོ་ནས་འབྲས་བུ་བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལ། རྒྱུ་མི་དགོས་པས་འཇིམ་པ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་ན། འཇིམ་སོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། ཕྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་ཟིན་གྱི་འབྲས་བུ་འདི་དག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་བཞི་ཀར་ཡང་གསལ་ལོ། །དབུ་མ་པས་ནི་རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ༷་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ནི༷་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བཤ༷ད་དོ། །རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ༷་ནི༷་རང་གི་གདགས་གཞི་དེ་ལ་བརྟེན༷་ན༷ས་དེར་གདག༷ས་པ༷་ཙམ་ཏེ་ཤི༷ང་རྟ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་འབྱུང་དེ༷་ཉི༷ད་རྟག་ཆད་ཡོད་མེད་སོགས་དང་བྲལ་བའི་དབུ༷་མའི༷་ལ༷མ་ཡང་དག་པ་ཡི༷ན་ནོ༷། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མི་འཐད། རྟེན་ནས་འབྱུང་ལ་རང་
1-3-120b
བཞིན་ཡོད་པར་མི་འཐད་དེ། གཅིག་ཤོས་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་དེར་སྣང་བས་སྣང་ཙམ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་བཅོས་མ་ཡིན་ལ་བཅོས་མ་དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་མེད་ཀྱང་། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་ཙམ་དེར་བཅོས་མའམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མིང་དུ་གདགས་པ་དེ་ནི་སྣང་ཙམ་དང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་ཚོགས་པས་ཡོད་མེད་དང་བྲལ་བ་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ་ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དབུ་མ་ཞེས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་གསུམ་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གང༷་ཕྱིར༷་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྟེན༷་འབྱུང༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷འི་ཆོས༷་འག༷འ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་སྟོང༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི༷་ཆོས༷་འག༷འ་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མེད་དོ། །གསུམ་པ་གཞན་ལ་ཉེས་པ་བཟློག་སྟེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་བཞི། བདེན་བཞི་མེད་པར་ཐལ་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པར་ཐལ་བ། རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ཐལ་བ། ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཡུལ་བདེན་བཞི་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་
1-3-121a
ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་འདི༷་ཀུན༷་ཐམས་ཅད་མི༷་སྟོང༷་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན༷། རྟེན་འབྱུང་མི་རུང་བས་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་འཇིག༷་པ༷་མེ༷ད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕ༷གས་པའི༷་བདེན༷་པ༷་བཞི༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱང་མི་སྟོང་བར་སྨྲ་བ་ཁྱོ༷ད་ལ༷་མེ༷ད་པར༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེ༷ལ་འབྱུང༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་ཡོ༷ད་པར༷་ག༷་ལ༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་ལྟོས་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་གིས་མི༷་རྟག༷་པའི་རང་བཞིན་ན་སྡུག༷་བསྔལ༷་བདེན་པར་གསུང༷ས་པ༷་དེ༷་ར༷ང་བཞིན༷་ཡོད་པ་ཉི༷ད་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དངོས་པོ་རང༷་བཞིན༷་ལ༷ས་ནི༷་ཡོ༷ད་པ་ཡི༷ན་ན༷་སྡུག་བསྔལ་ཅི༷་ཞིག༷་ཀུན༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པས་སོ། །དེ༷་ཕྱིར༷་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་ལ་གནོ༷ད་པ་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་མི་འཐད་པར་འདོད་པ་ལ༷་ཀུན༷་འབྱུང༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །སྡུག༷་བསྔལ༷་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས༷་ཡོ༷ད་ན༷་དེ་དགག་པའི་འགོ༷ག་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །རྒྱུ་མཚན་སྡུག་བསྔལ་རང༷་བཞིན༷་གྱིས༷་ནི༷་ཡོ༷ངས་སུ་གན༷ས་པའི་
1-3-121b
ཕྱིར༷་དེ་ནམ་ཡང་མི་འགག་པས། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ཁྱོད་འགོ༷ག་པ་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ལམ༷་ལ༷་རང༷་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་ན༷་ནི༷་མ་སྒོམ་པར་ཡང་ཡོད་ལ་གསར་དུ་སྒོམ༷་པ༷་འཐ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་སྟེ་རྟག་པ་ལ་བྱ་བ་མི་འཇུག་པས་དང་། ཡང་དག་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་པས་སོ། །ཅི༷་སྟེ༷་ལ༷མ་དེ༷་བསྒོ༷མ་པར་བྱ༷་རུང༷་ན༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་འདོད་པའི་ལམ་རང༷་བཞི༷ན་གྱིས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་གང༷་གི་ཚེ༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང་ཀུན༷་འབྱུང༷་ད༷ང་། འགོ༷ག་པ༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷། གཉེན་པོའི་ལམ༷་གྱིས༷་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་འགོག༷་པའི་འགོག་པ༷་ནི༷། གང༷་ཞིག༷་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ༷་པར༷་འགྱུར༷་བ༷ར་འདོ༷ད་དེ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་མ་བསྒོམ་པར་ཡང་ཡེ་ནས་རང༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་སྡུག་བསྔལ་ཡོང༷ས་སུ༷་ཤེས༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ན༷་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ༷་ནི༷་གཟོད་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ངས་སུ་ཤེས༷་པར་འགྱུར༷། ཡོངས་ཤེས་རང༷་བཞི༷ན་གན༷ས་པ༷་ཞེས་སྨྲས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནམ༷་དེ་ལྟ་ན་རང་
1-3-122a
བཞིན་གནས་པ་གསར་དུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པས་སོ། །དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་ནི༷་ཁྱོ༷ད་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཀུན་འབྱུང་སྤང༷་བ་དང༷་འགོག་པ་མངོ༷ན་སུམ་དུ༷་བྱ༷་བ༷་དང༷་། ལམ་བསྒོམ༷་པ་དང༷་། དེའི་འབྲས༷་བུ༷་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས། བཞི༷་པོ་དག༷་ཀྱང༷་ཡོངས༷་ཤེས༷་བཞི༷ན་དུ༷་གསར་དུ་གྲུབ་པར་མི༷་རུང༷་ངོ༷་། །གཉིས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པར་ཐལ་བ་ལ་གསུམ། དགེ་འདུན་དང་། ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང༷་བཞི༷ན་ཡོང༷ས་སུ༷་འཛི༷ན་པ༷་མི་གཏོང་ན་དེ་ཡི༷ས་འབྲས༷་བུ༷་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་སྔར་རང༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་ཐོབ༷་པ༷་མི༷ན་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཕྱིས་ཇི༷་ལྟར༷་གསར་དུ་འཐོ༷བ་པར༷་ནུས༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་འབྲས༷་བུ༷་བཞི་པོ་མེ༷ད་ན༷། འབྲས༷་གན༷ས་མེ༷ད་ལ་དེ་མེད་པས་དེའི་ཞུག༷ས་པ༷་དག༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་གལ༷་ཏེ༷་སྐྱེས༷་བུ༷་གང༷་ཟག༷་བརྒྱ༷ད་པོ་དེ༷་དག༷་མེ༷ད་ན༷་དགེ༷་འདུན༷་མེ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕ༷གས་པའི༷་བདེན༷་པ་རྣམ༷ས་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་དམ༷་པའི༷་ཆོས༷་ཀྱང༷་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས༷་དང༷་
1-3-122b
དགེ༷་འདུན༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ན༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱང་ཇི༷་ལྟར༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར༷་རོ། །ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་སངས༷་རྒྱས༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པས་བྱང༷་ཆུབ༷་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ༷་མ༷་བརྟེ༷ན་པ༷ར་ཡ༷ང་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་སོ། །ཁྱོ༷ད་ཀྱིས༷་བྱང༷་ཆུབ༷་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་ན་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོ་སངས༷་རྒྱས༷་ལ༷་མ༷་བརྟེན༷་པར༷་ཡང༷་ཐལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ལྟར་ན་སྔར་རང༷་བཞི༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་སང༷ས་རྒྱས༷་མིན༷་པ༷་ལམ་སློབ་པ་པོ་གང༷་ཡི༷ན་དེས༷་བྱང༷་ཆུ༷བ་ཀྱི་སྤྱོ༷ད་པ་ལ༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཐོབ་པའི་ཕྱིར༷་ཅི་ཙམ་བརྩོན་པས་བཙལ༷་ཀྱང༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཐོབ༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་སོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། གང་ཟག་འག༷འ་ཡ༷ང་ཆོ༷ས་དང༷་ཆོས༷་མིན༷་པ༷་ནམ༷་ཡང༷་བྱེ༷ད་པ༷ར་མི༷་འགྱུར༷་ཏེ༷། རྒྱུ༷་མཚན་མི༷་སྟོང༷་པ༷་ལ༷་དེས་ཅི༷་ཞིག༷་བྱ༷་སྟེ་རང༷་བཞི༷ན་ཡོད་པ་རྟག་པ་ལ༷་ནི༷་བྱ༷་བ༷་འཇུག་པ་མེ༷ད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་ན་རྒྱུ་ཆོས༷་ད༷ང་ཆོས༷་མི༷ན་མེ༷ད་པར༷་ཡ༷ང་དེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས༷་བུ༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་
1-3-123a
རྒྱུ་མེད་པར་ཡོ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། འདོད་ན་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཆོས༷་དང༷་ཆོས༷་མིན༷་གྱི་རྒྱུས༷་བྱུང༷་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི་ལུགས་ལ༷་ཡོ༷ད་སྲིད་པ་མ༷་ཡི༷ན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཆོས༷་དང༷་ཆོས༷་མི༷ན་གྱི་རྒྱུས༷་བྱུང༷་བ༷འི་འབྲས༷་བུ༷་གལ༷་ཏེ༷་ཁྱོ༷ད་ལ༷་ཡོ༷ད་ན་ནི་ཆོས༷་དང༷་ཆོས༷་མི༷ན་པ༷་ལ་ལྟོས་པ་ལ༷ས་བྱུང༷་བའི༷་འབྲས༷་བུ༷་ཅི༷་ཕྱིར༷་སྟོང༷་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ༷་ཡི༷་དོན་ཅན་གྱི་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་གནོ༷ད་པར་བྱེ༷ད་པ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེས་འཇིག༷་རྟེན༷་པ༷་ཡི༷་ཐ༷་སྙད༷་ནི༷་བུམ་པ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཀུན༷་ལ༷་གནོ༷ད་པ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡང་བྱ་བྱེད་སོགས་སྟོང༷་པ༷་ཉིད་ལ༷་མི་འཐད་པར་བཟུང་ནས་གནོ༷ད་པ་བྱེ༷ད་ན༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་རྟག་པ་ལ་བྱ༷་བ༷་ཅི༷་ཡང༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་ཏེ་ནམ་མཁའི་མི་སྒྲིབ་
1-3-123b
པ་སུས་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་བཞིན། གང་ཟག་བྱེད་པོ་སུས་བྱ་བ་རྩོམ༷་བཞིན་པ༷འང་མེ༷ད་པ༷་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་བྱ༷་བ༷ར་འགྱུར་བས་སུས་ཀྱང་བྱ་བ་རྩོམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བུམ་སོགས་སུས་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཡ༷ང་བྱ་བ་བྱེ༷ད་པོར༷་འགྱུར༷་བར་ཐལ་ལོ། །བཞི་པ་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི། ར༷ང་བཞི༷ན་ཡོ༷ད་ན༷་འགྲོ༷་བ༷་རྣམ༷ས་སྔར་མ༷་སྐྱེས༷་པ༷་དང༷་ཕྱིས་མ༷་འགག༷ས་ད༷ང་དུས་ཀུན་ཐེ༷ར་ཟུག༷་ཏུ༷་ནི༷་གན༷ས་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་། དེ་ལྟ་ན་བདེ་སྡུག་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་གན༷ས༷་སྐབ༷ས་སྣ༷་ཚོག༷ས་ཡོད་པ་དང་བྲལ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྟོང༷་པ༷་ཡོ༷ད་པ་མིན༷་ན༷་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་སྔར་མ༷་ཐོ༷བ་པ་གསར་དུ་ཐོབ༷་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་ད༷ང་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གཏན་དུ་ཟད་པའི་མཐར༷་བྱེ༷ད་པ་དང་། ལ༷ས་དང༷་ནི༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་སྤོང༷་བ༷འ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་དབུ་མ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཟག་གང༷་གིས༷་རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་བར༷་འབྱུང༷་བ་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་ནི༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང༷་། ཀུན༷་འབྱུང༷་དང༷་ནི༷་འགོ༷ག་པ༷་དང༷་ལམ༷་ཉི༷ད་དེ༷་དག༷་ཡང་དག་པར་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ།
1-3-124a
འཇམ་དཔལ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མི་བསྔལ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་མ་མཐོང་བར་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕ༷གས་པའི༷་བདེ༷ན་པ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་རབ༷་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་བཞི༷་པའོ།། ༈ །།
第二十五辨涅槃品
ཉེར་ལྔ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ན་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཅི་ལྟར་རུང་། འཇིག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་མ་ལུས་པ་བསད་ནས་ཕུང་པོའི་གྲོང་ཙམ་ལྷག་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། གྲོང་ཡང་ཞིག་པ་ལྷག་མེད་དོ། །དེས་ན་གང་སྤོང་བ་དང་འགག་པ་
1-3-124b
ཕུང་པོ་དང་ལས་ཉོན་མེད་ན་མྱང་འདས་ག་ལ་ཡོད། མྱང་འདས་ཡོད་པས་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་ལན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི༷་དག༷་ཀུན༷་སྟོང༷་པ་ཡིན་ན༷་འདི་ལ་སྐྱེ་བའི་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་ཅི༷ང་། འགག་པའམ་འཇིག༷་པ༷་མེ༷ད་ལ་དེ་ལྟ་ན་གཉེན་པོས་རྒྱུ་ལས་ཉོན་གང༷་ཞིག༷་སྤོང༷་བ་ད༷ང་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞིག་འགག༷ས་པ༷་ལ༷ས་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདའ་བར་འགྱུར༷་བར༷་འདོ༷ད་དེ་ཁྱོད་ལ་མྱང་འདས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཉེས་པ་གཞན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པ། དབུ་མ་པ་ལ་མེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་ཆོས་འདི༷་ཀུན༷་མི༷་སྟོ༷ང༷་ན༷་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ལ་གསར་དུ་འབྱུང༷་བ༷་མེ༷ད་ཅིང༷་འཇི༷ག་པ༷་མེ༷ད་ན། རྒྱུ་གང༷་ཞིག༷་སྤོང༷་བ་དང༷་འབྲས་བུ་གང་འགག༷ས་པ༷་ལ༷ས་ཇི་ལྟར་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འདའ༷་བར༷་འགྱུར༷་བ༷ར་འདོ༷ད་དེ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མྱང་འདས་མཐའ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ། 
1-3-125a
མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དགག་པ། ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་ལས་ཉོན་སྤང་བ་དང་འབྲས་བུ་ཕུང་པོ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མྱང་འདས་མི་འདོད་ན། འོ་ན་མྱང་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་སྔར་ཡོད་སྤང༷ས་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་སྔར༷་མེད་གསར་དུ་ངོ་བོས་ཐོབ༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ད༷ང་ཕུང་པོའི་རྒྱུན༷་ཆ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་རྟག༷་པ་མེ༷ད་པ༷་དང་སྔར་ཡོད་འཇིག་པས་འགག༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་སྔར་མེད་འབྱུང་བའམ་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ཆོས་ཉིད་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འདས༷་པར༷་བརྗོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མྱང་འདས་མཐའ་བཞིར་དགག་པ་དང་། རྟོགས་པ་པོའི་མྱང་འདས་དགག་པ། །དེའི་གྲུབ་པའི་དོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མྱང་འདས་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ། གཉིས་ཀར་འདོད་པ་དགག་པ། གཉིས་ཀ་མིན་པར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་དགག་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མྱང་འདས་དངོས་པོར་འདོད་པ་
1-3-125b
དགག་པ། དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། མྱང་འདས་ནི་ལས་ཉོན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་འགོག་བྱེད་ཆུ་ལོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དངོས་མེད་ཀྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེ༷་ཞིག༷་སྟེ་དང་པོ་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འདས༷་པ་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྒ༷་ཤིའི༷་མཚ༷ན་ཉིད་ཅན་དུ་ཐལ་བར༷་འགྱུར་ཏེ་གཞན་འགྱུར༷་གྱི་རྒ༷་བ་ད༷ང་རྒྱུན་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཆི༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་དངོ༷ས་པོ༷་གང་ཡང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་པ་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ན༷་མྱ༷་ངན་ལས་འདས་པ༷་འདུས༷་བྱས༷་སུ་འགྱུར༷་ཏེ། དངོ༷ས་པོ༷་ཡིན་པ་ལ་འདུས༷་བྱས༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་འགའ༷་ཡ༷ང་ཕྱོགས་དུས་གང༷་ན༷་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །ཡང་ག༷ལ་ཏེ༷་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པ་དངོ༷ས་པོ་ཡིན་ན༷་ཇི༷་ལྟར༷་མྱང༷་འད༷ས་དེ༷་ལ་བརྟེན༷་ནས་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་མི༷ན་ཞེས་ཡིན་ཏེ། དངོ༷ས་པོ༷་ལ་བརྟེ༷ན་ན༷ས་འབྱུང༷་བ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་འག༷འ་ཡ༷ང་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷་སྟེ་མ་ལྟོས་པའི་དངོས་པོ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་མྱང་འདས་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལས་
1-3-126a
ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལོག་ཙམ་མྱང་འདས་ཡིན་པས། མྱང་འདས་དངོས་མེད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་དང་། ཡང་ན་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་རྒྱུན་ཆད་དོ་ཞེ་ན། ག༷ལ་ཏེ༷་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འདས༷་པ༷་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་ན་དེ་དངོ༷ས་མེ༷ད་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཇི༷་ལྟར༷་རུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱོགས་གང༷་ལ༷་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དངོ༷ས་པོ་མིན༷་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དེ༷་ལ༷་དངོས་པོ་བཀག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དངོ༷ས་མེ༷ད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དངོས་མེད་དུ་འདོད་དགོས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ༷་ཏེ༷་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་པ་དངོས༷་པོ་མིན༷་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན། ཇི༷་ལྟར༷་མྱང༷་འདས༷་དེ༷་དངོས་པོ་ལ་བརྟེ༷ན་པ་མི༷ན་ཏེ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན། གང༷་ཞིག༷་དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་བརྟེན༷་ནས༷་འདོགས་པ་མ༷་ཡི༷ན་པ༷འི་སྡུག་ཀུན་ལོག་པའི་མྱང་འདས་དངོ༷ས་མེ༷ད་ངོ་བོས་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །དངོས་མེད་ཡིན་ན་གཞན་འགྱུར་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་དངོས་མེད་གཞན་དུ་མ་ཡོད་པས་སོ་སྙམ་ན། དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་ན་འདི་མེད་ཀྱི་དངོས་མེད་
1-3-126b
ཞེས་མ་བཟུང་བར་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལ་འདིར་ཕ་རོལ་པོས་སྡུག་ཀུན་ལོག་པའི་དངོས་མེད་ལ་མྱང་འདས་སུ་བཟུང་བས། སྡུག་ཀུན་ཞིག་པའི་དངོས་མེད་དེ་འདྲ་བ་དངོས་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མེད་ཅེས་སོ། །འོ་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཅི་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན་དེ་དངོས་མེད་ཡིན་པར་སུས་སྨྲས། དངོས་པོ་གཞན་འགྱུར་མིན་པས་དངོས་མེད་མིན་ནོ། །ཡང་གང་དུ། ནམ་མཁའ་རི་བོང་རྭ་དག་དང་། །མོ་གཤམ་གྱི་ནི་བུ་དག་ཀྱང་། །མེད་བཞིན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟར། །དངོས་ལ་རྟོག་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དེར་དངོས་པོར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དངོས་མེད་དུ་རྟོག་པ་ནི་མིན་ཏེ། རྟེན་དངོས་པོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་པ་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། དོན་གང་ཞིག་དངོས་པོའམ་དངོས་མེད་དུ་འགྱུར་བ་འདིའི་དོན་མ་དམིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་དངོས་མེད་དུ་བརྟགས་པ་ག་ལ་རིགས་ཞེས་ཁྱད་གཞི་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུར་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས། མྱང་འདས་དེ་དོན་གྱི་དངོས་མེད་རང་ངོས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་
1-3-127a
དུ་མིན་ཏེ་ཞེས་མ་གསུང་ངམ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་ཤེས་བྱ་མིན་པས་སོ། །དེ་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།དངོས་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་བྱར་བྱེད་ལ། གཉིས་ཀ་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་གཉིས་མིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་ན་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཟླ་བ་ལྟར་ན་གང་ལ་དངོས་དངོས་མེད་ཞེས་པའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དམིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་དེ་དེ་ཡིན་ཞེས་མི་རུང་སྟེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མྱང་འདས་དངོས་པོ་མིན་ན་དེ་མེད་པས། མྱང་འདས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། མེད་པ་ནི་ཟློག་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཞིག་ཡིན་གྱི་ཁོ་རང་ཡོད་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་ཡིན་སྒྲ་མི་སྦྱར་རོ། །ལེགས་ལྡན། གལ་ཏེ་མྱང་འདས་དངོས་མིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དངོས་མེད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གྲུབ་སྟེ་སྡུག་ཀུན་ལོག་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་དེ་མེད་པས་མི་ལྟོས་པར་མེད་པས་སོ། །ལྟོས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་ལ། གལ་ཏེ་མྱ་
1-3-127b
ངན་འདས་དངོས་མིན་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཕྱོགས་སྔ། དང་པོས་དངོས་མེད་མྱང་འདས་དེ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་མི་རྟེན་ལ། མི་རྟེན་ན་གཞན་འགྱུར་མིན་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཉིད་མི་གྲུབ་ཅེས་དང་། གཉིས་པས་རྟེན་ན་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་མི་གྲུབ་ཅེས་སོ། །ཡང་ན་མྱང་འདས་དངོས་པོ་མིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན། ལུགས་དེ་ལ་དངོས་མེད་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། དངོས་མིན་ཞེས་བྱ་བའང་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། དངོས་མེད་མི་སྲིད་ཞེས་སོ། །ཡང་ན། མྱང་འདས་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིའོ། །མེད་པར་ནི་མི་སྨྲ་སྟེ་རྩོད་གཞི་ཡིན་པས་སོ། །ཡོད་ན་དངོས་པོར་ཡོད་དམ། དངོས་མེད་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་བཀག་ཟིན། དངོས་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དུ་མྱང་འདས་མེད་པར་འདོད་དམ་མི་འདོད་དེ། དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཟེར་ན། དངོས་མེད་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་ན་དངོས་མེད་ཀྱང་ཡིན། ཡོད་པ་ཡིན་ན། མྱང་འདས་དངོས་མེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དངོས་མེད་ཀྱི་ཟློག་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །ཡང་མྱང་འདས་དངོས་
1-3-128a
མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མྱང་འདས་མེད་པ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་མི་འགལ་ལ། མེད་པ་མེད་ན་མྱང་འདས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་དཔྱད་དོ། །མྱང་འདས་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་མིན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ནི། དངོས་མེད་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དངོས་མེད་ལ་སླར་ཡང་དངོས་མེད་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་རང་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་ཡིན་ལ། དངོས་མེད་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་ན། མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་དངོས་མེད་ཡིན་པ་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལོག་པའི་ཆ་ནས་མྱང་འདས་ལ་དངོས་མེད་དུ་བཏགས་པའོ། །མྱང་འདས་རང་གི་ངོ་བོས་གཟུང་དུ་མེད་དོ། །མྱང་འདས་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་དངོས་དངོས་མེད་གང་དུ་བསྟན་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། རྟ་དཀར་པོ་ཡིན་མིན་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་དཀར་པོ་མིན་ཞེས་དང་། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྟོན་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་མྱང་འདས་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྲིད་པ་འགྲོ་འོང་གི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་
1-3-128b
རྒྱུར་བྱས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་རེས་འགའ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ནས་ཡོད་པར་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་ཏེ། རྒྱུར་བྱས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། རྟེན་ནས་གདགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཙམ་ཡང་ཟད་པ་དེ་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་དངོས་དངོས་མེད་གང་དུའང་བཏགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་རྒྱུར་བྱས་དངོས་པོ་དང་། རྟེན་ནས་བཏགས་པ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་དུ་དགག་པ་ལ་གཉིས། རིགས་པས་མི་འཐད་པ་དང་། ལུང་གིས་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྲིད་པ་འགྲོ་འོང་གི་དངོས་པོ་གང་ཞིག །།སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་འདུ་བྱེད་དེ་ཕུང་པོ་འཁོར་བ་དང་། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས་འཇུག་པ་སྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་འཁོར་བའོ། །དེ་ལྟར་བརྟེན་ནས་སམ་རྒྱུར་བྱས་ནས་བཞག་པའམ་གདགས་པའི་སྐྱེ་འཇིག་དངོས་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་རྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་ཞི་བ་མཐའ་ཀུན་ལས་འདས་པ་དེ་མྱང་འདས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ། བདག་དང་ཕུང་པོ་ཚེ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོ༷ང་བ༷་ད༷ང་ནི༷་
1-3-129a
འདི་ནས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ༷་བའི༷་དངོ༷ས་པོ་རིང་ཐུང་ལྟ་བུར་བརྟེན༷་ཏམ༷་སྟེ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཉིད་དམ་མར་མེ་ལས་འོད་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་རྒྱུར༷་བྱས༷་པ་ཙམ་གྱི་འཁོར་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷། གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྟེན༷་ནས་གདགས་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་མིན༷་ལ་རྒྱུར༷་བྱས༷་ཏེ་འབྱུང་བའང་མི༷ན་པ་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་བསྟན༷་ཏོ་ཞེས་མཐའ་བཞི་ཆར་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་རྟེན་ནས་སམ་རྒྱུར་བྱས་ནས་འདི་ཞེས་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། གང་གིས་མྱང་འདས་རྒྱུ་ཅན་འདུ་བྱེད་དམ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནམ་དངོས་པོ་ལོག་པའི་ཞིག་ཆ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་གཉིས་པོ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་སུ་གདགས་རྒྱུ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གང་འཇུག་པའམ་འཇིག་པས་སྲིད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་དེ་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང༷་བ༷་དངོས་པོའི་ཆོས་ཅ༷ན་ད༷ང་ནི༷་འཇིག༷་པ༷་ལོག་པ་དག༷་ལ་ལྟ་བ་སྤང༷་བར༷་སྟོན༷་པ༷ས་བཀ༷འ་སྩལ༷་ཏོ༷། །དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་མྱ༷་
1-3-129b
ང༷ན་འད༷ས་པ༷ར་ནི༷་དངོས་པོ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི༷ན་ལ། དངོ༷ས་མེ༷ད་ཞིག་པའི་ཆ་མི༷ན་པར༷་རི༷གས་སོ། །གཉིས་པ་གཉིས་ཀར་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ཐར་བ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་སོགས་དངོས་པོ་ལྡོག་ཆ་ནས་དངོས་མེད་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ༷་ཏེ༷་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པ༷་ནི༷་དངོ༷ས་དང༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་གཉི༷ས་ཀའི་རང་བཞིན་ཡི༷ན་ན༷་དངོ༷ས་ད༷ང་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ་གཞི་མཐུན་པ་དེ་ད༷ག་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱི་ཐར༷་བར༷་འགྱུར༷་ན༷་དེ༷་མི༷་རི༷གས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ངོ་བོ་ལ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་གཞི་གཅིག་ལ་མི་འདུ་ལ། ངོ་བོ་ཡོད་ཀྱང་གཞན་བྲལ་ཆས་དེར་གྱུར་པའི་གཉིས་ཡིན་ཙམ་ཐར་བ་ཡིན་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཐོབ་ལ། དེའི་དུས་གཉིས་པར་དེ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཐར་བར་འགྱུར་ན། འདུ་བྱེད་དག་ཐར་བར་མི་རིགས་སོ། །འདི་མེ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི
1-3-130a
རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདོད་ན་གཞན་རྒྱུ་རྒྱུ་མིན་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཐལ་བར་བརྗོད་པ་བཞིན་ཏུ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཐར་བ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དེ་གཉིས་དང་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐར་བ་དེར་ཐལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་མཛད་པའོ། །ཡང་གལ༷་ཏེ༷་མྱ༷་ང༷ན་འདས༷་པ༷་ནི༷་དངོ༷ས་པོ་དང༷་དངོས༷་མེ༷ད་གཉི༷ས་ཀ་ཡི༷ན་ན༷་མྱ༷་ངན༷་འདས༷་པ༷་དངོས་དངོས་མེད་དེ་དག་ལ་མ༷་བརྟེན༷་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མི༷ན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་མེད་ཡིན་ཅིང་། དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དངོས་དངོས་མེད་དེ༷་གཉི༷ས་ཕན་ཚུ༷ན་བརྟེན་ནས༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར༷་རྟེན་འབྱུང་དུ་འགྱུར་རོ༷། །དེས་ན་ཇི༷་ལྟར༷་མྱ༷་ངན༷་འདས༷་པ༷་ནི༷་དངོ༷ས་དང༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་གཉི༷ས་ཡི༷ན་ཏེ༷་དེ་མིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མྱ༷་ངན་འདས༷་པ༷་ནི་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་པའི་འདུས༷་མ༷་བྱས༷་ཡིན་ལ་དངོ༷ས་པོ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དང༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དེ་གཉིས་ཀའང་འདུས༷་བྱས༷་ཡི༷ན་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བ་
1-3-130b
གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། དངོས་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་།ལུང་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་འདོད་པས། དེ་གཉིས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་བ་མིན་ནོ། །སྐབས་འདིའི་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་པ། དངོས་པོ་བུམ་སོགས་ལ་འདུས་བྱས་དང་། དངོས་མེད་མཁའ་སོགས་ལ་འདུས་མ་བྱས་སུ་བཤད་པ་དེ་མིན་གྱི་དོན་གྱིས་གཞལ་ནས་རྟེན་འབྱུང་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་མཐའ་བཞི་ཞི་བ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་འདུས་མ་བྱས་སུ་བཞག་གོ། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། ཞེས་གསུང་གི། དངོས་དང་དངོས་མེད་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་གསུང་ལ་དེ་ལྟ་ན། འདི་སྐབས་དངོས་པོ་དང་། འདུས་བྱས་དོན་གཅིག་ན། འདུས་མ་བྱས་དང་དངོས་མེད་དོན་གཅིག་པས་དེ་ལྟ་ན་གོང་དུ། མྱང་འདས་དངོས་མེད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། འོག་ཏུ་དངོས་དངོས་མེད་སྣང་མུན་ལྟར་གསུངས་པ་འགལ་
1-3-131a
ལོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་སྒྲའང་། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཙམ་ལ་བཟུང་སྟེ། དབུ་མའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་དང་། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གོ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སོགས་བཞིན་སྐབས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །གལ་ཏེ་མྱང་འདས་དེ་གཉིས་མིན་ཡང་མྱང་འདས་ལ་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཇི༷་ལྟར༷་མྱ༷་ངན༷་འད༷ས་པ༷་ལ༷་དངོ༷ས་པོ་དང༷་དངོ༷ས་མེ༷ད་གཉི༷ས་ག་ལ་ཡོ༷ད་དེ༷་དངོས་དངོས་མེད་དེ༷་གཉི༷ས་ཡུལ་གཅི༷ག་ལ༷་ཡོ༷ད་པ་མི༷ན་ཏེ༷་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་སྣང༷་བ༷་དང༷་ནི༷་མུན༷་པ༷་བཞི༷ན་ནོ། །བུམ་པ་དངོས་པོ་དང་། དེ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ངོ་བོས་གཉིས་ཡོད་ན་གཅིག་ཡོད་པས་གཅིག་ཡོད་མི་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་དགག་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་ཞིང་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པའང་མིན༷་པ༷་ཡི་ཕུང་གསུམ་བདེན་གྲུབ་ཞིག་ཏུ་མྱ་ངན༷་ལས་འདས༷་པར༷་གང༷་སྟོན༷་པ༷་དེ་ལ་དགག་བྱ་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་དང༷་དངོ༷ས་པོ༷་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པོ་དག༷་
1-3-131b
གྲུབ༷་ན༷་དེ་གཉིས་བཀག་པ་གཉིས་མིན་དེ༷་ནི༷་གྲུབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷་ནའང་། དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་མིན་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས། དེ་གཉིས་བཀག་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་མིན་མི་སྲིད་པས། དེ་གཉིས་ལྡན་པའི་མྱང་འདས་མི་སྲིད་དོ། །བློ་ངོ་ན་དགག་བྱ་བསལ་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ལ། གནས་ཚུལ་ལ་དགག་བྱ་མེད་པས། དགག་བྱ་སུ་ཞིག་བཀག་པའི་དགག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ་མི་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་མྱ༷་ང༷ན་འདས༷་པ༷་ནི༷་དངོ༷ས༷་པོ་མི༷ན་པ་དང་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པའང་མི༷ན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན༷་དེ་དངོ༷ས་པོ་མི༷ན་ཞིང་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ་མི༷ན་ཞེས༷་རྒྱུ་མཚན་གང་ཟག་གང༷་ཞིག་གིས༷་ནི༷་དེ༷་གསལ་བའམ་མངོ༷ན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདྲའི་གཉིས་མིན་དུ་རྟོགས་པ་པོ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ནའང་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་མི་འདོད་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་ན་ཕྱོགས་སྔས་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བར་གནས་པས་མྱང་འདས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅེ་ན། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཅོད། དང་པོ་ལྟར་མི་
1-3-132a
རིགས་ཏེ། མྱང་འདས་མཚན་མ་མེད་ལ། རྣམ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེས་དེ་མི་གཅོད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ན། དེ་སྟོང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་པས། དེས་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དམིགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་གཉིས་མིན་དེ་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་མ་བཟུང་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གཉིས་པ་རྟོགས་པ་པོའི་མྱང་འདས་དགག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་གཉིས་མིན་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ། མྱང་འདས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་རྟོག་པ་འདི་དག་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ། བཅོ༷མ་ལྡན༷་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་པར་གྱུར༷་ནས༷་ཡོ༷ད་པ༷ར་མི༷་མངོ༷ན་དེ༷་བཞིན༷་དུ༷་མེ༷ད་དོ༷་ཞེ༷འམ༷་གཉི༷ས་ཀ༷་དང༷་གཉི༷ས་མིན༷་ཞེས༷་ཀྱང༷་མི༷་མངོ༷ན་ཏེ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བར་བཤད་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ༷། །དེར་མ་ཟད་བཅོ༷མ་ལྡན༷་བཞུག༷ས་པར༷་གྱུར༷་ན༷་ཡང༷་བླང་བྱ་དང་ལེན་པོ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཡོ༷ད་པ༷ར་མི༷་མངོ༷ན་དེ༷་བཞི༷ན་དུ༷་དགག་བྱ་མེད་པས་མེ༷ད་དོ༷་ཞེ༷འམ༷་ཕན་
1-3-132b
ཚུན་འགལ་བས་གཉི༷ས་ཀ༷་ད༷ང་གཉི༷ས་མི༷ན་ཞེས༷་ཀྱང༷་མི༷་མངོ༷ན་ནོ༷། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་སོགས་མི་མངོན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ། གང་གིས་འཛིན་སྟུག་བཟུང་གྱུར་པ། དེ་ནི་མྱང་འདས་པ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་བཀག་པས་གྲུབ་དོན་ལ་གཉིས། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཀག་པར་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མྱང་འདས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་འཁོ༷ར་བ༷་ཞེས་པ་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པ༷་ལ༷ས་ལོགས་སུ་དབྱེ་བའི་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ལ་མྱ༷་ང༷ན་འད༷ས་པ༷་ཡང་འཁོ༷ར་བ༷་ལ༷ས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅུང༷་ཟད་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མྱ༷་ངན༷་འད༷ས་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ༷་འམ་གནས་ལུགས་སམ་ཆོས་ཉིད་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་འཁོར༷་བའི༷་ཡང་དག་པའི་མཐ༷འ་ཡི༷ན་ཏེ༷་དེ༷་གཉི༷ས་ཆོས་ཉིད་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཁྱ༷ད་པ༷ར་ཅུང༷་ཟ༷ད་ནི༷་ཤིན༷་ཏུ༷་ཕྲ༷་བ༷འ༷ང་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ཚད་མའི་དོན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་པ་
1-3-133a
ཉིད་དེ་ལ། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་སྣང་ཆ་མ་ལུས་པ་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་པ་བྲི་གང་བསལ་བཞག་དང་བྲལ་བར་འདུག་པས། འཁོར་བ་སྤང་བའི་སངས་རྒྱས་ངེས་པ་དེ་གང་ནའང་མི་བདོག་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕ་མཐའ་དང་སྲིད་ཞིའི་ཐོག་མཐའ་དང་རྒྱ་ཚད་སོགས་འདི་ཞེས་ནམ་དུ་ཡང་ནི་མི་དམིགས་པས། དམིགས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ཡངས་སུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་ཐེག་མཆོག་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོས་རིག་རྩལ་གྱི་སྒྲོན་མའི་རིག་མདངས་བདག་ལ་ཤར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྨག་དང་བྲལ་བའི་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་སྐྱེ་བ་ནི། ཨེ་མ་ཨ་ལ་ལ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཞིང་བློ་བདེའོ། །ཡོད་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ། །བྱུང་ནི་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་། །མེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་འདི་ཡི་མཐའ། །ནམ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པས་སོ། །ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད། །འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཨ་ཡི་གཟུགས། །ཀླུ་སྒྲུབ་མགྲིན་པའི་ལམ་ལས་བརྒྱུད། །ང་ཡི་སྙིང་ལ་སོན་པའི་ཚེ། །
1-3-133b
མེད་སྣང་ཆུ་ཟླའི་རྟེན་སྙིང་བཀྲལ། །ཡེ་དྷརྨཱ་ཧེ་ཏུ་པྲ་བྷ་ཝཱ་ཧེ་ཏུན་ཏེ་ཥཱནྟ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཧྱ་ཝ་དཏ། ཏེ་ཥཱཉྩ་ཡོ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཝཾ་བཱ་དཱི་མ་ཧཱ་ཤྲཱ་མ་ཎཿསྭཱ་ཧཱ། མེད་པ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཕྱིར། །གང་སྣང་ཐམས་ཅད་རྟེན་ནས་འབྱུང་། །བརྟེན་ན༷ས་འབྱུང་ཕྱིར་འདི་མི་བསླུ། །རྟེན་འབྱུང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་གྲགས། །དེ་ལྟའི་བདེན་པ་མཆོག་འདི་ཡིས། །མཁའ་དབྱིངས་ཁམ་བུར་བཅུག་ནས་ཀྱང་། །ཀླུ་དང་ང་ཡིས་འཇམ་པའི་དབྱངས། །རྟག་ཏུ་དགྱེས་པ་སྒྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དགག་བྱའི་ལྟ་བ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེར་ལྟ་བ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་སམ་གང༷་འདས༷་ཕ༷ན་ཆ༷ད་༡འབྱུང་མི་འབྱུང་གཉིས་གཉིས་མིན་བཞི་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐ༷འ་ཡོད་མེད་སོག༷ས་༢ཏེ་ག༷ཉིས་གཉིས་མིན་བཞི་དང༷་། འཇིག་རྟེན་༣རྟག༷་མི་རྟག་གཉིས་གཉིས་མིན་བཞི་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་ལུས་སྲོག་གཅིག་དང་ཐ་དད་པར༷་ལྟ༷་བ༷་དག༷་སྟེ་ལུང་མ་བསྟན་བཅུ་བཞི་ལས། དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡོད་མེད་སོགས་བཞི་མྱ༷་༤ངན༷་འདས༷་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དང༷་། གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་
1-3-134a
མཐའ་ཡོད་མེད་སོགས་བཞི་༡ནི་ཕྱི༷་མཐའ༷་ལ་བརྟེན་པ་དང༷་། གསུམ་པ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་བཞི་སྔོ༷ན་གྱི༷་མཐའ༷་༣ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོ༷ས་པོ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང༷་པ༷་ལ༷་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱིས་འབྱུང་མི་འབྱུང་གི་མཐ༷འ་ཡོ༷ད་ཅི༷་ཞིག༷་སྟེ་མཐའ༷་མེད་པའང་ཅི༷་ཞིག་ཡིན།མཐའ༷་ཡོད་དང༷་མཐའ༷་མེ༷ད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཅི༷་ཞི༷ག་ཡི༷ན་ལ། མཐའ༷་ཡོ༷ད་ད༷ང་མཐའ༷་མེ༷ད་གཉིས་ཀ་མི༷ན་པ༷་ཡང་ཅི༷་ཞིག་ཡིན། ལུས་སྲོག་དེ༷་ཉི༷ད་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི༷་ཞིག༷་ཏེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་གཞ༷ན་ཅི༷་ཞི༷ག་ཡི༷ན། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་སྔོན་ཡོད་ཀྱི་རྟག༷་པ༷་ཅི༷་ཞི༷ག་མི༷་རྟག༷་པ་ཅི༷། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་རྟག༷་ད༷ང་མི༷་རྟག༷་གཉི༷ས་ཀ༷་ཡིན་པ་ཅི༷། གཉི༷ས་ཀ༷་མི༷ན་པ༷་ཅི༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་ཁྱད་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ཁྱད་ཆོས་མི་འཐད་པས་ན་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་མྱང་འདས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན། སེམས་ཅད་མྱ་ངན་འདའ་བའི་དོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐུབ་པས་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དམ་
1-3-134b
པའི་དོན་དུ་མྱང་འདས་ནི་སྤྲོས་མཚན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བས་སོ། །ཡང་ན། ཚིག་མི་འཇུག་པས་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི། སེམས་མི་འཇུག་པས་ཞི་བའོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་བས་ཉེར་ཞི། སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་བས་ཞི་བའོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བས་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི། བག་ཆགས་མ་ལུས་སྤང་བས་ཞི་བའོ། །ཡང་ན་ཤེས་བྱ་མ་དམིགས་པས་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི། ཤེས་པ་མ་དམིགས་པས་ཞི་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། གང་གི་ནུབ་མོའི་ལེན་པ་མི་མངའ་བར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐ་ན་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱང་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྟོན་པོ་སྟོན་བྱ་ཆོས་སྟོན་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་དམི༷གས་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཉེར༷་ཞི༷་སྟེ་ཉེ་བར་ཞི་ཞི༷ང་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོས༷་པ༷་ཉེར༷་ཞི༷། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རོ་མཉམ།
1-3-135a
རང་བཞིན་གྱིས་ཞི༷་བ༷་སྟེ༷་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ། མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་བར་ཞི་ཞིང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱིས༷་ནི༷་ཡུལ་དུས་གང༷་དུ༷་ཡང༷་གང་ཟག་སུ༷་ལ༷འང༷་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས༷་འགའ༷་མ༷་བསྟན༷་ན༷། འོག་ཏུ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །ཞེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མྱ༷་ངན༷་ལ༷ས་འདས་པ་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་ལྔ༷་པ༷འོ༷།། །།
第二十六辨十二缘起品
ཉེར་དྲུག་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། ག་ལས་འཇིགས་མེད་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱང་གཉིས་ཀྱིས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་དམ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་ཟིན་ལ། ད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་ཅིག་ཅེ་ན། ལན་བཤད་པ་ཞེས་
1-3-135b
དང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་ལེགས་ལྡན་གྱིས། གོང་དུ། སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཅེས་སྨྲ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་གསུངས་པས་མི་གནོད་དམ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་དང་། ཟླ་བས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་མཚམས་སྦྱར། འདིར། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་། །མཐོང་བ་དེས་ནི་ཞེས་སོགས་བཤད་ན། མྱང་འདས་དང་འཁོར་བ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཅི་ཞིག་དང་། སྲིད་ཞི་གཉིས་སུ་མེད་ན་སྲིད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་ཅེ་ན། དེ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་སམ། བདེན་བཞི་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཡན་ལག་འགག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་མ༷་རི༷ག་པས་སེམས་བསྒྲིབ༷ས་པ༷ས་
1-3-136a
ཡ༷ང་སྲི༷ད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར༷་ཏེ་དེའི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་འདུ་བྱེད་རྣམ༷་པ༷་གསུ༷མ་པོ༷་དག༷་སྒོ་གསུམ་གྱིས་མངོ༷ན་པར༷་འདུ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷འི་ལ༷ས་དེ༷་ད༷ག་གི༷ས་རིགས་དྲུག་གམ་རྒྱུད་ལྔའི་འ༷གྲོ་བ༷ར་འ༷གྲོ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ལ། འདུ༷་བྱེ༷ད་དེ༷་དག༷་གི་རྐྱེན་ཅན་འཁོར་བའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེ༷ས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་མཐུན་པར་ལྷ་སོགས་འགྲོ་བ༷་རྣམ༷ས་སུ༷་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར༷་རོ། །རྣམ་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷་ཞུག༷ས་པར་གྱུར༷་ན་དེ་ལ་བརྟེ༷ན་ནས་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ་མི༷ང་བཞི་ད༷ང་མེར་ནུར་སོགས་གཟུ༷གས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི༷་ཆག༷ས་པ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་མ་འཆི་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འགགས་པ་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཆའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཕང་བ་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མའི་མངལ་དུ་རྣམ་ཤེས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་མིང་གཟུགས་ཆགས་ཏེ་ཞེས་སོགས་ཚིག་གསལ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་མི༷ང་ད༷ང་གཟུ༷གས་ནི༷་ཆག༷ས་པར་གྱུར༷་ན༷་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མིག་སོགས་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་དྲུག་ནི་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་དྲུག༷་ལ༷་བརྟེན་ན༷ས་ནི༷་ཡུལ་དྲུག་དང་སྦྱོར་བའི་རེ༷ག་པ༷་ཡ༷ང་ད༷ག་པ་འབྱུ༷ང་བ༷ར་འགྱུ༷ར་ཏེ། 
1-3-136b
དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ན་བདག་རྐྱེན་མི༷ག་དབང་ད༷ང་དམིགས་རྐྱེན་གཟུག༷ས་དང༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དྲ༷ན་བྱེ༷ད་ཡིད་དང་ཚོར་སོགས་ཀུན་འགྲོ་བཅས་ལ༷་བརྟེ༷ན་ན༷ས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐྱེ༷་བ༷་ཁོ༷་ན༷་ཡིན་ཏེ༷། རེག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ༷་ལྟར༷་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དྲན་བྱེད་མི༷ང་བཞི་དང༷་མིག་དབང་པོ་དང་གཟུགས་ཡུལ་ཏེ་རྐྱེན་དང་པོ་གཉིས་ནི་གཟུག༷ས་ཏེ་དེ་གསུམ་ལ་བརྟེན༷་ནས༷་ན་མིག་གི་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་ལ། ངོ་བོ་ནི་མིག༷་ད༷ང་གཟུགས༷་དང༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེ༷ས་པ་གསུམ༷་པོ༷་དང༷་འདུ༷ས་ནས་ཡུལ་ཡིད་འོང་མི་འོང་བར་མ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ༷ར་ག༷ང་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་ནི༷་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག༷་པ༷འོ༷། །རེག༷་པ་དེ༷་ལ༷ས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དོན་ལ་ཡུལ་ཡིད་འོང་ལ་བདེ་སོགས་ཚོར༷་བ༷་ཀུ༷ན་ཏུ༷་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་ཏེ། རེག་ཚོར་ལྷག་མ་དང་པོ་ཇི་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེས་ན། དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་སྲེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་ན་དེ་དང་བྲལ་ཕྱིར་སྲེད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ལ་དེ་མི་ཉམས་པར་བྱ་ཕྱིར་སྲེད་དེ་དེ་ལྟར༷་ཚོ༷ར་བའི༷་རྐྱེན༷་གྱིས༷་སྲེ༷ད་པ༷་སྟེ༷་གང་གིས་ན་ཡུལ་ཚོར༷་བའི༷་དོན༷་དུ༷་སྲེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར་རོ༷། །སྲེ༷ད་པར༷་གྱུར༷་ན༷་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉེ༷་བར༷་ལེན༷་ཏེ་གང་ལེན་ན་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་
1-3-137a
བརྟུལ་མཆོག་འཛིན་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་པོ༷་ཉེར༷་ལེན༷་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར༷་རོ། །ཉེར༷་ལེ༷ན་ཡོ༷ད་ན༷་དེས་ལས་མཐུ་ཅན་དུ་བྱས་པས་ཉེ་བར་ལེན༷་པ༷་པོ༷འི་ཡང་སྲིད་སྲི༷ད་པ༷་ར༷བ་ཏུ༷་འབྱུང༷་བ༷ར་འགྱུར༷། དེ་འདི་ལྟར་གལ༷་ཏེ༷་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཚོ༷ར་བ་ལ་མ་བརྟེན་སྲེད་པ་བདག་གིར་མ་བྱས་པར་ཉེ༷་བར༷་ལེན༷་པ་མེ༷ད་ན༷་དེས་གྲོ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ༷་དེའི་ཚེ་སྲི༷ད་པ་ཡོད་པར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །སྲི༷ད་པ༷་དེ༷་ཡང༷་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ཏེ་ཕུང༷་པོ༷་ལྔ༷་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འབྱུང་བས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འབྱུང་བས་འབྲས་མིང་རྒྱུར་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཕུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡིད་ལས་ནི་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །འདིར་སྲིད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་སྲིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པའོ། །སྲི༷ད་པ༷་ལ༷ས་ནི༷་སྲེད་ལེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་སྟེ་ཕྱི་མར་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་ལ། དེ་ལས་རྒ༷་ཤི༷་དང༷་ནི༷་མྱ༷་ང༷ན་དང༷་སྨྲེ༷་སྔག༷ས་འདོན༷་པ་བཅས༷། སྡུག༷་བསྔལ༷་དང༷་། ཡི༷ད་མི༷་བདེ༷་བ་དང༷་འཁྲུག༷་པ༷་རྣམ༷ས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་རྒ་བ་
1-3-137b
ཕུང་པོ་སྨིན་པའོ། །འཆི་བ་རྒས་པའི་ཕུང་པོ་འཇིག་པའོ། །ཡིད་འོང་དང་བྲལ་བའམ་འཆི་བཞིན་པའི་ཀུན་རྨོངས་ཆགས་པ་བཅས་པའི་སྙིང་གི་གདུང་བ་མྱ་ངན་དང་། མྱ་ངན་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ངག་གི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་ལུས་ཀྱིའམ། དབང་ལྔ་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་ཤེས་ལ་གནོད་པའི་ཡིད་མི་བདེ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ༷་དག༷་སྐྱེ༷་བ་ལ༷ས་རབ༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་བས་དེ༷་ལྟར༷་སྡུག༷་བསྔལ༷་དུ་མ་མང་བོ་མྱང་བའི་ཕུང༷་པོ༷་ནི༷་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བའམ་སྟོང་པ་འབ༷འ་ཞིག༷་པ༷་འདི༷་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་བདེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུགས་ལྡོག་འཁོར༷་བའི༷་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཕྱི་མ་བཅུ་པོའི་རྩ༷་བ༷་འ༷དུ་བྱེ༷ད་དེ༷་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁ༷ས་པའི་འཕགས་པ་རྣམ༷ས་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ༷་མི༷་བྱེ༷ད་དོ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་རྣམས་འཁོར་བ་ཡི། །རྩ་བ་འདུ་བྱེད་འདུ་མི་བྱེད། །ཅེས་སྔ་འགྱུར་རོ། །འཁོར་རྩ་འདུ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ༷་ཕྱིར༷་མི༷་མཁས༷་པ་སོ་སྐྱེ་
1-3-138a
རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བྱེ༷ད་པ་པོ༷་ཡི༷ན་ལ། མཁ༷ས་པས་དེ་འདུ་བྱེད་པ་མིན༷་ཏེ། དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །ཇི་ལྟར་འདུ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། ཐད་ཀར་དགག་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་དགོས་ལ། དེ་ཡང་མ༷་རི༷ག་པ་འགག༷་པར༷་གྱུར༷་ན༷་ནི༷་འདུ༷་བྱེ༷ད་རྣམ༷ས་ཀྱང༷་འབྱུང༷་བར་མི༷་འགྱུར༷་རོ། །གསུམ་པ་ཡན་ལག་འགག་པའི་རིམ་པ་ནི། མ༷་རི༷ག་པ་འགག༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི་ཐབས་ནི༷་རྟེན་འབྱུང་སོར་རྟོག་གི་ཤེས་རབ་བམ་ཤེས༷་པས༷་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་བསྒོམ༷ས་པ༷ས་སོ༷། །རྒྱུ་མ་རིག་པ་སོགས་དེ༷་དང༷་དེ༷་ནི༷་འགག༷ས་པར་གྱུར༷་པས༷་འབྲས་བུ་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་དེ༷་དང༷་དེ༷་ནི༷་མངོ༷ན་པར་མི༷་འབྱུང༷་ངོ་། །དེས་ན་འཁོར་བའི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་གྱི་ཕུང༷་པོ༷་འབ༷འ་ཞིག༷་པ༷་དེ༷་ནི༷་དེ༷་ལྟ༷ར་སླར་མི་འབྱུང་བས་ཡང༷་དག༷་པར་འགག༷་གོ། གཉིས་པ་ནི། སྲི༷ད་པའི༷་ཡ༷ན་ལག༷་བཅུ༷་གཉི༷ས་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་སྟེ་ར༷བ་ཏུ་བྱེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་དྲུག༷་པ༷འོ༷།། །།
第二十七辨见解品
ཉེར་བདུན་པ་ལྟ་བ་བརྟགས་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ་ནི། མདོ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་
1-3-138b
གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་འབྲེལ། ག་འཇིགས་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱང་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའི་མདོའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་དང་། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། ཕུང་ལྔ་ཡོད་དེ་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་པར་བསྟན་པ་ཞེས་དང་། ཟླ་བས། རྟེན་འབྲེལ་མཐོང་ན་སྔ་ཕྱིའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་གསུངས་ན་སྔ་ཕྱིའི་མཐའ་གང་། ཇི་ལྟར་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་བཤད་པ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་གཞུང་དང་མཚན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ངོས་བཟུང་བ། ལྟ་བ་བཟློག་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་འདས་དུས་ན་བྱུང་མ་བྱུང་སོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་རྟག་སོགས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ནི་སྔོན་མཐའ་ལ་བརྟེན་སོགས་ལྟ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྟེན་འབྱུང་ཤེས་པས་བཟློག་སྟེ། དེ་ཡང་། བདག་འདས་དུས་སུ་བྱུང་ཞེས་པ་དང་། རྟག་ཅེས་པ་གཉིས་དོན་འདྲ། བྱེ་བྲག་དང་སྤྱིའམ། འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་ཐ་
1-3-139a
དད་དོ། །སྔོན་ཕྱིའི་མཐའ་ནི་ད་ལྟ་བའི་ལུས་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སོ། །མཐའ་ནི་དེའི་སྔ་ཕྱིའི་ཆའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ད་ལྟ་ལས་གཞན་གྱི་ཚེ་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་ཞེས་སོགས་སོ། །བདག་འདས༷་པའི་དུས༷་ན་བྱུང༷་མ༷་བྱུང༷་དེ༷་གཉི་ག་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞེས༷་ལྟ་བ་བཞི་དང༷་འཇིག༷་རྟེན༷་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྟག༷་པ༷་ལ༷་སོག༷ས་ཏེ་མི་རྟག་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་པར༷་ལྟ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་དག༷་ནི༷་སྔོ༷ན་གྱི༷་མཐའ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །ཡང་མ༷་འོ༷ངས་དུས༷་གཞ༷ན་ན་བདག་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ་དང༷་མི༷་འབྱུང༷་བ་དང་གཉིས་གཉིས་མིན་བཞི་དང་། འཇིག༷་རྟེན༷་བདག་ཕུང་མཐ༷འ་དང་ལྡན་པ་སོ༷གས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ༷ར་ལྟ༷་བ༷་སྟེ་བརྒྱ༷ད་པོ༷་གང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་དག༷་ནི༷་ཕྱི༷་མའི༷་མཐའ༷་ལ༷་བརྟེན༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་དགག་བྱ་ལྟ་ངན་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ༷་བུ་ལ་གནས་ནས་ལྟ་ངན་དགག་པ་དང་།དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གནས་ནས་ལྟ་ངན་དགག་པའམ། སོ་སོར་དགག་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱུང་སོགས་བཞི་དགག་
1-3-139b
པ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་སོགས་བཞི་དགག་པ། སྔོན་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟག་སོགས་བཞི་དགག་པ། ཕྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟག་བཞི་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་འད༷ས་པའི༷་དུས༷་ན༷་བྱུང༷་བར་གྱུར༷་ཏོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་དེ༷་ནི༷་མི༷་འཐ༷ད་དེ༷། རྒྱུ་མཚན་སྔོ༷ན་གྱི་ཚེ༷་རབས་རྣམ༷ས་སུ༷་ག༷ང་བྱུང༷་བ༷་ཡི་བདག་དེ༷་ཉི༷ད་ད་ལྟར་གྱི་མིའི་བདག་འདི༷་ནི༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་བདག་དེ༷་ཉི༷ད་ད་ལྟར་གྱི་བདག༷་ཏུ༷་འགྱུར༷་སྙམ༷་ན༷་དེ་མིན་ཏེ་ཉེ༷་བར༷་ལེན༷་པ༷་ཕུང་པོ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཐ༷་ད༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པ་མི་འཐད་ལ། དེ་ལྟར་ཉེར་ལེན་ཐ་དད་ཀྱ༷ང་བདག་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ་ཉེ༷་བར༷་ལེན༷་པ༷་མ༷་གཏོག༷ས་པར༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་བད༷ག་ནི༷་གང༷་ཞིག༷་ཡི༷ན་ཏེ་མ་དམིགས་པས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ༷་ཕུང་པོ་མ༷་གཏོག༷ས་པའི༷་བདག༷་ཅེས་བྱ་བ་ལོགས་སུ་ཡོ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ་ཞེས་བྱས༷་པའི་ཚེ༷་དེ་དག་གིས་ཉེར༷་བར༷་ལེན༷་པ་ཕུང་པོ་ཉི༷ད་བདག༷་ཡི༷ན་པར་འདོད་ན༷་ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་འདོད་པ་ལྟར་བདག༷་ནི༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ཉེ༷་བར༷་ལེན༷་པ་ཉི༷ད་བདག༷་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཉེར་ལེན་དེ༷་དག་ནི་འབྱུང༷་བ༷་དང༷་འཇིག༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བས་སོ། །གཞན་ཡང་
1-3-140a
ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཉེ༷་བ༷ར་བླ༷ང་བ༷ར་བྱ་བ་ནི་ཇི༷་ལྟ་བུར༷་ན་ཉེ༷་བ༷ར་ལེ༷ན་པ་པོ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ། བྱེད་པོ་དང་ལས་གཅིག་མིན་པས་སོ། །བདག་ཉེར་ལེན་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བདག༷་ནི༷་ཉེ༷་བར༷་ལེན༷་པ༷་ཕུང་པོ་ལ༷ས་གཞ༷ན་དུ༷་འཐ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། གལ༷་ཏེ༷་ཕུང་པོ་ལས་གཞན༷་ཡིན་ན༷་ཉེ་བར་ལེན༷་པ་ཕུང་པོ་མེ༷ད་པར༷་ཡང་བདག་དེ་ཉིད་གཟུང༷་དུ་ཡོ༷ད་པར་རིགས༷་ན༷་གཟུང༷་དུ༷་མེ༷ད་དོ། །དེ༷་ལྟ༷ར་ན་ཉེ་བར་ལེན༷་པ་ཕུང་པོ་ལ༷ས་གཞན༷་བདག་མ༷་ཡི༷ན་ནོ། །བདག་དེ༷་ནི༷་ཉེ༷ར་ལེན༷་ཕུང་པོ་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མིན༷་ལ༷། བདག༷་ནི༷་ཉེ༷་བར༷་ལེ༷ན་པ༷་ལ་ལྟོས་པ་མེ༷ད་པར་ཡོད་པ་མིན༷་ཞིང་། ཐ་སྙད་དུ་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷འང༷་བདག་དེ༷་མ༷་ངེ༷ས་ཏེ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པས་སོ། །དེས་ན་རི་རྭ་ལྟ་བུ་མིན་ནོ། །ཡང་བདག་འདས༷་པའི༷་དུས༷་ན༷་མ༷་བྱུང༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་དེ༷་ཡང༷་མི༷་འཐ༷ད་དོ༷། །འདི་ལྟར་སྔོ༷ན་ཚེ༷་རྣམ༷ས་སུ༷་བདག་ཅེས་ག༷ང་བྱུང༷་བ༷་དེ༷་ལ༷ས་ད་ལྟའི་བདག་འདི༷་ངོ་བོས་གཞ༷ན་དུ་ཡོད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་ད་ལྟ་བ་འདི༷་ནི༷་སྔོན་གྱི་དེ་ལས་ངོ་བོས་གཞན༷་དུ་གྱུར༷་ན༷་དེ་གཉིས་ལྟོས་པ་མེད་པས་སྔོན་གྱི་བདག་དེ༷་མེ༷ད་པར༷་
1-3-140b
ཡང༷་ད་ལྟའི་བདག་འདི་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུ༷ར་བའི་སྐྱོན་དང་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་སྔར་གྱི་བདག་དེ༷་ནི༷་ད་ལྟའང་བདག་འདི་དང་ལྷན་དུ་བུམ་སྣམ་ལྟར་གན༷ས་པར་འགྱུར༷་ཞི༷ང་རྟེན་སྔ་མ་དེར༷་མ༷་ཤི༷་བར༷་འདིར་སྐྱེ༷་བ༷ར་འགྱུར༷་རོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱི་གཞན་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡོད་ན་ད་ལྟའི་བདག་གི་དུས་སྔར་གྱི་བདག་འཇིག་པར་གྱུར་པས་ཆ༷ད་པར་ཐལ་བ༷་དང༷་། དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱེད་པོའི་བདག་གིས་བྱས་པའི་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ཆུད༷་ཟ༷་བ་དང༷་། བདག་སྔ་མ་ཞིག་སོང་བ་གཞ༷ན་གྱིས༷་བྱས༷་པ༷འི་ལ༷ས་རྣམ༷ས་ནི༷་ཕྱིས༷་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་གཞ༷ན་གྱིས༷་སོ༷་སོ༷ར་མྱོང༷་བ༷་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༷་། དེ༷་ལ༷་སོ༷གས་པར༷་སྐྱོན༷་དུ་མར་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །གཞན་ཡང་སྔ་ཕྱི་བདག་གཉིས་རང་བཞིན་ཐ་དད་ན་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱིས་གསར་དུ་འབྱུང་དགོས་ནའང་བདག་ནི་སྔར་མ༷་བྱུང༷་བ༷་ལ༷ས་ཕྱིས༷་འདིར༷་གསར་དུ་འབྱུང༷་བ་མི༷ན་ཏེ༷། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་འདི༷་ལ༷་སྐྱོན༷་དུ༷་ཐལ༷་བར༷་འགྱུར༷་རོ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན་དེ་འདྲ་དེ་རྒྱུ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ན་བདག༷་ནི༷་གསར་དུ་རྒྱུས་བྱས༷་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་དང༷་། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་རྟག་པར་ཐལ་ཏེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་གསར་དུ་བྱས་པར་འདོད་
1-3-141a
ན་སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་བདག་ཙམ་དེ། ཚེ་འདིའི་བདག་གསར་བྱུང་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ད་ལྟའི་བདག་སྔ་མ་རྣམས་སུ་མ་བྱུང་བ་བཞིན་བདག་ཙམ་པོའང་དེ་དང་འདྲ་བས། དེའི་རིགས་འདྲ་བདག་སྔ་མ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བས་ཐོག་མ་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གསར་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །མ་བྱུང་བ་ལས་རྒྱུ་མེད་པར་རམ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུ༷ང་བ༷འ༷ང་ཏེའང་སྒྲས་གང་གིས་སྐྱོན་དང་རྒྱུ༷་མེ༷ད་པ་ཅ༷ན་དུ༷་འགྱུར༷་རོ། །བདག་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བས་གསར་བྱུང་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར། ཡང་ན་འབྱུང་བའམ་ཞེས་བདག་བྱས་པར་འགྱུར་བའམ་བདག་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། ཡང་ན་འདས་དུས་མ་བྱུང་བར་ཁས་མི་བླང་ངོ་། །དེ༷་ལྟར༷་བད༷ག་སྔར་བྱུང༷་བ་དང་། བད༷ག་སྔར་མ༷་བྱུང༷་བ་དང་། གཉི༷ས་ཀ༷་དང་གཉི༷ས་ཀ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་འད༷ས་པའི་དུས་ལ༷་བརྟེན་ཏེ་ལྟ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ༷་དག༷་འཐ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གཉིས་པ་ཕྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་སོགས་བཞི་དགག་པ་ནི། མ༷་འོ༷ངས་པའི་དུས༷་གཞ༷ན་ན་འབྱུང༷་བར་འགྱུར༷་བ་དང༷་འབྱུང༷་བར༷་མི༷་འགྱུར༷་བ་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་
1-3-141b
ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བར༷་ལྟ༷་བ༷་གང༷་ཡི༷ན་དེ༷་དག༷་ནི༷་འདས༷་པའི༷་དུས༷་དང༷་དཔྱད་པ་མཚུང༷ས་པ༷་ཡི༷ན་པས། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདག་འབྱུང་ཞེས། བྱ་བ་དེ་ནི་སོགས་སུ་འདོན་པ་བསྒྱུར་པས་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་སྔོན་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟག་སོགས་བཞི་དགག་པ་ནི། མིའི་འགྲོ་བས་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས་ལྷའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ག༷ལ་ཏེ༷་ལྷ༷་དེ༷་ཉིད་མི༷་དེ༷འང་ཡི༷ན་ན༷། དེ༷་ལྟ༷་ན༷་ནི༷་སྲིད་པ་དེ་རྟག༷་པར༷་འགྱུར༷་བས་མི་འཐད་དོ། །ལྷ༷་ནི༷་མ༷་སྐྱེས༷་པ་ཉི༷ད་དུ༷འང་འགྱུར༷་ཏེ༷་རྒྱུ་མཚན་རྟག༷་པ་ལ༷་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་ལྷ༷་ལ༷ས་མི༷་གཞ༷ན་དུ་གྲུབ་ན༷། དེ༷་ལྟ༷་ན༷་ནི༷་སྔ་མ་ཞིག་ཅིང་ཕྱི་མར་སྐྱེས་པའི་མི༷་རྟག༷་པར་འགྱུར༷་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་ལྷ༷་མི༷་གཞན༷་ཡི༷ན་ན༷་རྒྱུ༷ད་ནི༷་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པ་ནི༷་འཐ༷ད་པར༷་མི༷་འགྱུར༷་རོ༷་སྟེ་ཨ་མྲའི་ཤིང་དང་ནིམ་པའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ། །སྲོག་གམ་བདག་གི་ཆ་ནས་ལྷ་མི་གཉིས་གཅིག་ལ། ལུས་སོ་སོར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། གལ༷་ཏེ༷་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་ལྷ༷་ཡི༷ན་ལ༷་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་མི༷་ནི༷་ཡི༷ན་པར་གྱུར༷་ན༷་རྟག༷་པ་དང༷་མི༷་རྟག་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར༷་བ༷་ཡི༷ན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ༷་ལྟ་བུ་ཡང༷་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །གལ༷་ཏེ༷་རྟག༷་པ་ཞེས་བྱ་
1-3-142a
བ་དང༷་མི༷་རྟག༷་པ༷་ཞེས་པ་གཉི༷ས་ཀ༷་གྲུབ༷་པར༷་གྱུར༷་ན༷་ནི༷་རྟག༷་པ༷་མ་ཡི༷ན་པ་དང་མི༷་རྟག༷་པ་མི༷ན་པར་འགྲུ༷བ་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་འདོ༷ད་ལ༷་ར༷ག་མོད། གལ་ཏེ་དགག་བྱ་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་བདག་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན། གཉིས་མིན་ཀྱང་མེད་དོ། །འདིར་གཞི་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀའི་ཡིན་པ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་གཉིས་ཡིན་དང་། ཐ་མི་དད་དུ་གྲུབ་ན་གཉིས་མིན་ཡིན་ཀྱང་། རྟག་པ་གང་ཞིག་མི་རྟག་པར་མཐོང་མི་རྟག་པ་གང་རྟག་པར་ཡང་མཐོང་སྲིད་ན་དེ་ཡིན་ཀྱང་དེ་གཉིས་སྣང་མུན་ལྟར་གཅིག་ལ་མིན་ཏེ། གང་དུ་མཐོང་བས་གཅིག་ཤོས་ཡོད་ཅེས་སོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་སྐྱེ་འཆི་བརྒྱུད་མར་བྱས་ཏེ་འཁྱམས་ཤིང་། ད་དུང་ཡང་འཁྱམས་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་པོ་རྟག་པ་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ༷་ཏེ༷་བདག་གམ་ཕུང་པོ་གང༷་ཞིག༷་སྔ་མ་གང༷་ནས༷་འདི་གར༷་འོང༷་ཞི༷ང་ཅི་ཞིག་ད་གདོད་གང༷་དུའ༷ང་འགྲོ༷་བར་འགྱུར༷་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན༷་དེ༷་ཕྱིར༷་དེ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས་འཁོར༷་བ༷་ཐོག༷་མ་མེ༷ད་པར༷་རྟག་པར་འགྱུར༷་ན༷འང་དེ༷་ལྟ་བུ་ནི༷་ཡོ༷ད་མ༷་
1-3-142b
ཡི༷ན་ཏེ། བདག་གམ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་། འགྲོ་འོང་མི་འཐད་པར་རབ་བྱེད་བཅུ་དྲུག་པ་སོགས་ལས་བཤད་ཟིན་པས་སོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཞེས་པའང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གལ༷་ཏེ༷་འཁོར་བ་པོ༷་རྟག༷་པ༷་འགའ༷་ཡང་མེ༷ད་ན༷་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་འཁོར་བའི་མི༷་རྟག༷་པ་ག༷ང་ཞིག༷་ཡི༷ན་པར༷་འགྱུར༷་ཏེ། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་མིན་ལ་མི་རྟག་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས། དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོར་ལེན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཏེ་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་རྟག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་ཞིག་པའི་མི་རྟག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པས་ཟ་མི་ནུས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇིག་པ་གཞན་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནམ། ཆུས་ཆུ་བརླན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་མིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས། དཔེར་ན། རྟག་ལ་མི་རྟག་ཡོད་མིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལའང་མི་རྟག་མེད་ཅེས་པ་སྦྱར་རོ། །མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་མེད་ལ། རྟག་པ་ལའང་མི་རྟག་པ་མེད་པས་གཉིས་
1-3-143a
ཡིན་དང་། གཉིས་མིན་མེད་དེ་དགག་བྱ་བསལ་བར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་ཀུན་འཆད། སྒྲུབ་བྱའི་ངོས་ནས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་རྟག༷་པ༷་ད༷ང་ནི༷་མི༷་རྟག༷་པ་རེ་རེ་དང༷་། དེ༷་གཉི༷ས་ཀ་ཚོགས་པའི་གཉིས་ཀའང་བསལ༷་བར༷་གྱུར༷་པ་གཉིས་མིན་ཡང་མེད་པ༷འོ༷། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟག་སོགས་བཞི་དགག་པ་ནི། གལ༷་ཏེ༷་འཇི༷ག་རྟེན༷་བདག་དང་ཕུང་པོ་འདི་ལ་མཐའ༷་ཡོ༷ད་དེ་ཆད་ན༷་འཇིག༷་རྟེན༷་ཕ༷་རོལ༷་ཡོད་པར་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །གལ༷་ཏེ༷་འཇིག༷་རྟེན༷་མཐའ༷་མེ༷ད་ན༷་ཡང་འཇི༷ག་རྟེན༷་ཕ༷་རོ༷ལ་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་མ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མེད་པས་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་རིལ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་ཕུང༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རྒྱུན༷་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྔ་མ་འགགས་པ་འདི༷་ནི༷་མར༷་མེ༷འི་རྒྱུན་སྐྱེ་འགག་གིས་འོ༷ད་འབྱིན་པ་དང༷་མཚུང༷ས་ཏེ་སྔ་མ་འགགས་པས་ན་མཐའ་མེད་པ་སེལ་ལ། ཕྱི་མ་འབྱུང་བས་ནི་མཐའ་ཡོད་པ་སེལ་ལོ། །དཔེ་དེ༷་ཡི་ཕྱིར༷་སྔ་མའི་མཐའ༷་འདིའོ་ཞེས་ཡོ༷ད་པ་ཉི༷ད་ད༷ང་ནི༷་མཐའ༷་མེ༷ད་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་པ་ཉི༷ད་ཀྱང༷་མི༷་རིག༷ས་སོ༷། །
1-3-143b
གལ༷་ཏེ༷་སྐད་གཅིག་སྔ༷་མ༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར༷་ཞིང༷་འཇིག་བཞིན་པའི་ཕུང༷་པོ༷་འདི༷་ལ༷་བརྟེན༷་བྱས༷་ནས༷་ཕུང༷་པོ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་མི༷་འབྱུང༷་བ་ཞིག་ཡིན་ན༷་ཚུལ་དེས༷་ན༷་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་འཇིག༷་རྟེན༷་ལ་མཐའ༷་ཡོ༷ད་པར་འགྱུར༷་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་སྔ༷་མ༷་མི༷་འཇི༷ག་ཅིང༷་ཕུང༷་པོ༷་འདི༷་ལ༷་བརྟེ༷ན་བྱས༷་ནས༷་ཕུང༷་པོ༷་ཕྱི་མ་དེ༷་ནི༷་གསར་དུ་མི༷་འབྱུང༷་ན༷་དེས༷་ན༷་འཇིག༷་རྟེན༷་ལ་མཐའ༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ན་དེ་གཉིས་མི་རིགས་པས་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་ལ་མཐའ༷་ཡོ༷ད་ལ༷་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་གི་མཐ༷འ་ནི༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ན༷་འཇིག༷་རྟེན༷་མཐའ༷་ཡོ༷ད་མཐའ༷་མེ༷ད་གཉིས་ཀར་འགྱུར༷་ནའང་དེ་གཉིས་འགལ་བས་ན་དེ༷་ལྟ་བུ་ཡང༷་རིག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་ནོ༷། །རྒྱུ་མཚན་ཇི༷་ལྟ༷་བུར༷་ན༷་ཉེ༷་བར་ལེན༷་པ་པོ༷འི་ཕྱོགས༷་གཅི༷ག་ནི་རྣམ༷་པར༷་འཇིག༷་པར་འགྱུར༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་རྣམ༷་པར༷་འཇི༷ག་པར་མི༷་འགྱུར༷་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་གནོད་པས་དེ༷་ལྟར༷་ཉེར་ལེན་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ༷་ནི༷་མི༷་རིག༷ས་སོ༷། །ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཇི༷་ལྟ༷་བུ༷་ན༷་ཉེར༷་ཏེ་ཉེ་བར་བླང༷་བ༷་ཕུང་པོ་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་རྣམ༷་པར༷་འཇི༷ག་པར་འགྱུར༷་ལ༷་ཕྱོག༷ས་གཅི༷ག་རྣམ༷་པར༷་འཇིག༷་པར་མི༷་འགྱུར༷་བས་དེ༷་ལྟར༷་དེ༷་ཡང༷་མི༷་རིགས༷་སོ། །གལ༷་ཏེ༷་དགག་བྱ་མཐའ༷་ཡོ༷ད་
1-3-144a
དང་མཐའ༷་མེ༷ད་པ༷་གཉི༷ས་ཀ༷་གྲུབ༷་པ༷ར་གྱུར༷་ན༷་ནི༷་དེ་བཀག་པའི་མཐའ༷་ཡོ༷ད་མ༷་ཡི༷ན་མཐའ༷་མེ༷ད་མིན༷་པའི་ཕུང་གསུམ་ངོ་བོས་འགྲུབ༷་པར༷་འགྱུར༷་བ༷་འདོ༷ད་ལ༷་ར༷ག་ན་ཡང་དེ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བར་བར་མཚམས་མེད་པར་རྒྱུ་འབྲས་ལྡོག་འཇུག་བྱེད་པ་ནི་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་འཇུག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པ་ལྔར་བཙལ་ན་མེད་པས་དང་། འཇིག་མི་འཇིག་འགལ་བ་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་དུ་དགག་པ་ནི། ཡ༷ང་ན༷་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོ༷ས་པོ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དག༷་རྟེན་འབྲེལ་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྟོང༷་པའི་ཕྱིར༷་རྟག༷་མི་རྟག་ལ༷་སོག༷ས་མཐའ་བཞིར་ལྟ༷་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་ག༷ང་དག༷་ཡུལ་དུས་གང༷་དུ༷་གང་ཟག་གང༷་ལ༷་ནི༷་རྒྱུ་མཚན་ཅི༷་ལ༷ས་ཀུན༷་ཏུ༷་འབྱུང༷་བར༷་འགྱུར༷་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྟ་བ༷་བརྟག༷ས་པ༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་སྟེ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེད་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་བདུན་པ༷འོ༷།། །།
第二十八随念恩德行礼敬
གསུམ་པ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱག་མཆོད་ནི། མགོན་པོ་གང༷་གི༷ས་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱུ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་
1-3-144b
པའི་ཐུགས༷་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དམིགས་མེད་བརྩེ༷་བའི་ཐུགས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས། རྙེད་བཀུར་གྲགས་འདོད་ལན་ལ་རེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ཉེ་བར་ཏེ་ཉེར༷་བཟུང༷་ནས༷། དགོས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ༷་བ༷་ངན་པ་གང་ཡོད་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་སྤང༷་བའི༷་ཕྱིར༷། བསྟན་པར་བྱ་བ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཐུན་པ། སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དམ་པ། ལེགས་པའམ་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐུ་འཛིན་པས་ཆོས་སམ། ཡང་ན་དམ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་། དེའི་ཆོས་སྲིད་ཞིའི་གཡང་ས་ལས་འཛིན་པས་སམ། དམ་པས་བསྔགས་པར་འོས་པས་དམ་པ། མཐར་ལྟའི་དམིགས་པ་ཀུན་གྱི་གཡང་ས་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན། དམ༷་པའི༷་ཆོས༷་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྟེན་འབྱུང་སྤྲོས་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ནི༷་སྟོན༷་པར་མཛ༷ད་པ༷། གཽ༷་ཏམ༷་སྟེ་དྲང་སྲོང་གཽ་ཏ་མའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པས་གདུང་ལས་བཏགས་པའི་མཚན་ཏེ། མཉམ་མེད་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་དེ༷་ལ༷་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་གུས་པས་ཕྱག༷་འཚལ༷་ལོ༷། །ཞེས་སོ།
结行
གསུམ་པ་
1-3-145a
མཇུག་དོན་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཛད་བྱང་ནི། དབུ༷་མ༷་རྩ༷་བའི༷་ཚིག༷་ལེ༷འུར༷་བྱས༷་པ༷་ཤེས༷་རབ༷་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷་ཐེག༷་པ༷་ཆེན༷་པོ༷འི་ཆོས༷་མངོ༷ན་པར༷་གཏོགས་པས་དེའི་དོན་རྣམ༷་པར༷་བཞག༷་པ༷། དོན༷་དམ༷་པའི༷་དེ༷་ཁོ༷་ན༷་ཡང༷་དག༷་པར༷་སྟོན༷་པ༷་འཕགས་པ་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་ཚུལ༷་གས༷ལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷། སློབ༷་དཔོན༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཆེན༷་པོ༷་འཕག༷ས་པ༷་ཀླུ༷་སྒྲུབ༷་མི༷་འཕྲོག༷་པའི༷་མཁྱེན༷་རབ༷་དང༷་ཐུག༷ས་རྗེར༷་ལྡན༷་པ༷། དེ་བཞིན༷་གཤེག༷ས་པའི༷་ཐེག༷་པ༷་བླ༷་ན༷་མེ༷ད་པའི༷་ཚུལ༷་གས༷ལ་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷། རབ༷་ཏུ༷་དག༷འ་བའི༷་ས༷་བསྒྲུབས་ནས༷། བདེ༷་བ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་ཞིང༷་དུ༷་གཤེག༷ས་པ༷། འཇི༷ག་རྟེན༷་གྱི༷་ཁ༷མས་དྭང༷ས་པའི༷་འོ༷ད་ཅེས༷་བྱ༷་བར། དེ༷་བཞི༷ན་གཤེག༷ས་པ༷་ཡེ༷་ཤེས༷་འབྱུང༷་གན༷ས་འོ༷ད་ཅེས༷་བྱ་བར༷་འགྱུར༷་བས༷་མཛ༷ད་པ་རྫོག༷ས་སོ༷། །དབ༷ང་ཕྱུག༷་དམ༷་པའི༷་མངའ༷་བདག༷་རྒྱལ༷་པོ༷་ཆེན༷་པོ༷་དཔ༷ལ་ལྷ༷་བཙན༷་པོ༷་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ༷འུ་བཙན་གྱིས་བཀའ་ལུང༷་གིས༷། རྒྱ༷་གར༷་གྱི༷་མཁན་པོ༷་ཆེན༷་པོ༷་དབུ༷་མ༷་པ༷་ཛྙཱ་ན༷་ག༷རྦྷ༷་སྟེ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དང༷་། ཞུ༷་ཆེན༷་གྱི༷་ལོ༷་ཙྪ༷་བ༷་དགེ༷་སློང༷་ཅོག༷་རོ༷་ཀླུའི་རྒྱལ༷་མཚ༷ན་གྱིས་བསྒྱུར༷་ཅིང༷་ཞུས༷་ཏེ༷་གཏན༷་ལ༷་ཕབ༷་པ༷། འདི༷་ལ༷་ར༷བ་ཏུ༷་བྱེད་པ་ཉི༷་ཤུ༷་རྩ༷་
1-3-145b
བདུན༷། ཤོ༷་ལོ༷་ཀ༷་བཞི༷་བརྒྱ༷་བཞི༷་བཅུ༷་རྩ༷་དགུ༷༷་ཡོ༷ད། བམ༷་པོ༷་ནི༷་ཕྱེ༷ད་དང༷་གཉི༷ས་སུ༷་བྱས༷་སོ༷། །སླ༷ད་ཀྱིས༷་ཁ༷་ཆེ༷འི་གྲོང༷་ཁྱེར༷་དཔེ༷་མེ༷ད་ཀྱི་དཔུང༷་ཞེས་དབུས། གཙུག༷་ལག༷་ཁང༷་རི༷ན་ཆེན༷་སྦས་པ༷་ཞེས་བྱ་བའི༷་དབུས༷་སུ༷་ཁ༷་ཆེའི༷་མཁན༷་པོ། རྟོག་གེ་པ་ཆེན་པོ་ཧ༷་སུ༷་མ༷་ཏི༷་སྟེ་བཞད་པའི་བློ་གྲོས་དང༷་བོ༷ད་ཀྱི༷་སྒྲ༷་བསྒྱུར༷་གྱི༷་ལོ༷་ཙྪ༷་བ༷་པ༷་ཚ༷བ་ཉི༷་མ༷་གྲག༷ས་ཀྱིས༷་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་མིའི་བདག་པོ༷་འཕག༷ས་པ༷་ལྷ༷འི་སྐུ༷་རི༷ང་ལ༷་ཁ་ཆེའི་དཔེ་དང་མཐུན་པར་འགྲེལ་པ༷་ཚིག༷་གས༷ལ་བ༷་དང༷་བསྟུན༷་ནས༷་བཅོས༷་པའོ༷། །སླ༷ད་ཀྱིས༷་ར༷་ས༷་འཕྲུལ༷་སྣང༷་གི༷་གཙུག༷་ལག༷་ཁང༷་དུ། རྒྱ༷་གར༷་གྱི༷་མཁན༷་པོ༷་ཀ༷་ན༷་ཀ༷་ཝ༷རྨ༷་སྟེ་གསེར་གྱི་གོ་ཆ་དང༷་། ལོ༷་ཙཱ༷་བ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཉི་འོག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་བསྟུན་ནས་ཞུ༷་ཆེན༷་བགྱིས༷་པ༷འོ༷། །འདིར་སྨྲས་པ། འཕགས་བོད་དམ་པའི་རྣམ་བཤད་དོན། །བློ་མཆོག་མངའ་བས་བདེར་དྲངས་ཏེ། །བླ་མའི་ངག་གིས་ཉེར་བརྒྱན་པས། །འཕགས་པའི་དགོངས་པ་མཆོག་ལ་ཞུགས། །སྔོན་རབས་མཁས་མང་ལུགས་བཟང་ལུགས་བཞིན་དྲི་མ་མེད། །མ་ནོར་དམ་པའི་ངག་གང་དག་གི་དབང་པོ་ཡི། །ཕུལ་བྱུང་འོད་ཟེར་རྣམ་དག་རྣམ་པར་ཐོབ་
1-3-146a
ཕྱིར་ཏེ། །དེ་སླད་འདིར་ཞུགས་བློ་གསལ་བློ་ཡི་དཔལ་ཐོབ་འགྱུར། །དགེ་བས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དམིགས་མེད་ལམ། །ཕྱོགས་མཐར་རྒྱས་བྱེད་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་འཇིག་པའི། །རིགས་པར་སྨྲ་ལ་དཔལ་ལྡན་བློ་བརྙེས་ཏེ། །གནས་ལུགས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་སྒྲོགས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་གངས་ཁྲོད་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆེན་པོ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་མཆན་ལས། སྔར་ཀཿཐོག་ཏུ་སྐྱབས་མགོན་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་བདག་རྐྱེན་ལས་ཞལ་བཤུས་དང་། གོང་འོག་གི་ཚིགས་བཅད་ལྗགས་རྩོམ་བཅས་གནང་ནའང་མཛད་པ་འཕྲོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཞུས་དག་སོགས་ཞིབ་ཆ་མ་གྲུབ་པར། སླར་རབ་ཚེས་མེ་སྟག་ལོར་ཞེ་ཆེན་ཡང་དབེན་བདེ་མཆོག་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་དུ། ༧ཟེ་ཆེན་པ་འགྱུར་མེད་པདྨ་རྣམ་རྒྱལ་དང་། ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་བཟང་དཔལ་ལྡན་བཅས་ནས་རྩ་བའི་ཕྱག་མཆན་དང་བསྡུར་ཡང་བསྐྱར་གྱིས་ཞུས་ཆེན་བགྱིད་དེ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་འཇམ་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡབ་སྲས་
1-3-146b
ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་ཤིང་བསྟན་དང་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག ། ༈ །ཨོཾ་སྭ་སྟི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་མཛོད། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ཁང་བཟང་ཉམས་དགའ་བར། །རྒྱལ་བས་ལུང་གི་རྔ་ཆེན་རབ་བསྒྲགས་པ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཀླུ་དབང་གི། ༡༽ ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དབུ་མ་རྩ་བའི་གཞུང་། །ཚིག་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི། །མི་ཕམ་གཉིས་པ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་བྱིན། །འདི་ནི་འཁྲུལ་བྲལ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀ ༢༽ བསྟན་པ་སྤྱི་དང་སྔ་རབས་བཞེད་སྲོལ་གྱི། །ངེས་དོན་ཟུང་འཇུག་བདེ་བླག་རྟོགས་པའི་
1-3-147a
སླད། །ཆོས་སྦྱིན་སྤར་གྱི་སྒོ་ཆེན་འདིར་བཞེངས་དགེས། །སྲིད་གསུམ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག ༣༽ ཅེས་པའང་སྐྱབས་རྗེ་ཞེ་ཆེན་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་བཞེངས་པའི་སྐབས་སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་འདིའང་དགེ་སློང་ཞིང་སྐྱོང་ནས་གསུང་བསྐུལ་ལྟར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་བྱིན་བརླབ་ཆ་ཤས་ཙམ་ཐོབ་པ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨོན་པ་སརྦ་མངྒ་ལཾ། དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། །།
1-3-147b

